Siết quản lý, xử phạt vi phạm sử dụng nhà chung cư lên đến 300 triệu đồng

Ảnh minh họa: chung cư Cosmo City phường Tân Mỹ TP. Hồ Chí Minh - Tác giả: Hồng Vinh

Nghị định 339/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, đưa ra các quy định cụ thể về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả. Đối với các vi phạm liên quan đến quản lý và sử dụng nhà chung cư, nghị định này quy định mức phạt từ 80 triệu đồng đến 300 triệu đồng, tùy theo mức độ và tính chất của hành vi vi phạm.

Một trong những điểm nổi bật của nghị định là mức phạt từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với các hành vi như không mở tài khoản thanh toán để quản lý kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư, không có văn bản đề nghị tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu, hoặc không công khai đầy đủ thông tin về tài khoản kinh phí bảo trì cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh. Ngoài ra, việc không lập kế hoạch bảo trì hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo trì, quản lý vận hành cũng bị xử phạt trong khung này.

Mức phạt từ 160 triệu đồng đến 200 triệu đồng áp dụng cho các hành vi như xác định kinh phí bảo trì phần sở hữu chung không đúng quy định, không ghi thông tin về tài khoản thanh toán trong hợp đồng mua bán, hoặc bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong nhà chung cư không đúng quy định. Đặc biệt, hành vi không bàn giao kinh phí bảo trì cho Ban quản trị nhà chung cư có thể bị phạt đến 300 triệu đồng.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 200 triệu đồng đến 260 triệu đồng đối với các hành vi như không bố trí đủ diện tích làm nhà sinh hoạt cộng đồng, quản lý kinh phí vận hành không đúng quy định, hoặc không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu. Đối với hành vi tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung hoặc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, mức phạt có thể lên đến 300 triệu đồng.

Ngoài các mức phạt tiền, nghị định còn đưa ra các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc mở tài khoản thanh toán để quản lý kinh phí bảo trì, buộc có văn bản đề nghị tổ chức Hội nghị nhà chung cư, hoặc buộc công khai hồ sơ theo quy định của pháp luật về nhà ở. Các biện pháp này nhằm đảm bảo việc quản lý, sử dụng nhà chung cư và kinh phí bảo trì được thực hiện đúng quy định, bảo vệ quyền lợi của cư dân.

Đặc biệt, Nghị định 339 cũng tăng cường mức phạt đối với hành vi sử dụng chung cư vào mục đích không phải để ở, với mức phạt từ 100 triệu đồng đến 130 triệu đồng, tăng hơn 3 lần so với quy định trước đây. Khung phạt này cũng áp dụng cho các hành vi cố ý gây thấm, dột căn hộ chung cư, tự ý chuyển đổi công năng phần sở hữu chung, không quản lý, vận hành nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ.

Đối với ban quản trị nhà chung cư, nghị định yêu cầu thành viên phải có giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nếu không sẽ bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng. Việc quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì sai quy định, tự ý chuyển đổi công năng phần sở hữu chung hay không công khai việc sử dụng kinh phí bảo trì sẽ bị phạt từ 50 triệu đồng đến 60 triệu đồng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Nghị định 339/2026/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc siết chặt quản lý và xử lý vi phạm trong lĩnh vực xây dựng và quản lý nhà chung cư. Với các quy định chi tiết và mức phạt nghiêm khắc, Nghị định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của cư dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý, sử dụng nhà chung cư, đảm bảo an toàn và trật tự trong cộng đồng.