Số phận của Quách Tĩnh và Dương Quá không bi kịch bằng nhân vật này trong tiểu thuyết Kim Dung

Trong thế giới võ hiệp của Kim Dung, điều khiến tác phẩm của ông khác biệt với phần lớn tiểu thuyết cùng thể loại không nằm ở những màn giao đấu kinh thiên động địa hay hành trình báo thù đầy khoái cảm. Trái lại, phía sau những chiến công lẫy lừng và các nhân vật anh hùng là vô số bi kịch, tiếc nuối và những kết thúc không trọn vẹn.

Nhiều độc giả từng nhận ra rằng Kim Dung hiếm khi để nhân vật chính của mình có được hạnh phúc tuyệt đối. A Thanh không thể đến với Phạm Lãi, Tiêu Phong phải tự kết liễu đời mình sau khi mất A Châu và không còn chỗ đứng giữa hai dân tộc Tống - Liêu. Hư Trúc không thể tiếp tục con đường tu hành, còn Đàn Dự cũng không có được cuộc sống như mong muốn.

Nhiều nhân vật dưới ngòi bút Kim Dung trở thành huyền thoại võ hiệp, nhưng phía sau hào quang luôn là những bi kịch và tiếc nuối kéo dài suốt đời.

Đến bộ ba tác phẩm nổi tiếng gồm Anh Hùng Xạ Điêu, Thần Điêu Đại Hiệp và Ỷ Thiên Đồ Long Ký, quy luật ấy vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, trong khi Kim Dung đã trực tiếp hoặc gián tiếp hé lộ số phận của Quách Tĩnh và Dương Quá, ông lại không nói rõ kết cục cuối cùng của Trương Vô Kỵ. Chính sự bỏ ngỏ đó khiến nhiều người cho rằng đây mới là nhân vật có tương lai bi thảm nhất.

Quách Tĩnh từ bỏ cơ hội trở thành phò mã Mông Cổ, từ bỏ cuộc sống vinh hoa và tình cảm của Hoa Tranh để lựa chọn đứng về phía Đại Tống. Ông dành cả cuộc đời cho lý tưởng bảo vệ giang sơn. Đến cuối cùng, như được nhắc tới trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Quách Tĩnh cùng gia đình tử thủ thành Tương Dương và hy sinh trong cuộc chiến chống quân Mông Cổ. Đó là một kết cục hào hùng nhưng cũng vô cùng bi tráng.

Quách Tĩnh dành trọn cuộc đời bảo vệ thành Tương Dương, để lại một trong những cái kết bi tráng nhất trong thế giới võ hiệp Kim Dung.

Dương Quá lại mang màu sắc khác. Không gánh trên vai trách nhiệm với thiên hạ như Quách Tĩnh, nhân vật này sống phóng khoáng hơn, nhưng cuộc đời cũng chất chứa nhiều đau khổ. Việc bị Quách Phù chém đứt một cánh tay là cú sốc cả về thể xác lẫn tinh thần. Với một người kiêu ngạo như Dương Quá, việc trở thành kẻ tàn phế không chỉ là mất đi sức mạnh mà còn là nỗi đau kéo dài suốt đời. Chưa kể, anh còn phải trải qua 16 năm xa cách Tiểu Long Nữ trước khi được đoàn tụ. Dù cuối cùng hai người quy ẩn giang hồ, đó vẫn không phải một hành trình dễ dàng.

Dương Quá mất một cánh tay, trải qua 16 năm xa cách Tiểu Long Nữ trước khi tìm lại hạnh phúc sau vô vàn sóng gió.

So với hai bậc tiền bối, Trương Vô Kỵ dường như có cái kết nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Sau khi từ bỏ ngôi vị giáo chủ Minh Giáo, chàng rời Trung Nguyên cùng Triệu Mẫn. Những đau khổ trước đó như việc bị Huyền Minh Thần Chưởng hành hạ cũng không thể so sánh với cái chết của Quách Tĩnh hay việc mất cánh tay của Dương Quá.

Tuy nhiên, bi kịch thực sự của Trương Vô Kỵ có thể nằm ở tương lai chưa được kể ra. Ở cuối truyện, chàng vẫn không hoàn toàn dứt bỏ những người phụ nữ từng xuất hiện trong cuộc đời mình. Từ Chu Chỉ Nhược, Triệu Mẫn, Ân Ly cho đến Tiểu Chiêu, tất cả đều để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân vật.

Dù lựa chọn Triệu Mẫn ở cuối truyện, Trương Vô Kỵ vẫn mang theo những vướng bận chưa thể dứt với quá khứ và những người con gái từng xuất hiện trong đời mình.

Đáng chú ý hơn, chính Kim Dung từng viết trong phần hậu ký rằng lịch sử và số phận không phải thứ được định sẵn. Ông cho rằng Chu Chỉ Nhược có thể sang Mông Cổ tìm Trương Vô Kỵ, Trương Vô Kỵ có thể cùng Triệu Mẫn tới Ba Tư tìm Tiểu Chiêu, hoặc quay về Trung Nguyên vì Minh Giáo, thậm chí gặp lại Ân Ly ở Tây Vực. Điều đó đồng nghĩa với việc cuộc đời Trương Vô Kỵ chưa thực sự khép lại.

Theo giả thuyết được bài viết đưa ra, chính quyết định không hoàn toàn rút lui khỏi giang hồ có thể đẩy Trương Vô Kỵ vào vòng xoáy nguy hiểm. Bởi lúc này, người nắm giữ quyền lực lớn nhất thiên hạ là Chu Nguyên Chương.

Trong nguyên tác Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Chu Nguyên Chương trưởng thành từ lực lượng Minh Giáo nhưng về sau lại tìm cách đàn áp tổ chức này sau khi giành được thiên hạ. Với một vị hoàng đế luôn lo ngại nguy cơ bị lật đổ, Trương Vô Kỵ chính là người có khả năng đe dọa ngai vàng lớn nhất.

Theo nhiều giả thuyết của độc giả, quyền lực của Chu Nguyên Chương có thể là mối đe dọa lớn nhất đối với tương lai của Trương Vô Kỵ và Triệu Mẫn.

Từ đó, bài viết suy đoán rằng nếu Trương Vô Kỵ tiếp tục xuất hiện trên chính trường hoặc trong giang hồ, Triệu Mẫn rất có thể sẽ trở thành mục tiêu. Thậm chí, một giả thuyết cực đoan hơn còn cho rằng nàng có thể chịu số phận tương tự nguyên mẫu lịch sử của mình, bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực và đánh mất cuộc đời tự do mà bản thân hằng mong muốn.

Nếu điều đó xảy ra, Trương Vô Kỵ sẽ phải đối mặt với nỗi đau lớn nhất đời mình: mất đi người phụ nữ mà chàng đã lựa chọn ở cuối truyện. Khác với Quách Tĩnh hay Dương Quá, những người ít nhất vẫn có người yêu đồng hành đến phút cuối, Trương Vô Kỵ có thể phải sống phần đời còn lại trong cô độc và day dứt.

Việc Kim Dung không viết rõ kết cục của Trương Vô Kỵ đến nay vẫn là một trong những dấu hỏi khiến độc giả tranh luận nhiều nhất.

Chính vì vậy, theo góc nhìn của bài viết trên Sohu, việc Kim Dung không viết rõ kết cục của Trương Vô Kỵ có lẽ không phải ngẫu nhiên. Có thể nhà văn đã để lại một khoảng trống để độc giả tự tưởng tượng, nhưng cũng có thể bởi tương lai của nhân vật này quá bi thương để phải nói thành lời.