Siết việc mua bán nhà ở xã hội sau 5 năm, có khả thi?
Theo dự thảo của Bộ Xây dựng, sau 5 năm sử dụng, người sở hữu nhà ở xã hội khi muốn chuyển nhượng sẽ không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường như hiện nay, mà chỉ được giao dịch với người đủ điều kiện hưởng chính sách. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ cơ chế thực hiện quy định này thế nào?

Nhà ở xã hội Rice City tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm. Ảnh: HG.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở, trong đó đề xuất kiểm soát chặt việc mua bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội để đảm bảo đúng người thụ hưởng.
Theo dự thảo, sau 5 năm sử dụng, người sở hữu nhà ở xã hội khi muốn chuyển nhượng sẽ không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường như hiện nay, mà chỉ được giao dịch với người đủ điều kiện hưởng chính sách. Mục tiêu là hạn chế lợi dụng chính sách và tạo thêm cơ hội cho người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở, đồng thời đảm bảo ý nghĩa của chính sách an sinh xã hội.
Hiện nay, theo Luật Nhà ở 2023, người mua nhà xã hội được phép bán lại sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền và được cấp giấy chứng nhận, thực hiện theo cơ chế thị trường, tức có thể bán cho bất kỳ ai.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng quy định này đang làm hao hụt quỹ nhà ở xã hội, khi nhiều căn hộ sau thời hạn này được bán như nhà thương mại, không còn phục vụ đúng nhóm được hỗ trợ. Trong bối cảnh quỹ đất hạn chế và nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp còn lớn, Bộ Xây dựng cho rằng cần điều chỉnh để giữ đúng mục tiêu an sinh và đề xuất chỉ cho phép chuyển nhượng nhà ở xã hội cho người thuộc diện được hưởng chính sách.
Băn khoăn về cơ chế thực hiện, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn luật sư Hà Nội, chuyên gia pháp lý bất động sản cho rằng, trên thị trường sơ cấp, việc xác minh đối tượng mua nhà ở xã hội do chủ đầu tư thực hiện, sau đó cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra lại. Quy trình này được thực hiện theo từng đợt (200-300 căn) nên kiểm soát được.
“Tuy nhiên, ở thị trường thứ cấp, các giao dịch diễn ra riêng lẻ, không theo đợt. Khi đó, câu hỏi đặt ra là ai sẽ xác minh người mua có thuộc đối tượng được hưởng chính sách hay không? Nếu giao cho chủ đầu tư có thể họ không còn tồn tại. Nếu giao cho cơ quan nhà nước thì khối lượng công việc sẽ rất lớn, khó khả thi. Nếu giao cho người bán hoặc người mua tự xác minh thì cũng không đảm bảo”, Luật sư Đỉnh đặt vấn đề.
Theo vị này, thực tế cho thấy ngay cả trong cơ chế hiện hành vẫn xảy ra tình trạng trục lợi chính sách, như các vụ làm giả hồ sơ để mua nhà ở xã hội, điển hình là vụ việc ở Bắc Ninh vừa bị cơ quan chức năng điều tra, xử lý.
“Nếu không kiểm soát tốt, quy định có thể bị “nhờn”. Ngược lại, nếu chúng ta hậu kiểm nghiêm, có thể phát hiện hàng loạt vi phạm, gây ra hệ quả xã hội và truyền thông phức tạp”, Luật sư Đỉnh nói.
Trong hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) diễn ra cách đây vài ngày của Bộ Xây dựng, đại diện Viglacera đề nghị Cơ quan soạn thảo cần làm rõ hơn về giá bán, quy trình thực hiện để người dân có thể nắm rõ.
“Quy định mới này có thể phù hợp tại thị trường Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên tại các địa phương, người mua ban đầu có thể sẽ cân nhắc, khiến việc phát triển nhà ở xã hội tại các tỉnh sẽ hạn chế hơn", đại diện Viglacera đề nghị.
Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/siet-viec-mua-ban-nha-o-xa-hoi-sau-5-nam-co-kha-thi.html











