Siết người bán online: Có thể bị xử lý thế nào nếu gian dối với khách hàng?

Ảnh chụp màn hình.

Người bán online phải minh bạch danh tính

Bộ Công Thương đang xây dựng quy định sửa đổi về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó đề xuất tăng yêu cầu định danh, xác thực điện tử đối với người bán trên nền tảng số.

Người bán được hướng tới phải cung cấp các thông tin như tên, mã số định danh, mã số thuế. Mục tiêu là hạn chế tình trạng tài khoản ảo, gian hàng không rõ chủ thể và tạo cơ sở truy vết khi xảy ra tranh chấp.

Đây cũng là hướng quản lý đã được thể hiện trong Luật Thương mại điện tử 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo Bộ Công Thương, nền tảng thương mại điện tử trung gian phải xác thực người bán trước khi cho phép hoạt động.

Bán hàng qua livestream không còn là “vùng trống” pháp lý

Một điểm đáng chú ý là trách nhiệm đối với người bán, người livestream, KOL, KOC và nền tảng được quy định cụ thể hơn.

Thông tin giới thiệu sản phẩm phải trung thực, không gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá bán hoặc khả năng đáp ứng của hàng hóa. Người trực tiếp livestream bán hàng cũng phải được xác thực danh tính.

Nếu một tài khoản livestream quảng cáo thực phẩm chức năng có công dụng như thuốc chữa bệnh, bán mỹ phẩm giả hoặc giới thiệu hàng không đúng nguồn gốc.

Khi bị phát hiện, người bán không thể đơn giản đóng tài khoản rồi tiếp tục hoạt động bằng một tài khoản khác như trước.

Thông tin định danh và dữ liệu giao dịch có thể trở thành căn cứ để cơ quan chức năng xác định chủ thể, truy vết hàng hóa và xử lý vi phạm.

Vi phạm có thể chịu những hậu quả nào?

Tùy tính chất và mức độ, người bán vi phạm có thể phải đối mặt với nhiều biện pháp xử lý như buộc gỡ bỏ sản phẩm, đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động gian hàng, xử phạt hành chính, tịch thu hàng hóa và buộc khắc phục hậu quả.

Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm còn có thể bị xử lý hình sự, chẳng hạn trong các vụ việc liên quan đến hàng giả, buôn lậu hoặc lừa dối khách hàng.

Điểm quan trọng là việc bán hàng trên Facebook, TikTok, sàn thương mại điện tử hay qua livestream không làm thay đổi trách nhiệm pháp lý của người kinh doanh.

Việc tăng kiểm soát không chỉ nằm trên giấy. Theo Bộ Công Thương, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan chức năng phối hợp với các sàn thương mại điện tử gỡ bỏ hơn 9.000 sản phẩm vi phạm.

Trước đó, cơ quan quản lý cũng ghi nhận tình trạng người vi phạm lập nhiều tài khoản trên sàn hoặc mạng xã hội để bán hàng, không công khai địa chỉ kinh doanh, chốt đơn qua tin nhắn riêng hoặc sử dụng người nổi tiếng để tạo niềm tin với khách hàng.

Những thủ đoạn này khiến việc xác định người bán và truy nguồn hàng gặp khó khăn. Đây chính là lý do định danh người bán online trở thành một trong những trọng tâm của khung pháp lý mới.

Người mua cần làm gì khi mua hàng online?

Trong thời gian các quy định tiếp tục được hoàn thiện, người tiêu dùng nên ưu tiên gian hàng có thông tin người bán rõ ràng, mã số thuế, địa chỉ, chính sách đổi trả và hóa đơn, chứng từ.

Khi nhận hàng, nên lưu lại hình ảnh sản phẩm, hóa đơn, nội dung quảng cáo, đoạn livestream và lịch sử trao đổi với người bán. Đây có thể là những chứng cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp.

Đáng chú ý, các quy định về định danh người bán trong dự thảo sửa đổi bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng.

Trong khi đó, Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tạo thêm cơ sở pháp lý để quản lý hoạt động kinh doanh trên môi trường số.