Siết người nổi tiếng vi phạm, làm sạch quảng cáo trên không gian mạng

Ngày 22-5, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ VH-TT&DL) tổ chức hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.

Hội nghị không chỉ giới thiệu nội dung Bộ Quy tắc mà còn tạo cơ hội để cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nền tảng số và nhà sáng tạo nội dung trao đổi cách áp dụng vào thực tiễn.

Người vi phạm sẽ bị hạn chế quảng cáo

Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, cho biết Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số sẽ áp dụng cơ chế hạn chế hợp tác với nghệ sĩ, người có ảnh hưởng vi phạm pháp luật hoặc chuẩn mực đạo đức xã hội.

Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử. Ảnh: HẢI NHI

Cơ chế này được xây dựng theo mô hình “whitelist” và “blacklist” nhằm làm sạch hệ sinh thái quảng cáo trực tuyến, bảo vệ doanh nghiệp và ngăn chặn dòng tiền cho nội dung xấu độc.

Theo đó, khi phát sinh vi phạm, cơ quan quản lý sẽ phối hợp xác minh, gửi thông tin để các tổ chức, doanh nghiệp chủ động cân nhắc hợp tác. Đây là hình thức khuyến nghị, không mang tính bắt buộc. Khác với trước đây, các khuyến nghị sẽ nêu rõ hành vi vi phạm và thời hạn áp dụng, có thể từ 3 tháng đến 1 năm tùy mức độ, khắc phục hạn chế về việc không xác định thời hạn cụ thể.

Ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh việc triển khai dựa trên tinh thần tự nguyện, song kỳ vọng tạo thông điệp rõ ràng, nâng cao trách nhiệm của nghệ sĩ và người có ảnh hưởng trên môi trường mạng.

Từ phía doanh nghiệp, bà Tạ Thu Hương, Giám đốc Truyền thông và Quảng cáo kỹ thuật số Unilever Việt Nam, cho biết trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh, yêu cầu đặt ra là xây dựng môi trường quảng cáo “sạch”, có trách nhiệm. Việc thực hiện Bộ Quy tắc không chỉ dừng ở văn bản mà phải trở thành hành động cụ thể trong toàn hệ thống.

Theo bà, môi trường số không chỉ là kênh quảng cáo mà còn là không gian văn hóa, nơi mỗi thông điệp có thể tác động sâu rộng đến cá nhân, gia đình và cộng đồng. Do đó, doanh nghiệp xác định truyền thông phải đúng, rõ ràng, có kiểm chứng và mang lại lợi ích thiết thực cho người tiếp nhận.

Bà Tạ Thu Hương, Giám đốc Truyền thông và Quảng cáo kỹ thuật số Unilever Việt Nam. Ảnh: HẢI NHI

Doanh nghiệp triển khai quy trình theo mô hình “4C”, gồm: chuẩn mực, công khai, chân thực và ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, để kiểm soát nội dung trên quy mô lớn. Đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng số, đơn vị truyền thông và cộng đồng sáng tạo nội dung.

Cảnh báo vi phạm, lọc đối tác quảng cáo

Cũng tại hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM Sở đã xây dựng kế hoạch triển khai Bộ Quy tắc, lồng ghép với các nhiệm vụ quản lý nhà nước trên không gian mạng. Dự kiến đầu tháng 6, Sở sẽ tổ chức hội nghị chuyên đề, đồng thời tham mưu UBND TP.HCM cụ thể hóa các nội dung nhằm nâng cao hiệu quả thực thi.

Một trong những định hướng quan trọng là tăng cường liên kết giữa các địa phương trong việc đưa ra khuyến nghị, tạo tính đồng bộ trên phạm vi cả nước. Cùng với đó, TP.HCM tiếp tục triển khai các danh sách phục vụ quản lý người có sức ảnh hưởng như “danh sách trắng”, “danh sách hạn chế” và dự kiến bổ sung “danh sách xanh” để lan tỏa nội dung tích cực.

Thành phố cũng đẩy mạnh việc huy động lực lượng sáng tạo nội dung tham gia truyền thông chính thống. Thực tế, tại một số sự kiện lớn, các cá nhân sáng tạo nội dung đã được cấp thẻ tác nghiệp, tham gia như đối tác truyền thông, góp phần lan tỏa thông tin chính xác.

Song song đó, TP.HCM tăng cường tổ chức hoạt động, cung cấp nguồn nội dung chính thống cho các nhà sáng tạo; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh địa phương, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm vùng miền thông qua nền tảng số.

Công tác truyền thông chính sách cũng được mở rộng sang môi trường số, trong đó chú trọng nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hiện mới đạt khoảng 30%.

Ông Nguyễn Ngọc Hồi cho biết thành phố kiên quyết xử lý vi phạm trên không gian mạng, kể cả xử lý hình sự, nhưng mục tiêu lâu dài là xây dựng môi trường số lành mạnh, khuyến khích sáng tạo và lan tỏa giá trị tích cực.

Tiếp lời, ông Nguyễn Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, nhấn mạnh việc xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường số cần có sự đồng hành của tất cả các chủ thể trong hệ sinh thái nội dung số.

Theo ông, mục tiêu hướng tới là xây dựng không gian mạng văn minh, lành mạnh. Khi tiếp cận Bộ Quy tắc, các đơn vị sản xuất nội dung sẽ chủ động điều chỉnh hành vi và quy trình sản xuất theo hướng phù hợp hơn.

Ông Nguyễn Xuân Bắc cho biết hiện nay nhiều cơ quan, doanh nghiệp, nền tảng đã có bộ phận pháp chế riêng. Do đó, Bộ Quy tắc cần được xem là tài liệu tham chiếu quan trọng để tích hợp vào quy trình sản xuất và đăng tải nội dung, qua đó tăng cường kiểm duyệt, cảnh báo, hạn chế vi phạm do vô tình hoặc thiếu hiểu biết.

Bên cạnh đó, ông đề xuất cần xây dựng cơ chế cảnh báo rõ ràng; trường hợp vi phạm nhiều lần phải có chế tài xử lý phù hợp. Đồng thời, Bộ Quy tắc còn đóng vai trò như một “bộ lọc”, giúp nhãn hàng chủ động sàng lọc đối tác trong hoạt động quảng cáo và truyền thông số.

Ông cũng nhấn mạnh, Bộ Quy tắc sẽ là cơ sở tham chiếu quan trọng để các KOL, người có ảnh hưởng và nhãn hàng thiết lập mối quan hệ hợp tác minh bạch, có trách nhiệm trên môi trường số.

Hội nghị ra sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng”. Ảnh: HẢI NHI

Trong khuôn khổ hội nghị, sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng” đã được công bố với nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Cụ thể, các giải pháp bao gồm: lan tỏa thông tin tích cực; ngăn chặn tin giả, nội dung xấu độc; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, chú trọng xây dựng môi trường quảng cáo minh bạch, lành mạnh; tăng cường kiểm soát nội dung quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật trên môi trường mạng. Bên cạnh đó, khuyến khích, tôn vinh các sản phẩm nội dung số có giá trị tích cực đối với cộng đồng và xã hội.