Số ca tay chân miệng tăng mạnh tại TP HCM, xuất hiện chủng EV71 nguy hiểm

Ngày 26/3, Sở Y tế TP HCM cho biết, sau khi tiếp tục đà giảm từ cuối năm 2025, từ tuần thứ 9 của năm 2026, số ca mắc tay chân miệng bắt đầu tăng trở lại, đồng thời có xuất hiện của chủng vi rút EV71 độc lực cao, đặt ra nguy cơ lớn cho sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Theo dữ liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), đến tuần 11 năm 2026, tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn Thành phố đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Toàn Thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc, tăng 241,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó có 98 ca bệnh nặng (từ độ 2b trở lên), chiếm 1,3%, tăng 4,6 lần so với năm trước.

Biểu đồ: Diễn tiến bệnh tay chân miệng hàng tuần tại Thành phố Hồ Chí Minh (cập nhật đến tuần 11 từ ngày 09/03 đến ngày 15/03/2026) - Ảnh BVCC

Đáng chú ý, số ca mắc mới đang tăng nhanh trong thời gian gần đây, với 837 ca được ghi nhận riêng trong tuần 11, tăng 97,1% so với trung bình 4 tuần trước đó. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố đã phát hiện 288 ổ dịch, bao gồm 162 ổ dịch tại trường học và 126 ổ dịch tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, qua hoạt động giám sát tác nhân gây bệnh, Thành phố đã ghi nhận sự xuất hiện của chủng vi rút Enterovirus 71 (EV71), chiếm 25% (6/24 mẫu khảo sát). Đây là chủng vi rút có độc lực cao, lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng và có nguy cơ tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, BSCK2 Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh cho biết: "Khoa đang điều trị cho 30 trẻ mắc tay chân miệng. Đáng chú ý, trong đó có 7 ca bệnh nặng. Nhiều ca bệnh gần đây có biểu hiện không còn “kinh điển” như trước. Bệnh viện ghi nhận không ít trường hợp trẻ không có ban rõ ở tay chân, mà lại xuất hiện ở những vị trí kín đáo như vùng mông, quanh hậu môn hoặc chỉ lấm tấm ở rìa ngón tay, ngón chân. Đây là những vị trí rất dễ bị bỏ sót nếu phụ huynh không kiểm tra kỹ”.

Vì vậy, bác sĩ Quy khuyến cáo, phụ huynh cần kiểm tra toàn diện khi tắm cho trẻ, đặc biệt chú ý vùng mông, quanh hậu môn, khoang miệng và rìa ngón tay, ngón chân. Đồng thời, việc theo dõi chế độ ăn uống, sinh hoạt hằng ngày cũng giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường.

Trẻ nhập viện do bệnh tay chân miệng tăng cao - Ảnh BVCC

Theo BSCK2 Dư Tuấn Quy, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột gây ra. Bệnh đặc trưng bởi các tổn thương dạng phỏng nước tại niêm mạc miệng, lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc đầu gối. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm, thường bùng phát mạnh vào thời điểm từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12 hằng năm. Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi vì trẻ hay có thói quen cho tay vào miệng.

Ngay cả khi chưa thấy nốt ban rõ ràng, nếu trẻ có biểu hiện đau miệng, sốt, biếng ăn, chảy nước miếng hoặc quấy khóc kéo dài hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bệnh tay chân miệng thì không nên chủ quan, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám sớm. Đây là “thời điểm vàng” để kiểm soát bệnh và ngăn biến chứng. Nếu xác định mắc bệnh, trẻ buộc phải nghỉ học để tránh lây lan.

Trước diễn biến dịch bệnh, nhằm chủ động kiểm soát dịch bệnh, ngăn chặn lây lan diện rộng và hạn chế tối đa các trường hợp tử vong do chủng vi rút EV71, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành công văn chỉ đạo tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng trên toàn địa bàn Thành phố.

Sở Y tế TP HCM đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố (HCDC) phối hợp với Trạm Y tế các phường, xã, đặc khu triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, đặc biệt tại các cơ sở mầm non, nhóm trẻ và cơ sở bảo trợ xã hội.

Các Trạm Y tế được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trên địa bàn, chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương và trực tiếp tổ chức điều tra, xử lý triệt để các ca bệnh, ổ dịch theo đúng quy định.

Sở Y tế đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục bảo đảm trang bị đầy đủ bồn rửa tay với nước sạch và xà phòng tại các vị trí thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc. Đồng thời, nhà trường phải phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để tăng cường truyền thông phòng bệnh, đặc biệt nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của chủng vi rút EV71, giúp phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và đưa trẻ đi khám kịp thời. Khi phát hiện ca bệnh, các cơ sở giáo dục phải thông báo khẩn cho y tế địa phương để tổ chức khám, điều trị và xử lý ổ dịch nhanh chóng, hạn chế lây lan.

Các địa phương cần phát huy hiệu quả mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng trong việc giám sát ca bệnh, đồng thời đẩy mạnh truyền thông phòng bệnh đến từng hộ dân.

Thăm khám cho bệnh nhi mắc tay chân miệng biến chứng nặng - Ảnh BVCC

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố (HCDC) tiếp tục tăng cường truyền thông về phòng chống bệnh tay chân miệng, theo dõi diễn tiến dịch và các tác nhân gây bệnh, tổ chức tập huấn công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng cho các Trạm Y tế nhằm nâng cao năng lực đáp ứng dịch.

Sở Y tế cũng chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế. Đặc biệt, các đơn vị phải thực hiện lấy mẫu bệnh phẩm đối với tất cả các trường hợp tay chân miệng từ độ 2b trở lên gửi về HCDC để xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh. Tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh phải thực hiện nghiêm túc việc khai báo và báo cáo ca bệnh liên tục thông qua “Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng”, nhằm phục vụ hiệu quả công tác giám sát và phòng, chống dịch.

Sở Y tế phân công các Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng Thành phố tổ chức tập huấn lại về chẩn đoán, điều trị và phòng lây nhiễm bệnh cho các cơ sở y tế trên toàn thành phố, đặc biệt cho khu vực Bà Rịa Vũng Tàu và Bình Dương (cũ).

Để chủ động phòng bệnh tay chân miệng, Sở Y tế khuyến cáo người dân và cộng đồng thực hiện phương châm “3 sạch” gồm: Ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay và đồ chơi sạch. Cụ thể:

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

- Lau sạch các bề mặt và dụng cụ tiếp xúc hằng ngày của trẻ như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn, ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.

- Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống, bảo đảm sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày.

- Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.

- Cần cho trẻ khám ngay (kể cả ban đêm) khi có các dấu hiệu sau: Sốt cao trên 39 độ, giật mình chới với; Đi đứng loạng choạng, run chi, đảo mắt; Nôn ói nhiều, khó thở; Quấy khóc nhiều, bứt rứt, co giật.

Các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc trẻ mắc bệnh tại nhà:

- Cách ly trẻ lành với trẻ mắc bệnh để ngăn lây lan.

- Cho trẻ nghỉ học ít nhất 7 ngày.

- Mang khẩu trang, rửa tay bằng xà bông, đặc biệt sau khi thay quần áo, tã, tiếp xúc phân, nước bọt khăn trải giường của trẻ.

- Lau sàn, rửa sạch đồ chơi, vật dụng, tay nắm cửa, thanh vịn, lan can, sàn nhà.

- Thường xuyên tắm cho trẻ mỗi ngày.

- Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ. Cho trẻ ăn thức ăn dễ tiêu và uống nhiều nước.

- Không cho trẻ ăn các loại thức ăn, đồ uống có vị chua, cay, thô cứng.

- Không tự ý chích vỡ các mụn nước, không tự ý dùng kháng sinh.

Mời quý độc giả xem video: Bác sĩ cứu người đàn ông ngừng tim trên sân bóng chuyền. Nguồn Vietnamnet

Thúy Nga