Siết chặt công tác quản lý cư trú trong phòng, chống ma túy

Đối tượng Nguyễn Văn Phú (áo cộc đen) và Nguyễn Văn Quân (áo kẻ caro). Ảnh: Cơ quan Công an

Tăng “quản lý thông minh” và chuyển đổi số

Ngày 19-8, 2 đối tượng có hành vi tàng trữ ma túy trái phép đã bị Công an xã Hồng Sơn bắt giữ. Theo đó, trong quá trình tuần tra tại thôn Viêm Khê, xã Hồng Sơn, Công an xã Hồng Sơn bắt quả tang Nguyễn Văn Quân (sinh năm 1997) và Nguyễn Văn Phú (sinh năm 1991) - đều trú tại tỉnh Phú Thọ về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.

Đáng chú ý, qua xác minh, cơ quan công an xác định Nguyễn Văn Quân từng có 2 tiền án về các hành vi cố ý gây thương tích và mua bán trái phép chất ma túy. Trong khi đó, Nguyễn Văn Phú cũng từng có 1 tiền án về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.

Căn cứ chứng cứ, tài liệu thu thập được và kết quả điều tra, xác minh, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Văn Quân và Nguyễn Văn Phú về tội. Tàng trữ trái phép chất ma túy", quy định tại khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, tháng 6-2026, Công an phường Yên Hòa (Hà Nội) cũng đã tiến hành rà soát tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện, khu nhà trọ, công trình xây dựng và nhiều địa điểm khác trên địa bàn. Trong hơn 1.000 trường hợp được test nhanh, cơ quan Công an phát hiện gần 20 đối tượng dương tính với ma túy; khởi tố 4 vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Thống kê trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an thành phố Hà Nội đã phát hiện, khám phá 2.093 vụ với 4.507 đối tượng liên quan đến tội phạm ma túy; xử lý hình sự hơn 2.000 vụ, thu giữ gần 312kg ma túy các loại.

Tăng cường trách nhiệm của chủ cơ sở lưu trú

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có hơn 5.400 cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ...) và trên 31.000 cơ sở kinh doanh nhà trọ, căn hộ cho thuê. Trong nhiều vụ án thời gian qua, các đối tượng đã lợi dụng căn hộ cho thuê, nhà nghỉ, homestay hoặc phòng trọ để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Để nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú cần thường xuyên cập nhật các quy định mới của pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú và các điều kiện về an ninh, trật tự; thực hiện đầy đủ việc thông báo lưu trú cho cơ quan Công an theo đúng quy định.

Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng khách đến lưu trú nhưng không thực hiện khai báo theo quy định; kiểm tra, đối chiếu giấy tờ tùy thân của khách lưu trú; lưu giữ đầy đủ thông tin khách thuê phòng và người đến thăm theo quy định.

Bên cạnh đó, cần lập, quản lý và lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ sách, dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh; chủ động rà soát, tự kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật để kịp thời khắc phục những thiếu sót trong quá trình hoạt động; phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an.

Kịp thời thông báo khi phát hiện các trường hợp có biểu hiện nghi vấn, các đối tượng truy nã, sử dụng giấy tờ giả, sử dụng trái phép chất ma túy, tàng trữ vũ khí, vật liệu nổ hoặc các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật khác.

Siết chặt công tác quản lý cư trú

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, hiện nay, tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, phương thức hoạt động ngày càng tinh vi. Một trong những khó khăn lớn hiện nay là nhiều đối tượng nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định, thường xuyên di chuyển giữa các địa phương, thuê trọ ngắn hạn hoặc sống lang thang. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao phát sinh hành vi vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự, đồng thời rất khó tiếp cận các chính sách cai nghiện, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường. Ảnh: Phan Anh

Theo luật sư, Luật Phòng, chống ma túy quy định rõ nhà nước có trách nhiệm xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về phòng, chống ma túy; thực hiện thống kê, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, người sau cai nghiện và các đối tượng liên quan nhằm phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh và quản lý xã hội. Một trong những giải pháp quan trọng nhất hiện nay là siết chặt công tác quản lý cư trú, đồng bộ hóa dữ liệu dân cư với dữ liệu phòng, chống ma túy, tăng cường giám sát các nhóm đối tượng có nguy cơ cao và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước.

Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, chuyển đổi số trong phòng, chống ma túy không chỉ dừng lại ở việc số hóa hồ sơ mà phải tiến tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung giữa lực lượng công an, tư pháp, y tế, lao động - thương binh và xã hội, chính quyền cơ sở và các cơ sở cai nghiện. Khi đó, mọi biến động về cư trú, quá trình điều trị nghiện, cai nghiện, tái nghiện hoặc vi phạm pháp luật của đối tượng đều có thể được cập nhật và theo dõi kịp thời.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu áp dụng mạnh mẽ hơn các cơ chế giám sát điện tử, quản lý số đối với người nghiện và người sau cai nghiện có nguy cơ tái nghiện cao. Xu hướng này đã được đề cập trong các chính sách mới về phòng, chống ma túy với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và hạn chế nguy cơ tái phạm.

Ngoài giám sát bằng công nghệ, cần thiết lập cơ chế giám sát xã hội đa tầng, trong đó gia đình là tuyến giám sát đầu tiên, chính quyền cơ sở là tuyến quản lý trực tiếp và các cơ quan chuyên môn là tuyến hỗ trợ, can thiệp. Việc giám sát không nhằm mục đích kỳ thị hay cô lập người nghiện mà để hỗ trợ họ điều trị, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng một cách bền vững.