Sinh viên trường top hẹn hò như chạy KPI

Sinh viên đại học hàng đầu Trung Quốc thích dùng app hẹn hò nội bộ vì dễ tìm người tương xứng về học thức. Ảnh: Sixth Tone.

Wang Nini, nghiên cứu sinh tiến sĩ 24 tuổi ở Thượng Hải, từng rất ghét hẹn hò online. Cô cảm thấy việc ngồi quẹt ứng dụng hàng giờ rồi ghép đôi chỉ dựa trên vài tấm ảnh “quá ngẫu nhiên”.

Nhưng đến tháng 3, mọi chuyện thay đổi. Cô tình cờ biết đến nền tảng mới là SJTU Date. Nó hoàn toàn trái ngược với các app hẹn hò thông thường: Rất “nội bộ” và có tính chọn lọc cao.

Điều đặc biệt nằm ở chỗ chỉ sinh viên Đại học Giao thông Thượng Hải mới có thể đăng ký. Thay vì quẹt trái quẹt phải, người dùng sẽ được ghép đôi dựa trên bảng câu hỏi dài, hỏi từ giờ đi ngủ đến mục tiêu cuộc sống.

Cơn sốt từ app hẹn hò nội bộ

Bị thu hút bởi ý tưởng này, Wang đăng ký thử. Kết quả khiến cô kinh ngạc. Chỉ sau một tuần, cô được ghép với một nam sinh ngành kỹ thuật. Nữ sinh cảm thấy sự tương hợp ấy “chính xác đến khó tin”.

Hai người bắt đầu trao đổi email, rồi nhắn tin qua WeChat và gặp nhau ngay trong ngày hôm đó. Họ nhanh chóng nhận ra mục tiêu sống của mình “hoàn toàn trùng khớp”: Cùng nhu cầu tình cảm, cùng kỳ vọng về mối quan hệ và cùng hình mẫu lý tưởng về bạn đời.

Gần hai tháng sau, họ vẫn gặp nhau gần như mỗi ngày và cảm thấy rất thoải mái khi ở cạnh nhau.

Sinh viên các trường đại học hàng đầu thích dùng app hẹn hò nội bộ. Ảnh: VCG.

Theo Sixth Tone, Wang không phải trường hợp hiếm. Những nền tảng ghép đôi ngách như SJTU Date đang nhanh chóng lan rộng tại các trường đại học Trung Quốc, nhất là khi sinh viên không có quá nhiều thời gian để quẹt app hẹn hò online có phần độc hại như thông thường.

Trung Quốc hiện có nhiều ứng dụng hẹn hò, nhưng phổ biến nhất vẫn là các app kiểu Tinder như Momo hay Tantan. Chúng cũng đi kèm các vấn đề quen thuộc: Ghép đôi kém chất lượng, trò chuyện nhạt nhẽo, tài khoản giả, lừa đảo hay quấy rối nhau.

Các app hẹn hò nội bộ như SJTU Date muốn giải quyết điều đó bằng cách đi theo hướng hoàn toàn khác. Các nền tảng này thường do chính sinh viên lập ra và thiết lập quy tắc để đảm bảo người ngoài trường không thể đăng nhập, mỗi thành viên phải tạo hồ sơ rất chi tiết - đôi khi trả lời tới 50 câu hỏi.

Có vẻ mô hình này đánh trúng tâm lý sinh viên Trung Quốc - những người vừa phải chịu áp lực học tập khắc nghiệt vừa thiếu thời gian giao lưu xã hội, chứ chưa nói đến chuyện yêu đương.

Nhiều sinh viên cho biết sức hút lớn nhất của các app này nằm ở “hiệu quả”. Họ quá bận để tìm hiểu nhiều người nên muốn tìm được đối tượng phù hợp mà không tốn quá nhiều công sức. Và cách tốt nhất là thu hẹp phạm vi hẹn hò xuống chỉ còn những người cùng môi trường với mình.

Chính suy nghĩ đó đã khiến hàng loạt nền tảng phát triển nhanh chóng. Chỉ một tuần sau khi ra mắt ngày 10/3, SJTU Date thu hút hơn 6.000 người dùng. Sau đó không lâu, hai nền tảng tương tự là FDU Date và Solmate cũng được sinh viên Đại học Phúc Đán phát triển.

Xu hướng này tiếp tục lan rộng. SJTU Date hiện đã đổi tên thành CampusDate và mở rộng sang sinh viên của 6 trường đại học khác tại Trung Quốc, với hơn 17.000 lượt đăng ký.

Một số nền tảng khác cũng âm thầm phát triển từ trước, như MatchUs - ứng dụng được sinh viên Đại học Chiết Giang tạo ra từ năm 2021 - hiện phục vụ nhiều trường đại học. Họ tuyên bố đã ghép đôi thành công hơn 56.000 sinh viên.

Chạy đua tìm kiếm bạn đời xứng đôi

Theo Du Shichao, giảng viên xã hội học tại Đại học Phúc Đán, các app hẹn hò nội bộ đặc biệt phổ biến ở những trường top đầu, nơi sinh viên chịu áp lực học tập lớn và có quan điểm khá bảo thủ về tình yêu.

Ông cho rằng sự nổi lên của các ứng dụng này phản ánh việc phạm vi giao tiếp của sinh viên ngày càng bị thu hẹp trong thời đại mà nhiều người hầu như chỉ xoay quanh trường học.

“Mạng lưới xã hội của họ ngày càng bị giới hạn trong khuôn viên trường, phòng thí nghiệm, thư viện hay nơi thực tập”, ông nói. “Cơ hội cho những cuộc gặp gỡ tình cờ mang tính lãng mạn đang ngày càng ít đi”.

Sự thay đổi trong quan điểm về hôn nhân cũng thúc đẩy xu hướng này. Theo ông Du, các ứng dụng phản ánh hiện tượng “đồng dạng xã hội” ngày càng mạnh - tức xu hướng thích hẹn hò với người có nền tảng giống mình.

“Sinh viên ở các trường top coi việc ‘đảm bảo an toàn trước’ như một cách phòng ngừa rủi ro”, ông nói, đồng thời cho biết giới trẻ hiện nay thường xem việc hẹn hò với người khác biệt về học vấn hoặc thu nhập là quá mạo hiểm.

Chuyên gia lo ngại app hẹn hò nội bộ ảnh hưởng tới tính lãng mạn trong tình yêu trong khi sinh viên thấy nó đỡ lãng phí thời gian. Ảnh: VCG.

Các khảo sát gần đây cho thấy sinh viên Trung Quốc cảm thấy áp lực khi phải nhanh chóng tìm được người bạn đời phù hợp. Một nghiên cứu năm 2024 tiết lộ nhiều sinh viên muốn kết hôn và sinh con, nhưng vẫn đề cao “quyền tự chủ trong lựa chọn” và lo ngại xung đột tương lai về công việc hay định hướng sống.

Trong một khảo sát năm 2026 của Viện MyCOS tại Bắc Kinh, chỉ 6,7% sinh viên nói rằng họ muốn sống độc thân vĩnh viễn. Hơn 40% cho rằng độ tuổi lý tưởng để kết hôn là 26-28 tuổi, và hơn 70% cho biết đã cảm nhận áp lực từ gia đình về chuyện dựng vợ gả chồng.

Nhiều sinh viên tin họ dễ tìm được người phù hợp hơn trong trường mình học, vì mọi người thường có nền tảng, giá trị sống và khát vọng tương tự nhau.

Tuy nhiên, Du cảnh báo rằng tâm lý “lọc trước rồi mới gặp” cũng có mặt trái. Khi đã quen loại bỏ mọi người không đạt tiêu chuẩn “hoàn hảo”, khả năng sẵn sàng đối mặt với những phức tạp tất yếu của một mối quan hệ thực tế có thể ngày càng kém đi.

Ông cũng lo ngại sinh viên đang dần xem tình yêu như “bài kiểm tra” khác cần tối ưu hóa. Nhiều người quá chú trọng vào các “chỉ số hiệu suất” của đối phương, như GPA cao.

“Khi người trẻ quen quản lý cuộc sống bằng logic KPI và thị trường, những cảm xúc vốn thuộc về tình yêu hay thẩm mỹ cũng bị biến thành các dự án có thể đo lường và tối ưu hóa”, ông nói.

Sinh viên thấy đỡ lãng phí thời gian

Dẫu vậy, trong khuôn viên trường, sự hào hứng với các nền tảng này là rất rõ rệt.

CampusDate - nền tảng Wang đang dùng - có mô hình khá đặc biệt. Thay vì để người dùng tự tìm nhau, hệ thống sẽ gửi một “match” mới vào 21h mỗi thứ ba.

Những “đợt ghép đôi” hàng tuần này tạo cảm giác chờ đợi, khiến nền tảng trở thành chủ đề bàn tán trong trường. Nhưng với Wang, điểm hấp dẫn nhất vẫn là tính hiệu quả và lượng người dùng đông đảo.

“Một khi đã được ghép đôi, bạn chỉ cần bắt đầu nói chuyện rồi gặp mặt thôi”, cô nói.

Tuy nhiên, một số vấn đề cũ của hẹn hò online vẫn còn tồn tại. Wang nhận thấy nhiều người sau khi được ghép sẽ kết bạn WeChat nhưng chẳng bao giờ nhắn tin cho nhau, có lẽ vì thiếu cảm xúc thực sự.

Tang Zhaoyi, sinh viên 22 tuổi của Đại học Phúc Đán, cũng có trải nghiệm tương tự. Anh tham gia Solmate theo lời rủ rê của bạn cùng phòng. Tang tò mò, cởi mở với ý tưởng gặp gỡ người có tính cách hay sở thích phù hợp.

Giống Wang, nam sinh chưa từng dùng các app hẹn hò phổ thông vì cảm thấy chúng hướng tới người lớn tuổi hơn. Anh thích nền tảng dành cho sinh viên hơn, nơi “mọi người có chung mặt bằng với nhau”.

Tang không đồng ý với ý kiến cho rằng những app như Solmate đang “dán nhãn con người”. Theo anh, chúng chỉ giúp tránh lãng phí thời gian.

“Lúc mới quen nhau, một số vấn đề có thể bị che mờ bởi những điểm tốt khác. Nhưng theo thời gian, chúng lớn dần lên”, anh nói. “Tốt hơn là nên nói rõ ranh giới và điều không thể chấp nhận ngay từ đầu”.

Cho tới nay, Tang đã được ghép với hai người. Cả hai đều “nói chuyện khá hợp”, nhưng không đi tới mối quan hệ nào.