Siêu cảng 153.500 tỷ đồng mở đường cho khu thương mại tự do Cái Mép Hạ

Với tổng vốn đầu tư hơn 153.500 tỷ đồng, công suất thiết kế 23,4 triệu TEU mỗi năm, bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu được kỳ vọng trở thành hạ tầng chủ lực của khu thương mại tự do rộng hơn 4.174ha tại TP.HCM.

UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận liên danh năm nhà đầu tư thực hiện dự án Tổ hợp cảng Cái Mép Hạ hạ lưu, trung tâm logistics và khu chức năng công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại hai phường Tân Phước và Tân Hải.

Với tổng diện tích hơn 2.537ha và vốn đầu tư dự kiến 204.658 tỷ đồng, đây là một trong những tổ hợp hạ tầng cảng biển và logistics có quy mô lớn tại TP.HCM. Riêng phân khu 3, bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu, chiếm hơn 153.546 tỷ đồng, tương đương khoảng 75% tổng vốn đầu tư.

Dự án cảng được xác định là hạ tầng trọng tâm của Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, nơi TP.HCM hướng tới hình thành một hệ sinh thái kết hợp cảng biển nước sâu, logistics, công nghiệp, đô thị và dịch vụ trên diện tích hơn 4.174ha.

Sự hiện diện của cảng container quy mô lớn, cùng các đầu mối vận tải và hậu cần được quy hoạch đồng bộ, được kỳ vọng tạo nền tảng để khu thương mại tự do phát huy lợi thế kết nối với các tuyến hàng hải và chuỗi cung ứng quốc tế.

Hạ tầng hạt nhân của khu thương mại tự do hơn 4.174ha

Theo quy hoạch được phê duyệt, Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có diện tích khoảng 4.174ha, được bao bọc bởi hệ thống sông rạch, tuyến đường 991B và vịnh Gành Rái.

Nằm cách trung tâm TP.HCM khoảng 50km và sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25km, khu vực này có điều kiện phát triển đầu mối logistics đa phương thức, kết nối vận tải biển, đường thủy nội địa, đường bộ và đường sắt.

Không gian khu thương mại tự do được tổ chức thành ba khu chức năng với tám phân khu liền kề, thay vì phát triển từng bến cảng riêng lẻ.

Trong đó, hệ thống cảng biển gồm khu bến container hiện hữu, bến cảng container Cái Mép Hạ và bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu. Các công trình hậu cần được bố trí tại ga đường sắt Cái Mép Hạ, cảng bến thủy nội địa và Trung tâm logistics Cái Mép Hạ.

Bên cạnh đó là các khu sản xuất, dịch vụ ở phía Nam Khu công nghiệp Cái Mép cùng khu chức năng công nghiệp - đô thị - dịch vụ, tạo thành một không gian phát triển liên hoàn.

Trong cấu trúc này, phân khu 3 - Bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu - giữ vai trò cửa ngõ giao thương đường biển, với tổng mức đầu tư lớn nhất trong tổ hợp.

Dự án do liên danh năm doanh nghiệp thực hiện, với Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ (CTCCorp) làm đại diện. Đây là doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Vingroup, đang triển khai dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ.

Bốn thành viên còn lại gồm Công ty TNHH Kinh doanh tổng hợp Đất Lành, Công ty TNHH Tư vấn đầu tư phát triển thương mại Thanh Bình, Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Bình Minh Mới và Công ty CP Hương Hải - Quảng Ngãi.

Theo phương án vốn của tổ hợp, các nhà đầu tư dự kiến góp gần 30.699 tỷ đồng vốn chủ sở hữu, phần còn lại huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác. Trong đó, CTCCorp góp 30%, bốn thành viên còn lại góp từ 15-20% mỗi đơn vị.

Riêng bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu có diện tích hơn 780ha, gồm khoảng 594ha đất cảng và 186ha mặt nước. Theo quy hoạch, cảng được bố trí 33 bến, với tổng chiều dài cầu cảng 12.012m và công suất thiết kế 23,4 triệu TEU mỗi năm.

Đáng chú ý, khu vực Cái Mép Hạ có độ sâu tự nhiên khoảng 15,5m, có thể đạt 18,5m khi tính đến thủy triều. Điều kiện luồng nước cho phép tiếp nhận những tàu container lớn nhất thế giới hiện nay, trọng tải tới 250.000 DWT và sức chở khoảng 24.000 TEU.

Dự án có thời hạn hoạt động 70 năm, dự kiến tạo việc làm ổn định cho khoảng 2.000 lao động khi đi vào khai thác.

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cập nhật tháng 9/2026, bến cảng được đầu tư đồng bộ từ hệ thống cầu cảng, bãi container, khu nước trước bến đến các công trình hậu cần phục vụ khai thác. Ngoài hoạt động tiếp nhận, xếp dỡ hàng hóa, cảng còn được quy hoạch các dịch vụ cung ứng nhiên liệu tàu biển, hoa tiêu, lai dắt, sửa chữa tàu và ứng cứu sự cố tràn dầu.

Các cấu phần này được kỳ vọng mở rộng hoạt động của cảng từ xếp dỡ container sang cung cấp dịch vụ hàng hải và logistics, phục vụ mục tiêu phát triển khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.

Không chỉ xếp dỡ container, siêu cảng Cái Mép Hạ hạ lưu còn phục vụ khu thương mại tự do. Ảnh minh hoạ: Hoàng Anh

Không chỉ xếp dỡ container, siêu cảng Cái Mép Hạ hạ lưu còn phục vụ khu thương mại tự do. Ảnh minh hoạ: Hoàng Anh

Hướng tới mô hình cảng xanh

Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đang được lấy ý kiến tham vấn, dự án bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027 - 2035, chia thành hai giai đoạn đầu tư.

Giai đoạn đầu, từ năm 2027 đến 2030, liên danh nhà đầu tư sẽ xây dựng ba bến container với tổng chiều dài 1.383m, trên diện tích 154ha đất và 33,4ha mặt nước.

Cụm cảng này được thiết kế để có thể vận hành độc lập, với hệ thống bãi container, kho hàng lẻ CFS và trung tâm điều hành.

Từ năm 2030 đến 2035, dự án tiếp tục đầu tư 30 bến còn lại, tổng chiều dài hơn 10.600m. Hệ thống bãi chứa, trung tâm tiếp vận và mạng đường sắt kết nối cũng được hoàn thiện trong giai đoạn này.

Bên cạnh quy mô đầu tư, những giải pháp bảo vệ môi trường được đưa vào ngay từ khâu thiết kế, với định hướng phát triển theo tiêu chuẩn "Cảng xanh - logistics xanh" và mô hình kinh tế tuần hoàn.

Khi cảng đi vào khai thác, các giải pháp môi trường sẽ tập trung vào việc kiểm soát khí thải, tiếng ồn và nước thải phát sinh từ tàu biển, phương tiện vận tải và thiết bị bốc dỡ hàng hóa.

Theo định hướng cảng xanh, dự án ưu tiên sử dụng thiết bị chạy điện, từ cần trục bờ STS, cẩu giàn RMG đến các phương tiện đầu kéo phục vụ vận chuyển container trong khu cảng.

Một hạng mục đáng chú ý là hệ thống cấp điện bờ, dự kiến được lắp đặt tại cầu bến để cung cấp điện cho tàu container trong thời gian neo đậu làm hàng.

Khi sử dụng nguồn điện từ bờ, tàu có thể tắt máy phát điện chạy diesel, qua đó giảm khí thải và tiếng ồn tại khu vực cầu cảng.

Đối với nước thải, dự án dự kiến xây dựng hai trạm xử lý tập trung có tổng công suất 3.600m3/ngày đêm, phục vụ thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt cùng nước thải công nghiệp phát sinh trong quá trình khai thác.

Các trạm được đề xuất sử dụng công nghệ xử lý sinh học ASBR, kết hợp hệ thống camera và thiết bị quan trắc tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý môi trường.

Từ phương án tận dụng bùn nạo vét làm vật liệu san nền đến sử dụng điện tại cầu cảng và xử lý nước thải tập trung, những giải pháp này là một phần trong thiết kế môi trường của dự án đang được tham vấn.

Với lộ trình đầu tư kéo dài đến năm 2035, bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu dự kiến từng bước hoàn thiện hệ thống 33 bến cùng các công trình hậu cần, tạo hạ tầng cảng biển nước sâu phục vụ hoạt động logistics và thương mại quốc tế tại Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.

Quốc Hải

Nguồn Nhà Quản Trị: https://theleader.vn/sieu-cang-153500-ty-dong-mo-duong-cho-khu-thuong-mai-tu-do-cai-mep-ha-d48517.html