Sở hữu đủ vàng, đất, chứng khoán: Nhà đầu tư Việt đã phân bổ danh mục hợp lý?

Nhiều kênh đầu tư không đồng nghĩa danh mục được phân bổ hợp lý

Ngày 12-11-2026, tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 do Trang thông tin điện tử tổng hợp VietnamBiz và Việt Nam Mới tổ chức, các chuyên gia đã dành nhiều thời gian thảo luận về cách thức phân bổ, quản lý tài sản của người Việt trong bối cảnh thị trường tài chính có nhiều thay đổi.

Từ tiền gửi, vàng, bất động sản đến cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư và cổ phần doanh nghiệp tư nhân, tài sản của các gia đình ngày càng có nhiều hình thức sở hữu. Tuy nhiên, việc có nhiều kênh đầu tư không đồng nghĩa với việc danh mục đã được phân bổ hợp lý. Bài toán đặt ra là làm thế nào để cân bằng giữa bảo toàn vốn, tạo thu nhập, tăng trưởng tài sản và đáp ứng nhu cầu tài chính dài hạn.

Theo các chuyên gia, việc có nhiều kênh đầu tư không đồng nghĩa với việc danh mục đã được phân bổ hợp lý. Ảnh: LP

Theo ông Duc Tran, Quản lý Đầu tư và Quan hệ Nhà đầu tư tại Vietnam Investments Group (VIG), một khảo sát được dẫn tại diễn đàn cho thấy khoảng 87% tài sản của các gia đình Việt Nam nằm trong bất động sản.

Tỷ trọng này phản ánh thói quen tích lũy tài sản của người Việt, trong đó bất động sản và vàng thường được ưu tiên nhờ tính hữu hình và kỳ vọng bảo toàn giá trị, đặc biệt sau những giai đoạn lạm phát cao. Tuy nhiên, việc tập trung phần lớn nguồn lực vào một số loại tài sản cũng đặt ra vấn đề về khả năng thanh khoản và mức độ đa dạng hóa danh mục.

Khi chi phí vốn thay đổi, quyết định nắm giữ tài sản cũng cần được xem xét trên nhiều khía cạnh hơn. Theo ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), từ cuối năm 2025 đến nay, diễn biến lãi suất đã tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong hành vi của nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.

Trong giai đoạn 2024 - 2025, khi lãi suất thấp và chi phí vốn tương đối rẻ, nhà đầu tư có thể mua bất động sản, vàng hoặc cổ phiếu rồi chờ đợi giá tăng. Tuy nhiên, khi mặt bằng lãi suất thay đổi, chi phí cơ hội của việc nắm giữ những tài sản này so với gửi tiết kiệm cũng tăng lên. Người sở hữu vốn vì vậy phải cân nhắc kỹ hơn về hiệu quả sử dụng đồng tiền, khả năng thanh khoản và mức lợi nhuận tương ứng với rủi ro.

Theo đại diện SHS, thay đổi đáng chú ý là nhà đầu tư có xu hướng chuyển từ đánh giá từng khoản đầu tư riêng lẻ sang xem xét hiệu quả tổng thể danh mục tài sản. Việc tập trung quá nhiều vốn vào một loại tài sản hoặc một thị trường có thể làm gia tăng rủi ro khi điều kiện kinh tế thay đổi. Ông Nguyễn Duy Linh cho rằng trước khi phân bổ tài sản, nhà đầu tư cần xác định rõ vai trò của từng lớp tài sản đối với mục tiêu đầu tư.

Tiền gửi ngân hàng đáp ứng nhu cầu thanh khoản, đồng thời mang lại mức sinh lời tương đối dễ dự tính, dù vẫn tồn tại rủi ro lạm phát và rủi ro liên quan đến tổ chức tín dụng. Tài sản có thu nhập cố định giúp tạo dòng tiền ổn định, nhưng cần đánh giá kỹ tổ chức phát hành, khả năng trả nợ và chất lượng tài sản.

Cổ phiếu có khả năng giúp tài sản tăng trưởng nhanh hơn, song việc lựa chọn doanh nghiệp có chất lượng trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh lãi suất cao. Đối với bất động sản, nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu là kỳ vọng tăng giá hay khai thác dòng tiền.

Như vậy, việc lựa chọn kênh đầu tư không thể tách rời mục tiêu tài chính của mỗi cá nhân, gia đình. Tỷ trọng phân bổ cần căn cứ vào khả năng tài chính, nhu cầu sử dụng vốn và mức độ chấp nhận rủi ro, đồng thời có thể điều chỉnh theo từng giai đoạn.

Mở rộng lựa chọn đầu tư, nâng chất lượng dịch vụ chứng khoán

Một nội dung được các chuyên gia đề cập là sự cần thiết phải chuyển từ tư duy tích lũy từng tài sản sang quản lý tổng thể tài sản gia đình.

Tại lễ công bố Chương trình thường niên Xây dựng bộ chỉ số Dịch vụ bán lẻ chứng khoán Việt Nam, nhiều công ty chứng khoán có chất lượng dịch vụ bán lẻ nổi bật đã được vinh danh. Ảnh: LP

Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Tài chính và Đầu tư Index Partners Nguyễn Thị Minh Thu, cho biết sau chu kỳ tăng lãi suất bắt đầu từ giai đoạn hậu đại dịch Covid-19, hoạt động phân bổ tài sản của nhiều tổ chức quản lý tài sản gia đình trên thế giới đã có sự điều chỉnh đáng kể. Trong đó, tỷ trọng đầu tư vào những tài sản tạo thu nhập cố định có xu hướng gia tăng, bao gồm trái phiếu và các khoản nợ có thứ tự ưu tiên thanh toán cao.

Bên cạnh đó, chứng khoán cũng là một lựa chọn được quan tâm. Trong bối cảnh này, thị trường chứng khoán không chỉ cần đa dạng hóa sản phẩm mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện trải nghiệm và củng cố niềm tin của nhà đầu tư cá nhân. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để chứng khoán trở thành lựa chọn phổ biến hơn trong danh mục tài sản của các gia đình, thay vì chỉ tập trung vào những kênh tích lũy truyền thống.

Một trong những hoạt động ghi nhận nỗ lực này là Chương trình thường niên Xây dựng bộ chỉ số Dịch vụ bán lẻ chứng khoán Việt Nam. Tại Lễ công bố kết quả chương trình năm 2026, 10 công ty chứng khoán có chất lượng dịch vụ bán lẻ nổi bật đã được vinh danh.

Chương trình năm nay có sự tham gia của 45 công ty chứng khoán, chiếm 98% thị phần môi giới cổ phiếu và 100% thị phần môi giới phái sinh. Kết quả được xây dựng trên cơ sở khảo sát 15.600 nhà đầu tư, với sự hỗ trợ chuyên môn của VIS Rating và WiGroup.

Ở bảng xếp hạng tổng thể, TCBS được ghi nhận ở vị trí dẫn đầu; DNSE nhận danh hiệu xuất sắc, trong khi VPS được trao danh hiệu nổi bật. Bảy công ty còn lại trong nhóm được vinh danh gồm SSI, VPBankS, VNDIRECT, MBS, Pinetree, Mirae Asset Việt Nam và BSC.

Việc xây dựng bộ chỉ số không chỉ cung cấp thêm cơ sở tham chiếu về chất lượng dịch vụ bán lẻ, mà còn góp phần thúc đẩy các công ty chứng khoán cải thiện năng lực cạnh tranh, lấy nhà đầu tư làm trung tâm và nâng cao chất lượng phục vụ.

Trong dài hạn, để dòng tiền trong dân cư được phân bổ đa dạng hơn, bên cạnh sự thay đổi trong tư duy quản lý tài sản của mỗi gia đình, thị trường cũng cần những định chế tài chính chuyên nghiệp, sản phẩm minh bạch và dịch vụ đủ chất lượng để tạo dựng niềm tin. Đây là nền tảng để thị trường chứng khoán mở rộng vai trò trong hệ sinh thái tích lũy và đầu tư tài sản của người Việt.