Sổ đỏ sai thông tin: Khi nào được đính chính, khi nào phải thu hồi?

Ảnh minh họa

Những trường hợp được đính chính sổ đỏ

Khoản 1 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024 quy định cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có trách nhiệm đính chính giấy chứng nhận đã cấp có sai sót trong hai trường hợp.

Thứ nhất, thông tin của người được cấp giấy chứng nhận có sai sót so với thông tin tại thời điểm đính chính. Chẳng hạn, họ tên hoặc thông tin cá nhân trên giấy chứng nhận không chính xác, trong khi giấy tờ hợp pháp và hồ sơ liên quan có căn cứ xác định thông tin đúng.

Thứ hai, thông tin về thửa đất hoặc tài sản gắn liền với đất trên giấy chứng nhận có sai sót so với hồ sơ kê khai đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đã được tổ chức đăng ký đất đai kiểm tra, xác nhận hoặc so với văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai.

Với trường hợp ghi sai số thửa, cần đối chiếu thông tin trên giấy chứng nhận với hồ sơ địa chính và hồ sơ đăng ký đã được kiểm tra, xác nhận. Nếu số thửa bị ghi nhầm so với hồ sơ hợp lệ, sai sót có thể được xử lý bằng thủ tục đính chính.

Tuy nhiên, nếu việc thay đổi số thửa liên quan đến thay đổi bản đồ địa chính, vị trí hoặc ranh giới thửa đất, cơ quan có thẩm quyền cần kiểm tra hồ sơ cụ thể để xác định thủ tục phù hợp.

Tương tự, khi sổ đỏ ghi sai diện tích, người sử dụng đất cần phân biệt giữa lỗi ghi chép, thể hiện thông tin và trường hợp diện tích được cấp giấy chứng nhận thực tế không đúng.

Nếu thông tin trên giấy chứng nhận không khớp với hồ sơ đăng ký đã được kiểm tra, xác nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét việc đính chính.

Nếu sai lệch xuất phát từ việc xác định không đúng diện tích, vị trí hoặc quyền sử dụng đất, việc xử lý phải căn cứ vào nguyên nhân và hồ sơ pháp lý của thửa đất.

Khi nào phải thu hồi hoặc cấp lại sổ đỏ?

Không phải mọi sai sót trên giấy chứng nhận đều được giải quyết bằng cách đính chính. Theo điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024, Nhà nước thu hồi giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định tại thời điểm cấp giấy.

Do đó, nếu giấy chứng nhận ghi sai diện tích hoặc tên người sử dụng đất nhưng chỉ là lỗi thể hiện thông tin so với hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét đính chính.

Ngược lại, nếu kết quả kiểm tra cho thấy giấy chứng nhận đã được cấp không đúng quy định, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét việc thu hồi và cấp giấy chứng nhận theo quy định pháp luật.

Việc xác định hướng xử lý không chỉ dựa vào nội dung người dân đề nghị sửa mà phải căn cứ hồ sơ địa chính, giấy tờ pháp lý, nguồn gốc sử dụng đất và kết quả kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

Thủ tục đính chính sổ đỏ thực hiện thế nào?

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu kết quả kiểm tra xác định sai sót thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024, việc đính chính giấy chứng nhận được thực hiện theo quy định.

Theo trình tự, thủ tục được quy định tại Phần V, Phụ lục I ban hành kèm Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12.6.2025, khi người sử dụng đất phát hiện sai sót trên Giấy chứng nhận đã cấp, hồ sơ gồm:

- Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo Mẫu số 18.

- Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp.

- Giấy tờ chứng minh sai sót về thông tin người được cấp hoặc thông tin thửa đất, tài sản gắn liền với đất.

- Văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật dân sự nếu thực hiện thủ tục thông qua người đại diện.

Hồ sơ được nộp tại Bộ phận Một cửa theo quy định. Cơ quan tiếp nhận kiểm tra thành phần hồ sơ, cấp giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả hoặc yêu cầu bổ sung nếu hồ sơ chưa đầy đủ.

Đối với Giấy chứng nhận cấp lần đầu có sai sót, cơ quan có chức năng quản lý đất đai kiểm tra hồ sơ, lập biên bản kết luận về nội dung và nguyên nhân sai sót, sau đó trình cấp có thẩm quyền xác nhận nội dung đính chính hoặc cấp mới theo quy định.

Trường hợp giấy chứng nhận được cấp khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động, Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện việc kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền.