Số hóa dữ liệu AND - hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ

Lãnh đạo HĐND tỉnh Khánh Hòa tiễn đưa các liệt sĩ về an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ninh Thuận (xã Xuân Hải). Ảnh: Công Thử/TTXVN

Truy điệu, đưa hài cốt các liệt sĩ về an nghỉ cùng đồng đội

Sáng 20/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ninh Thuận (xã Xuân Hải), Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức Lễ truy điệu, an táng và đưa 8 hài cốt liệt sĩ về an nghỉ cùng với các đồng đội.

Theo đó, 8 hài cốt liệt sĩ được cất bốc, quy tập gồm: Liệt sĩ Phan Hữu Lợi (sinh 1902; quê quán xã Phước Thái, huyện An Sơn, tỉnh Thuận Hải - nay thuộc xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa) hi sinh ngày 8/4/1946, nơi an táng ban đầu tại thôn Như Bình, xã Phước Hữu; liệt sĩ Bùi Nữa (sinh 1922; quê quán Mỹ Phước, Mỹ Hải - nay là tổ dân phố 2, phường Đông Hải) hi sinh ngày 15/7/1947, nơi an táng ban đầu tại Mỹ Phước; liệt sĩ Phạm Thị Khì (sinh 1910; quê quán xã Phước Thái - nay thuộc xã Phước Hữu) hi sinh ngày 8/4/1946, an táng ban đầu tại thôn Như Bình, xã Phước Hữu; liệt sĩ Bùi Mẽo (sinh 1926; quê quán Mỹ Phước, Mỹ Hải, Phan Rang - Tháp Chàm, nay là tổ dân phố 2, phường Đông Hải) hi sinh ngày 15/7/1947, nơi an táng ban đầu tại Mỹ Phước; liệt sĩ Nguyễn Văn Bảo (sinh 1924; quê quán phường Đạo Long, Phan Rang - Tháp Chàm) hi sinh ngày 19/4/1948, nơi an táng ban đầu tại Gò Mô - nay là tổ dân phố 31, phường Phan Rang; liệt sĩ Trần Hữu Khôi (sinh 1929; quê quán làng An Long, Phan Rang - Tháp Chàm) hi sinh ngày 23/3/1946, nơi an táng ban đầu tại thôn An Long - nay thuộc tổ dân phố 31, phường Phan Rang; liệt sĩ Trần Hữu Mão (sinh 1931; quê quán làng An Long, Phan Rang - Tháp Chàm) hi sinh ngày 23/4/1946, nơi an táng ban đầu tại thôn An Long - nay thuộc tổ dân phố 31, phường Phan Rang; liệt sĩ Đỗ Chạy (sinh 1917; quê quán Đài Sơn, Thành Hải, Phan Rang - Tháp Chàm) hi sinh ngày 9/9/1949, nơi an táng ban đầu tại Xóm Bánh - nay là tổ dân phố 10, phường Phan Rang.

Các Sư thầy thuộc Giáo hội Phật giáo tỉnh Khánh Hòa làm lễ truy điệu các liệt sĩ. Ảnh: Công Thử/TTXVN

Tại lễ truy điệu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Long Biên nhấn mạnh, vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, nhiều người con ưu tú của quê hương Khánh Hòa và mọi miền đất nước đã xung phong lên đường, anh dũng chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc, vì sự nghiệp giải phóng đất nước. Nhiều đồng chí đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, dưới những cánh rừng, triền núi, cánh đồng của quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo khát vọng hòa bình, độc lập, tự do cho dân tộc.

Đại tá Trương Thành Việt, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa cho biết, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ diễn ra trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp; nhiều khu vực địa hình thay đổi, dấu tích chiến tranh phai mờ theo thời gian; nhân chứng ngày càng ít; thông tin về nơi hi sinh, chôn cất liệt sĩ không đầy đủ và phân tán. Song với tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm cao và lòng tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ, lực lượng làm nhiệm vụ đã vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ được giao, đưa 8 hài cốt liệt sĩ trở về trong vòng tay của Tổ quốc và nhân dân, thân nhân liệt sĩ.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, đến ngày 20/8, các lực lượng đã quy tập được 14 hài cốt liệt sĩ và tổ chức lễ truy điệu, an táng theo đúng quy định. Công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang của tỉnh đã hoàn thành sớm 17 ngày so với kế hoạch của tỉnh.

Toàn tỉnh đã hoàn thành khai quật 2.124 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; đồng thời thu thập 1.240 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện phục vụ giám định ADN. Toàn bộ mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để phục vụ giám định. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa đã tiếp nhận khoảng 50 văn bản liên quan đến hồ sơ liệt sĩ và đã được phối hợp xác minh nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình xác định thông tin.

Bàn giao 598 mẫu hài cốt liệt sĩ cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang bàn giao mẫu ADN hài cốt liệt sĩ đến Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Ảnh: TTXVN phát

Ngày 20/8, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang tổ chức bàn giao 598 mẫu hài cốt liệt sĩ được lấy tại các Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Phú, Chợ Mới, Tịnh Biên và Tri Tôn cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Đoàn công tác vận chuyển, bàn giao mẫu do Thượng tá Vương Thanh Triều, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang phụ trách, cùng cán bộ các cơ quan Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Sở Nội vụ tỉnh. Các mẫu được vận chuyển từ An Giang đến Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại Hà Nội theo qui trình quản lý, bảo quản nghiêm ngặt.

Trước khi bàn giao, các cơ quan chức năng đã tiến hành rà soát, đối chiếu hồ sơ từng phần mộ, vị trí lấy mẫu, sơ đồ nghĩa trang và phiếu lấy mẫu. Tổng cộng 598 phiếu lấy mẫu tương ứng 598 phần mộ được lập, kiểm tra và bàn giao cùng mẫu phẩm, bảo đảm có thể truy nguyên đầy đủ thông tin, hạn chế thấp nhất nguy cơ nhầm lẫn trong quá trình giám định. Trong quá trình vận chuyển, các mẫu hài cốt liệt sĩ được đóng gói, bảo quản theo đúng qui trình không để ảnh hưởng bởi nhiệt độ, độ ẩm hoặc rung lắc. Việc bàn giao được thực hiện chặt chẽ giữa Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang và đơn vị tiếp nhận; đồng thời cập nhật, số hóa thông tin trên phần mềm quản lý mẫu hài cốt liệt sĩ theo qui định.

Theo kế hoạch, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam là đơn vị được Ban Chỉ đạo quốc gia phân công tiếp nhận, thực hiện giám định ADN đối với các mẫu hài cốt liệt sĩ của tỉnh An Giang. Kết quả giám định sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục đối chiếu với dữ liệu thân nhân, từng bước xác định danh tính, trả lại tên cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Việc bàn giao 598 mẫu lần này tiếp tục cụ thể hóa nỗ lực của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang trong đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu, giám định ADN và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đáp ứng mong mỏi của thân nhân, gia đình liệt sĩ sau nhiều năm chờ đợi thông tin về người thân.

Chuẩn hóa, số hóa thông tin liệt sĩ

Đoàn viên, thanh niên tham gia lễ an táng hài cốt liệt sỹ tại xã Can Lộc (Hà Tĩnh). Ảnh: Công Tường/TTXVN

Theo thống kê, tỉnh Hà Tĩnh có hơn 12.552 liệt sĩ chưa có thông tin hoặc chưa xác định được chính xác phần mộ. Qua hàng chục năm, những dấu tích thời gian cùng nhiều sự đổi thay khiến thông tin thất lạc và việc xác minh theo phương pháp truyền thống gặp nhiều khó khăn. Do đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ, trọng tâm là thu nhận mẫu ADN và số hóa cơ sở dữ liệu gen quốc gia, được xem là "chìa khóa vàng" mở ra hi vọng mới.

Lãnh đạo xã Can Lộc (Hà Tĩnh) làm lễ an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Can Lộc. Ảnh: Công Tường/TTXVN

Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Việc xây dựng cơ sở dữ liệu AND hài cốt liệt sĩ là bước tiến quan trọng trong ứng dụng khoa học, công nghệ để phục vụ công tác tìm kiếm quy tập xác định danh tính liệt sĩ. Mỗi mẫu AND được thu nhận là cơ sở dữ liệu phục vụ đối sánh chính xác mở ra cơ hội để nhiều liệt sĩ xác định được tên tuổi và trở về với gia đình. Cơ sở dữ liệu này sẽ chuẩn hóa, số hóa thông tin liệt sĩ nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và thực hiện chính sách người có công. Đây là hoạt động thể hiện sự tri ân thiết thực của Đảng, Nhà nước đối với các anh hùng liệt sĩ, thực hiện tốt đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “ đền ơn đáp nghĩa” đáp ứng nguyện vọng của gia đình, thân nhân liệt sĩ chờ đợi suốt bao nhiêu năm”.

Lực lượng chức năng lấy mẫu sinh phẩm ở Nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài (Hà Tĩnh). Ảnh: Công Tường/TTXVN

Từ nghĩa trang liệt sĩ Nầm (xã Tứ Mỹ) với hàng trăm phần mộ, đến các nghĩa trang tại Can Lộc, Đức Thọ, Hương Khê, Núi Nài, Thạch Hà, Kỳ Anh... bước chân của người lính quy tập không quản ngại khó khăn. Thượng tá Trần Văn Sơn, đội trưởng Đội quy tập chia sẻ: "Quá trình khai quật các phần mộ, các tổ công tác thực hiện tỉ mẩn từng công đoạn: khai quật, số hóa, lựa chọn mẫu sinh phẩm đến bảo quản. Mọi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, đúng quy trình nhằm bảo đảm chất lượng mẫu tốt nhất cho việc giám định. Đứng trước các phần mộ, chúng tôi coi đây là mệnh lệnh từ trái tim, làm hết sức mình với mong muốn sớm tìm lại người thân cho các anh".

Đến nay, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã hoàn thành khai quật, số hóa thông tin hơn 774 phần mộ tại 7 nghĩa trang liệt sĩ, thu nhận thành công 297 mẫu sinh phẩm ADN (đạt 38,4%). Đặc biệt, đợt quy tập và lấy mẫu ADN cho 8 phần mộ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc vừa qua đã tiếp tục thắp sáng thêm niềm tin cho cộng đồng.

Lực lượng y tế lấy mẫu sinh phẩm. Ảnh: Công Tường/TTXVN

Mỗi mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận và số hóa là tình cảm, trách nhiệm thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần làm việc không ngừng của các lực lượng chức năng Hà Tĩnh đang ngày càng củng cố niềm tin sâu sắc của nhân dân vào đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".