Siết quản lý cư trú, ngăn ma túy nấp bóng chung cư

Chung cư, nhà trọ thành "bãi đáp" ma túy

Rạng sáng 20/7, Công an xã Thanh Trì, TP Hà Nội kiểm tra đột xuất một căn hộ tại khu X3, tổ dân phố Quang Lai, phát hiện 3 đối tượng đang tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Lực lượng chức năng thu giữ 4,062g ketamine cùng dụng cụ "bay lắc" và "nước vui".

Công an phường Yên Hòa, TP Hà Nội tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện các trường hợp liên quan đến tệ nạn ma túy tại cơ sở kinh doanh, lưu trú. Ảnh: Đạt Lê.

Trước đó, ngày 6/6, Công an phường Nghĩa Đô kiểm tra hành chính một căn hộ thuộc Khu đô thị Romantic Park, bắt quả tang 4 đối tượng đang tổ chức sử dụng và sử dụng trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ gồm 43,7g ketamine, 10 viên thuốc lắc, gần 10g bột ma túy.

Không chỉ căn hộ chung cư, phòng trọ, nhà nghỉ cũng bị các đối tượng lợi dụng. Ngày 3/6, Công an phường Hoàn Kiếm bắt quả tang Trần Hữu Long đang mua bán trái phép chất ma túy. Khám xét phòng trọ của Long tại phường Thanh Xuân, lực lượng chức năng bắt giữ đồng phạm Trịnh Văn Đức, thu giữ khoảng 200g ma túy tổng hợp dạng "ke" và "thuốc lắc".

Những vụ việc trên cho thấy quản lý cư trú là một trong những "chốt chặn" quan trọng để phòng ngừa tội phạm từ cơ sở. Khi người thuê không được xác minh đầy đủ, thông tin lưu trú không được cập nhật hoặc chủ cơ sở thiếu kiểm tra, những địa điểm tưởng như bình thường có thể trở thành nơi ẩn náu của tội phạm.

Phương thức ngày càng tinh vi

Thống kê trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an Hà Nội đã phát hiện, khám phá 2.093 vụ với 4.507 đối tượng liên quan đến tội phạm ma túy; xử lý hình sự hơn 2.000 vụ, thu giữ gần 312kg ma túy các loại.

Theo đại tá Đặng Việt Quảng, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội, các đường dây ma túy hiện nay triệt để lợi dụng công nghệ cao, mạng xã hội để giao dịch, điều hành hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia. Ma túy được xé lẻ, đưa vào các điểm lưu trú, nhà trọ, căn hộ khép kín để cất giấu và tổ chức sử dụng.

Một thủ đoạn đáng chú ý là đặt phòng trực tuyến thông qua ứng dụng, mạng xã hội hoặc các nền tảng điện tử. Việc nhận phòng được thực hiện bằng hình thức tự check-in, sử dụng mã khóa điện tử hoặc nhận chìa khóa mà không kiểm tra đầy đủ giấy tờ tùy thân. Các đối tượng còn sử dụng tài khoản ảo, sim rác, thông tin giả hoặc thuê người khác đứng tên đặt phòng nhằm che giấu danh tính.

Thực tế này cho thấy cuộc chiến với tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, trong khi phương thức hoạt động ngày càng tinh vi. Việc các đối tượng lựa chọn căn hộ chung cư, nhà trọ, nhà nghỉ và những địa điểm lưu trú khép kín để hoạt động đặt ra yêu cầu phải bịt các "kẽ hở" ngay từ cơ sở.

Để ngăn chặn nguy cơ từ cơ sở, thượng tá Đỗ Đức Khoa, Trưởng Công an phường Kim Liên cho biết, công an phường đã triển khai đồng bộ các biện pháp công tác, tăng cường tuần tra kiểm soát khép kín địa bàn. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, kịp thời phát hiện, xử lý hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

Trách nhiệm của chủ cho thuê thế nào?

Từ thực tế trên, vấn đề đặt ra không chỉ là trách nhiệm quản lý mà còn là trách nhiệm của chủ nhà, chủ cơ sở lưu trú.

Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định, trường hợp người cho thuê biết rõ người thuê sử dụng nhà để tổ chức sử dụng, mua bán hoặc tàng trữ trái phép chất ma túy nhưng vẫn cố tình cho thuê, tạo điều kiện cho hành vi phạm tội, có thể bị xử lý hình sự với vai trò đồng phạm.

Tùy tính chất, mức độ và chứng cứ, chủ cho thuê có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi giúp sức cho việc mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy hoặc tội "Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy".

Tuy nhiên, không phải cứ có người thuê sử dụng ma túy trong căn hộ thì chủ nhà mặc nhiên phạm tội. Yếu tố nhận thức và hành vi cụ thể của người cho thuê có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nếu chủ căn hộ cho thuê hợp pháp, ký hợp đồng, kiểm tra giấy tờ người thuê, thực hiện đúng quy định về cư trú và hoàn toàn không biết người thuê sử dụng ma túy thì không thể kết luận chủ nhà phạm tội.

Ngược lại, nếu chủ nhà biết rõ người thuê sử dụng ma túy, biết căn hộ được thuê để tổ chức "bay, lắc" nhưng vẫn cố tình cho thuê, tiếp tục tạo điều kiện, che giấu hoặc hưởng lợi, trách nhiệm pháp lý sẽ khác.

Đối với trường hợp người cho thuê không biết người thuê sử dụng căn nhà để phạm tội về ma túy nhưng không thực hiện đầy đủ các quy định về khai báo tạm trú, đăng ký kinh doanh, nội quy, quy chế quản lý, kiểm tra, giám sát thì người cho thuê có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.