Siết hàng giả từ thị trường truyền thống đến không gian mạng

Đoàn giám sát HĐND TPHCM kiểm tra “đầu vào” thực phẩm tại chợ Bình Điền đêm 4/8. Ảnh: T.Luân.

Tràn lan hàng giả, hàng nhái

Triển khai chỉ đạo của Thủ tướng về tập trung chỉ đạo các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) TPHCM đã triển khai nhiều đợt kiểm tra tại các địa bàn, cơ sở kinh doanh có nguy cơ cao.

Chỉ trong thời gian ngắn (từ 23/6 đến cuối tháng 7/2026), các Đội QLTT đã kiểm tra, phát hiện nhiều vụ hàng giả, hàng nhái quy mô lớn. Riêng Đội QLTT số 16 đã kiểm tra, xử phạt hơn 20 cơ sở kinh doanh, kho chứa, điểm bán buôn, bán lẻ, tập trung vào các mặt hàng thời trang, phụ kiện điện thoại. Nhiều sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu Adidas, Nike, Ray-Ban, Chanel, Crocs, Gucci, Apple, Samsung... được phát hiện, tịch thu và xử phạt nghiêm.

Tại phường Bình Hưng Hòa, Đội QLTT số 11 cũng phát hiện một cơ sở kinh doanh đóng khuy, gắn nhãn mác, ủi và đóng gói quần vải. Lực lượng chức năng đã tạm giữ hơn 10.000 sản phẩm quần kaki gắn nhãn Zara và Polo Ralph Lauren. Ngoài ra, lực lượng chức năng thu giữ lượng lớn nguyên liệu, phụ kiện phục vụ sản xuất như dây kéo, vải, khuy quần và hàng trăm nghìn nhãn có logo các thương hiệu này. Chủ cơ sở này đã thừa nhận thuê mặt bằng để sản xuất quần áo nhưng chưa đăng ký kinh doanh.

Một vụ việc khác có giá trị hàng hóa lớn được Đội QLTT số 14 phát hiện tại một địa điểm kinh doanh trang sức ở phường Tân Sơn Nhì. Đoàn kiểm tra phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an TPHCM kiểm tra, phát hiện 70 sản phẩm trang sức bằng kim loại màu vàng, màu trắng, có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Cartier, Hermès, Louis Vuitton, VCA... Số hàng hóa này không có nhãn hàng hóa, hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không xác định được nguồn gốc, nơi sản xuất, với tổng giá trị niêm yết lên đến hàng tỷ đồng.

Không chỉ hàng hóa thông thường, hàng giả còn len vào lĩnh vực thực phẩm. Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TPHCM đã khởi tố, bắt tạm giam nhiều bị can để điều tra hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm. Cơ quan điều tra thu giữ hàng trăm gói bột ngọt giả, hơn 23.000 bao bì giả, nguyên liệu và máy móc; bước đầu xác định nhóm này đã sản xuất, tiêu thụ hơn 4 tấn bột ngọt giả, phân phối trên nhiều địa bàn phường, xã. Trước đó, Công an TPHCM còn khởi tố điều tra vụ “xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp”, trong đó các bị can bị xác định tổ chức sản xuất áo thun giả từ đầu năm 2026. Lực lượng chức năng thu giữ gần 14.500 sản phẩm áo thun giả mạo 11 nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam, với tổng trị giá ước tính hàng tỷ đồng.

Nhiều kho hàng giả trên không gian mạng

Theo ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT TPHCM, trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm bản quyền ngày càng phức tạp, tinh vi. Vì vậy, lực lượng QLTT thành phố phải thường xuyên cập nhật pháp luật, nâng cao chuyên môn để kiểm tra, xử lý hàng giả và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, người tiêu dùng.

Hiện nay, Chi cục QLTT thành phố đang tập huấn cho cán bộ, công chức những điểm mới của pháp luật về sở hữu trí tuệ, quyền tác giả, quyền liên quan. Đây là hoạt động quan trọng để giúp lực lượng QLTT cập nhật, nắm chắc Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, các quy định xử phạt vi phạm hành chính mới triển khai trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, quyền tác giả, quyền liên quan và cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Lãnh đạo QLTT thành phố nhìn nhận, thực tế các vụ việc cho thấy thủ đoạn của người vi phạm đang thay đổi nhanh. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, livestream, dịch vụ chuyển phát, trung gian thanh toán và mô hình “kho hàng online” để phân tán địa điểm, chia nhỏ công đoạn sản xuất, thay đổi tài khoản và phương thức giao dịch nhằm né tránh cơ quan chức năng.

Ngoài lực lượng QLTT, Công an TPHCM cũng vào cuộc quyết liệt, được giao chủ trì rà soát địa bàn, lĩnh vực, cơ sở kinh doanh có dấu hiệu vi phạm, tập trung vào kho hàng, điểm tập kết, website, ứng dụng, hội nhóm, nền tảng số, tài khoản thanh toán và dịch vụ logistics. Sở Công Thương hiện cũng tăng cường chỉ đạo kiểm tra chợ đầu mối, trung tâm thương mại, siêu thị, kho hàng, cơ sở sản xuất, đơn vị vận chuyển và sàn thương mại điện tử. Chi cục Hải quan được yêu cầu tăng cường kiểm soát hàng xuất nhập khẩu, hàng gửi qua bưu chính, chuyển phát và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Cùng với việc xử lý nghiêm, lực lượng QLTT đang vận động các hộ kinh doanh ký cam kết không tiếp tay cho hàng giả, hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện hàng thật - hàng giả. Đây được xem là giải pháp cần thiết để vừa giữ kỷ cương thị trường, vừa hạn chế “đất sống” của hàng giả trong bối cảnh phương thức kinh doanh ngày càng chuyển mạnh lên môi trường số.

100% thực phẩm vào chợ đầu mối phải được kiểm soát

Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Huỳnh Thanh Nhân yêu cầu không để thực phẩm ngoài kiểm soát đưa vào các chợ đầu mối, nhất là khi nhu cầu tiêu dùng sẽ tăng mạnh trong những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Theo ông, mục tiêu 100% thực phẩm sạch rất khó, nhưng 100% thực phẩm đưa vào chợ đầu mối phải được kiểm soát.

Đoàn giám sát HĐND thành phố sẽ tăng cường các cuộc kiểm tra, yêu cầu các chợ đầu mối phối hợp với địa phương sản xuất, đơn vị cung ứng và cơ quan chuyên môn để từng bước truy xuất nguồn gốc toàn bộ hàng hóa; rà soát mức độ đáp ứng 15 yêu cầu của quy chuẩn quốc gia về chợ đầu mối nông, lâm, thủy sản. Đồng thời, các đơn vị phải chủ động xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung, kiểm soát chất lượng thực phẩm phục vụ cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán.