Sơ cứu đúng cách khi bị sốc nhiệt trong thời tiết nắng nóng

Thời tiết nắng nóng cực đoan đang làm gia tăng các ca say nắng, sốc nhiệt. Nếu không xử trí kịp thời, người bệnh có thể đối mặt nguy cơ tổn thương đa cơ quan.

 Những ngày này, nhiệt độ miền Bắc lên đến đỉnh

Những ngày này, nhiệt độ miền Bắc lên đến đỉnh

Nhập viện muộn vì chủ quan

Những ngày gần đây, thời tiết oi bức, nhiệt độ tại nhiều địa phương vượt ngưỡng 38-40 độ C khiến số người gặp các vấn đề sức khỏe liên quan đến nắng nóng tăng mạnh. Tại các cơ sở y tế, không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng kiệt sức, mất nước, rối loạn ý thức sau thời gian dài làm việc hoặc di chuyển ngoài trời.

Say nắng và say nóng là tình trạng cơ thể bị rối loạn điều hòa thân nhiệt do tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc vận động cường độ mạnh khiến nhiệt lượng sinh ra vượt quá khả năng thải nhiệt của cơ thể.

Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh thường có biểu hiện mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tim đập nhanh, chuột rút hoặc vã nhiều mồ hôi. Tuy nhiên, nếu không xử lý kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nhanh thành sốc nhiệt với biểu hiện sốt cao trên 40 độ C, khó thở, nôn ói, co giật, hôn mê, suy tuần hoàn và nguy cơ tử vong.

ThS.BSNT Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai

Theo các bác sĩ, nhiều người hiện vẫn chưa phân biệt được say nắng và say nóng, dẫn đến tâm lý chủ quan khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường.

Say nóng thường xảy ra khi cơ thể hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, thông gió kém hoặc mặc quần áo bí bách khiến quá trình thoát nhiệt bị cản trở.

Tình trạng này thường gặp ở công nhân xây dựng, lao động ngoài trời, vận động viên hoặc người làm việc trong nhà xưởng nóng bức.

Trong khi đó, say nắng xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy trong thời gian dài, ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa thân nhiệt của cơ thể. Tình trạng này thường xuất hiện nhanh hơn, đặc biệt vào thời điểm giữa trưa.

Thời tiết nắng nóng người dân nên cẩn trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân.

Thời tiết nắng nóng người dân nên cẩn trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân.

"Không ít trường hợp chỉ nghĩ đơn giản là mệt do trời nóng nên cố gắng chịu đựng, tiếp tục làm việc. Khi xuất hiện rối loạn ý thức hoặc ngất xỉu mới nhập viện thì đã rất nguy hiểm", bác sĩ Hiếu cho biết.

Các chuyên gia cũng lưu ý, không chỉ làm việc ngoài trời mới có nguy cơ sốc nhiệt. Ngay cả trong môi trường trong nhà nhưng độ ẩm cao, kín gió, nhiệt độ khoảng 30 độ C, nếu hoạt động thể lực mạnh và không được bù nước đầy đủ vẫn có thể dẫn đến say nóng.

Đặc biệt, trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh nền mạn tính là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn người bình thường. Ở trẻ nhỏ, việc nhận biết say nắng, say nóng khó khăn hơn bởi trẻ chưa thể diễn đạt triệu chứng. Dấu hiệu ban đầu có thể là sốt cao, quấy khóc, khát nước, da khô, sau đó xuất hiện co giật hoặc lơ mơ nếu tình trạng nặng lên.

Trong khi đó, người lớn thường có biểu hiện hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, tim đập nhanh, thở gấp, da nóng đỏ hoặc khô bất thường.

Bảo vệ sức khỏe trong ngày nắng nóng

Theo bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai, sơ cứu đúng cách trong những phút đầu đóng vai trò rất quan trọng đối với người bị say nắng, sốc nhiệt.

Khi phát hiện người có biểu hiện nghi ngờ sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi môi trường nắng nóng đến nơi thoáng mát hoặc phòng có điều hòa. Người hỗ trợ nên cởi bớt quần áo, dùng khăn ẩm lau người hoặc chườm ở vùng cổ, nách, bẹn, nơi tập trung nhiều mạch máu lớn, nhằm hỗ trợ hạ thân nhiệt.

Các biện pháp bảo vệ da trước nắng nóng.

Các biện pháp bảo vệ da trước nắng nóng.

Nếu người bệnh còn tỉnh táo, có thể cho uống nước mát hoặc oresol pha đúng hướng dẫn để bù nước và điện giải. Trường hợp nạn nhân bất tỉnh hoặc có dấu hiệu rối loạn ý thức cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Các bác sĩ đặc biệt lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt trong trường hợp sốc nhiệt bởi nguyên nhân không phải do nhiễm trùng. Đồng thời, không cho uống nước đá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp vì có thể khiến mạch máu co lại, cản trở quá trình thải nhiệt tự nhiên của cơ thể.

Để phòng tránh say nắng, say nóng trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 11h đến 15h. Nếu bắt buộc phải làm việc ngoài trời cần mặc quần áo rộng rãi, sáng màu, thấm hút mồ hôi tốt; đội mũ rộng vành, đeo kính chống nắng và sử dụng kem chống nắng phù hợp.

Ngoài ra, cần chủ động bổ sung nước trước, trong và sau khi vận động ngoài trời. Theo khuyến cáo, mỗi người nên uống khoảng 600-800ml nước trước khi hoạt động và bổ sung khoảng 200ml nước mỗi 20 phút, kể cả khi chưa cảm thấy khát.

Bên cạnh việc uống đủ nước, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng rất quan trọng. Người dân nên tăng cường thực phẩm giàu tinh bột, vitamin, hạn chế rượu bia vì dễ gây mất nước và khiến cơ thể khó thích nghi với nhiệt độ cao.

Các bác sĩ cảnh báo, sốc nhiệt nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến suy gan, suy thận, tổn thương não và suy đa cơ quan. Vì vậy, việc chủ động bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng không chỉ giúp tránh các tai nạn y khoa nguy hiểm mà còn giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa hè cao điểm.

Bài, ảnh: Thành Nam

Nguồn Phụ Nữ VN: https://phunuvietnam.vn/so-cuu-dung-cach-khi-bi-soc-nhiet-trong-thoi-tiet-nang-nong-238260525172924298.htm