Siết chặt an toàn hồ đập, giảm thiểu rủi ro thiên tai

Chủ động phương tiện cứu hộ, cứu nạn là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã khiến thời tiết diễn biến ngày càng cực đoan, khó lường. Nhiều đợt mưa lớn kéo dài làm gia tăng áp lực đối với hệ thống hồ chứa, đập thủy lợi, đặc biệt là các công trình đã được xây dựng từ lâu. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải tăng cường công tác quản lý, vận hành, kiểm tra và chuẩn bị đầy đủ các phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết: “Hiện nay, Chi cục Thủy lợi đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các địa phương, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh chủ động triển khai đồng bộ các phương án bảo đảm an toàn công trình trước mùa mưa bão. Trọng tâm là rà soát, kiểm tra hiện trạng hồ đập, kênh mương, trạm bơm; phát hiện và xử lý kịp thời các hư hỏng, sự cố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Cùng với đó, các đơn vị đã xây dựng phương án ứng phó thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, trang thiết bị phục vụ công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Đặc biệt, đối với các hồ chứa xung yếu, có nguy cơ mất an toàn, Chi cục Thủy lợi đã tăng cường theo dõi, trực ban 24/24 giờ khi có mưa lớn, kịp thời vận hành điều tiết nước bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du".

Theo Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Lập Thạch, đơn vị hiện được giao quản lý, vận hành 72 hồ chứa nước, phai và đập dâng trên địa bàn. Trong đó có 3 hồ chứa lớn, 11 hồ chứa vừa, 41 hồ chứa nhỏ cùng 17 phai, đập dâng nước, phục vụ tưới tiêu cho hơn 18.315 ha đất sản xuất nông nghiệp mỗi năm. Những công trình này đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, đồng thời tham gia điều tiết, cắt giảm lũ trong mùa mưa bão.

Xác định rõ tầm quan trọng của công tác bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, ngay từ đầu mùa mưa bão, đơn vị đã chủ động rà soát hiện trạng các hồ chứa, đập dâng; tổ chức kiểm tra hệ thống mái đập, tràn xả lũ, cống lấy nước, các thiết bị cơ khí và phương tiện phục vụ phòng, chống thiên tai. Những vị trí có nguy cơ mất an toàn được theo dõi chặt chẽ, xây dựng phương án xử lý cụ thể nhằm hạn chế thấp nhất các sự cố có thể xảy ra.

Trong số các hồ chứa do đơn vị quản lý, hồ chứa nước Vân Trục là công trình trọng điểm có vai trò quan trọng trong việc cấp nước tưới cho khoảng 1.435ha lúa và hoa màu của nhiều địa phương trên địa bàn. Với chiều dài đập 520m, chiều cao đập 14,8m và dung tích hồ lớn, công trình được đặc biệt quan tâm trong công tác kiểm tra, vận hành và ứng phó với các tình huống thiên tai bất thường.

Bên cạnh việc thường xuyên kiểm tra kỹ thuật công trình, công tác chuẩn bị vật tư, thiết bị phục vụ phòng, chống thiên tai cũng được triển khai đầy đủ. Tại hồ Vân Trục, đơn vị đã dự trữ hàng chục mét khối đá hộc, cát, sỏi cùng hàng nghìn bao tải, hàng trăm rọ thép, bạt chắn sóng và nhiều trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn như áo phao, phao tròn, bè cứu sinh. Đây là nguồn lực quan trọng giúp sẵn sàng ứng phó khi có tình huống khẩn cấp xảy ra, góp phần nâng cao khả năng xử lý sự cố ngay từ cơ sở.

Cùng với việc chuẩn bị vật tư, lực lượng quản lý công trình cũng được phân công trực ban, theo dõi diễn biến thời tiết, mực nước hồ chứa 24/24 giờ trong thời gian cao điểm mưa bão. Các phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn được rà soát, bổ sung phù hợp với tình hình thực tế. Công tác phối hợp giữa đơn vị quản lý hồ đập với chính quyền địa phương, lực lượng công an, quân sự và các tổ chức đoàn thể cũng được tăng cường nhằm bảo đảm xử lý kịp thời khi có tình huống phát sinh.

Công tác kiểm tra, bảo đảm an toàn hồ đập được tăng cường nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai trong mùa mưa bão năm 2026.

Trong điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, việc bảo đảm an toàn hồ đập không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ công trình mà còn góp phần giảm thiểu nguy cơ ngập lụt vùng hạ du, bảo vệ an toàn cho người dân và các hoạt động kinh tế - xã hội. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của các đơn vị quản lý, các cấp, ngành, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng chống thiên tai; đồng thời tăng cường đầu tư sửa chữa, nâng cấp các công trình xuống cấp để bảo đảm khả năng vận hành an toàn lâu dài.

Sự chủ động trong công tác quản lý, vận hành hồ đập cùng việc chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện ứng phó chính là yếu tố quyết định giúp giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Với tinh thần chủ động, không chủ quan trước mọi tình huống, các đơn vị quản lý công trình thủy lợi đang góp phần xây dựng “lá chắn” vững chắc, bảo vệ sản xuất và cuộc sống bình yên của Nhân dân.