Siêu kênh đào mở rộng kết nối ASEAN - Trung Quốc

Tàu thuyền tham gia diễn tập hàng hải trên kênh Bình Lục. Ảnh: Tân Hoa Xã

Dự án thế kỷ

Theo Tân Hoa Xã, Bình Lục là dự án kênh đào nối sông với biển quy mô lớn đầu tiên của Trung Quốc được quy hoạch và điều phối ở cấp quốc gia kể từ năm 1949, với tổng vốn đầu tư hơn 70 tỷ Nhân dân tệ. Kênh đào này dài 134,2km, đủ khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng tới 5.000 tấn.

Giá trị nổi bật nhất của dự án nằm ở khả năng rút ngắn đáng kể hành trình từ các khu vực nội địa phía Tây Nam Trung Quốc ra biển. So với tuyến vận tải qua Quảng Châu, khoảng cách đường thủy được rút ngắn khoảng 560km, giúp giảm chi phí hậu cần từ 18 đến 30%. Như vậy, Bình Lục trở thành tuyến đường ra biển ngắn nhất và tiết kiệm nhất cho toàn bộ khu vực này.

“Công trình thế kỷ” này thiết lập nhiều kỷ lục về quy mô xây dựng. Siêu dự án này được triển khai trong 52 tháng, với hơn 300 triệu mét khối đất đá được đào. Khối lượng này tương đương khoảng 3 lần dự án đập Tam Hiệp nổi tiếng và đủ để lấp đầy 105 lần Sân vận động quốc gia Bắc Kinh.

Tác động tích cực của dự án này bắt đầu được phản ánh qua những tính toán mới của doanh nghiệp địa phương. Đơn cử, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm giấy Guangxi Rizon Sino Sci-tech đón đầu lợi thế vận tải với chi phí logistics có thể giảm khoảng 40% khi Bình Lục đi vào vận hành. Khoản tiết kiệm này giúp tạo thêm dư địa để mở rộng mạng lưới xuất khẩu.

Bên cạnh đó, lợi thế vận tải cũng tác động tới định hướng phát triển công nghiệp dọc tuyến. Tại Khu công nghiệp Liujing ở Hengzhou, một cơ sở đóng tàu thông minh đang được xây dựng, tập trung vào các loại tàu sử dụng năng lượng điện, methanol và hydrogen.

Từ thực tế của các doanh nghiệp, chi phí vận chuyển trở thành yếu tố quan trọng trong quyết định lựa chọn địa điểm sản xuất. Những ngành có nhu cầu vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn, đặc biệt doanh nghiệp xuất nhập khẩu, có thêm động lực hình thành các cụm sản xuất và logistics dọc tuyến. Xét theo góc độ này, tác động của Bình Lục giúp tái tổ chức không gian công nghiệp và chuỗi cung ứng.

Toàn cảnh khu vực đầu mối Madao thuộc kênh đào Bình Lục tại Lingshan, Quảng Tây (Trung Quốc). Ảnh: VCG

Cầu nối mới tới thị trường ASEAN

Bình Lục là trục xương sống của Mạng lưới thương mại đường bộ - đường biển quốc tế mới. Đây là sáng kiến trọng điểm kết nối các khu vực nội địa Trung Quốc với ASEAN và các thị trường toàn cầu khác.

Theo Global Times, một số quốc gia ASEAN có thể hưởng lợi từ sự kết nối này. Với lượng lớn trái cây, gạo, cà phê và thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc mỗi năm, việc có thêm tuyến vận tải đường thủy có thể mở rộng lựa chọn logistics cho doanh nghiệp, nhất là khi nhu cầu vận chuyển nông sản với khối lượng lớn ngày càng tăng.

Từ góc nhìn của giới doanh nghiệp Singapore, dù đưa hàng hóa từ ASEAN vào thị trường Tây Nam Trung Quốc hay trung chuyển hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc tới các thị trường toàn cầu, tuyến Bình Lục đều có thể giúp hình thành chuỗi cung ứng hiệu quả và ổn định hơn.

Global Times dẫn lời chuyên gia Lei Xiaohua, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện Khoa học xã hội Quảng Tây nhận định, kênh Bình Lục sẽ trở thành tuyến đường huyết mạch giúp Trung Quốc tăng cường hội nhập kinh tế với khu vực Đông Nam Á. Đồng thời, mở ra cơ hội cho các nước đối tác cùng tạo dựng động lực tăng trưởng mới thông qua các ứng dụng xanh, thông minh và thân thiện với môi trường.

Sau một thế kỷ ấp ủ, giấc mơ về tuyến đường thủy mới đang được hiện thực hóa bằng kỹ thuật hiện đại và cách tiếp cận chú trọng cân bằng với hệ sinh thái.

Khi đi vào vận hành, Bình Lục sẽ trở thành mắt xích mới trong cấu trúc thương mại khu vực, góp phần đưa Trung Quốc và ASEAN đến gần nhau hơn thông qua dòng chảy hàng hóa, đầu tư và hợp tác xuyên biên giới bền vững.

Kim ngạch thương mại ASEAN - Trung Quốc liên tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho thấy, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,34 nghìn tỷ Nhân dân tệ (khoảng 640 tỷ USD) trong nửa đầu năm 2026, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm ngoái.