Siu Quý - Cánh chim tìm về

1. Họa sĩ Siu Quý - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh là nghệ sĩ thị giác nổi bật với nhiều hoạt động triển lãm và sáng tác mang đậm hơi thở đương đại. Yêu nghệ thuật của sắc màu, ông thi vào ĐH Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh và tốt nghiệp năm 1999. Chỉ 6 năm sau, tại Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc (2000 - 2005), tác phẩm Khát của ông - với khả năng bóc tách tài tình đời sống đô thị bộn bề - đã được trao huy chương vàng.

Năm 2006, ông tiếp tục có tác phẩm đạt giải nhất tại Triển lãm Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh. Đến nay, Siu Quý đã có 2 triển lãm cá nhân, đồng thời tham gia hơn 80 triển lãm nhóm, triển lãm ngành, triển lãm chuyên đề… trong cả nước.

Họa sĩ Siu Quý ngắm tranh của người thầy đầu tiên - cố họa sĩ Xu Man - tại Bảo tàng Pleiku. Ảnh: Phương Duyên

Sống ở đô thị lớn nhưng vẫn đăm đắm về núi rừng, tâm tưởng ấy hình thành 2 mảng đề tài rõ rệt trong sự nghiệp cầm cọ của ông. Đáng nói, người khơi lên trong ông âm vọng đại ngàn chính là cố họa sĩ Xu Man - người đầu tiên ở Tây Nguyên vinh dự được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật trong lĩnh vực mỹ thuật.

Họa sĩ Siu Quý nhớ lại: Năm 2024, Hội Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh tổ chức chuyến thực tế sáng tác tại Gia Lai. Ông tình cờ biết rằng Bảo tàng Pleiku từng tổ chức triển lãm tranh của họa sĩ Xu Man nhưng chỉ có 20 bức là tranh gốc, số còn lại phải mượn và in lại.

Phía gia đình họa sĩ Xu Man ở Plei Bông (xã Mang Yang) cũng không còn lưu giữ được tác phẩm nào, do phần lớn đã được các bảo tàng, cá nhân trong và ngoài nước sưu tập. Trong đó, Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh lưu giữ nhiều nhất với 48 bức.

Từ thực tế trên, tháng 9-2024, họa sĩ Siu Quý đại diện Hội Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh trao tặng 32 bức tranh của họa sĩ Xu Man cho Bảo tàng Pleiku để lưu giữ, trưng bày, đúng dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của người họa sĩ tài danh. Nhờ đó, Bảo tàng Pleiku đang sở hữu bộ sưu tập dày dặn với tổng cộng 52 bức tranh của họa sĩ Xu Man. “Tôi hạnh phúc khi di sản của họa sĩ Xu Man được trở về đúng nơi để lan tỏa tình yêu nghệ thuật” - ông chia sẻ.

2. Từ cuộc trao tặng ấy, trong lòng người nghệ sĩ thành danh này được đánh thức một mong mỏi sâu xa: Góp phần “làm giàu” đời sống văn hóa tinh thần của quê hương Gia Lai. Từ đó đến nay, ở vai trò quản lý, họa sĩ Siu Quý tích cực phối hợp tổ chức các hoạt động triển lãm, trưng bày, giao lưu nghệ thuật quy mô.

Có thể kể đến cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ 2 địa phương Gia Lai - TP Hồ Chí Minh tại triển lãm nghệ thuật “Giao hòa”, diễn ra tại Bảo tàng Pleiku từ ngày 15 đến 25-11-2025. Đây được xem là cuộc đối thoại ấn tượng giữa nghệ sĩ với nghệ sĩ, nghệ sĩ với công chúng thông qua 80 tác phẩm trưng bày.

Họa sĩ Siu Quý (thứ 2 từ trái sang) đại diện Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh trao tặng tranh của cố họa sĩ Xu Man cho Bảo tàng Pleiku. Ảnh: NVCC

Gần đây nhất, cuối tháng 3-2026, họa sĩ Siu Quý đã làm cầu nối để họa sĩ Lý Khắc Nhu - một tên tuổi trong làng tranh thủy mặc Sài Gòn - hiến tặng khoảng 25 bức tượng gỗ có giá trị mỹ thuật cho Bảo tàng Pleiku. Qua đó, giúp người dân và du khách có thêm cơ hội tiếp cận nghệ thuật điêu khắc gỗ.

Trong chuyến trở về cùng họa sĩ Lý Khắc Nhu làm việc với Bảo tàng Pleiku, họa sĩ Siu Quý còn thống nhất một nội dung quan trọng: Trong năm 2026 sẽ tổ chức tại đây triển lãm đầu tiên về tranh thủy mặc với chủ đề Tây Nguyên.

Siu Quý là vậy, luôn tìm cách trở về, tìm cách làm những điều thiết thực cho Gia Lai. Xác nhận điều này, Giám đốc Bảo tàng Pleiku Lê Thanh Tuấn cho biết: “Họa sĩ Siu Quý luôn nhiệt huyết với quê hương. Không chỉ phối hợp tổ chức triển lãm, giao lưu nghệ thuật, anh còn kết nối đưa nhiều hiện vật quý về đúng nơi cần trở về, đồng thời góp phần quảng bá văn hóa Gia Lai nói riêng, Tây Nguyên nói chung”.