Sổ tiết kiệm có thể bị làm giả? Đây là cách kiểm tra an toàn

Ảnh minh họa

Đừng chỉ nhìn vào cuốn sổ

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, sổ tiết kiệm hay “thẻ tiết kiệm” là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu tiền gửi của người gửi tiền tại tổ chức tín dụng.

Thẻ tiết kiệm phải có các thông tin tối thiểu như tên tổ chức tín dụng, con dấu; họ tên và chữ ký của giao dịch viên, người đại diện hợp pháp của tổ chức tín dụng; thông tin xác minh người gửi tiền; số thẻ, số tiền, đồng tiền, ngày gửi, ngày đến hạn, thời hạn, lãi suất và phương thức trả lãi.

Tuy nhiên, những thông tin được in trên giấy chỉ là một phần của việc kiểm tra. Điều quan trọng hơn là khoản tiền ghi trên sổ phải thực sự được ghi nhận trong hệ thống của ngân hàng.

Thông tư 48/2018/TT-NHNN cũng yêu cầu tổ chức tín dụng phải cung cấp cho người gửi tiền một biện pháp để tra cứu khoản tiền gửi tiết kiệm. Ngân hàng và khách hàng có thể thỏa thuận thêm các phương thức tra cứu hoặc thông báo khi khoản tiền gửi có thay đổi.

Vì vậy, nếu đang cầm một cuốn sổ tiết kiệm và muốn kiểm tra, cách đáng tin cậy nhất là tra cứu trực tiếp với ngân hàng phát hành, thay vì chỉ quan sát hình thức bên ngoài.

Kiểm tra trên ứng dụng ngân hàng

Nếu khoản tiết kiệm được liên kết với tài khoản ngân hàng số, người gửi có thể đăng nhập ứng dụng ngân hàng chính thức hoặc Internet Banking để kiểm tra.

Các ngân hàng có thể cung cấp thông tin về khoản tiết kiệm như số dư, chủ sở hữu, ngày gửi, ngày đáo hạn, lãi suất và tiền lãi theo từng hệ thống.

Đây cũng là một trong những cách dễ phát hiện bất thường. Nếu một cuốn sổ ghi số tiền lớn nhưng tài khoản tiết kiệm tương ứng không xuất hiện trên ứng dụng hoặc thông tin hiển thị không khớp, người gửi không nên tiếp tục giao dịch dựa trên cuốn sổ đó mà cần liên hệ trực tiếp ngân hàng.

Một số ngân hàng cung cấp mã QR hoặc công cụ tra cứu gắn với chứng từ tiền gửi. Khi có tính năng này, khách hàng có thể sử dụng để kiểm tra thông tin khoản tiết kiệm.

Tuy nhiên, không phải sổ tiết kiệm nào cũng có QR và không phải ngân hàng nào cũng áp dụng cách tra cứu này. Mã QR hiện chưa được áp dụng phổ biến tại Việt Nam.

Do đó, người gửi tiền không nên xem việc “có QR” là dấu hiệu mặc định của sổ thật. Quan trọng là mã đó phải dẫn tới hệ thống hoặc công cụ tra cứu chính thức của ngân hàng, chứ không phải một đường dẫn lạ.

Gọi đúng số tổng đài của ngân hàng

Khi không thể tra cứu trên ứng dụng, người gửi có thể gọi tổng đài chăm sóc khách hàng của chính ngân hàng phát hành sổ.

Điểm cần lưu ý là số điện thoại phải được lấy từ website chính thức, ứng dụng hoặc tài liệu chính thức của ngân hàng, không nên gọi vào số do người trung gian cung cấp.

Nếu ngân hàng xác nhận không tìm thấy khoản tiền gửi tương ứng, hoặc thông tin về chủ sở hữu, số tiền, kỳ hạn không khớp, cần dừng giao dịch và yêu cầu ngân hàng kiểm tra trực tiếp.

Mang sổ và giấy tờ đến ngân hàng để đối chiếu

Đây là cách nên ưu tiên nếu khoản tiền có giá trị lớn hoặc người gửi vẫn còn nghi ngờ.

Theo quy định, khi chi trả tiền gửi tiết kiệm tại địa điểm giao dịch, khách hàng phải xuất trình thẻ tiết kiệm và giấy tờ xác minh thông tin. Ngân hàng có trách nhiệm đối chiếu thông tin của người gửi, thông tin trên thẻ tiết kiệm và chữ ký trên giấy rút tiền với dữ liệu lưu tại tổ chức tín dụng trước khi chi trả.

Vì vậy, người đang cầm một cuốn sổ nhưng không chắc về nguồn gốc có thể mang bản gốc sổ và giấy tờ tùy thân đến điểm giao dịch chính thức của ngân hàng phát hành để yêu cầu kiểm tra.

Đặc biệt, với khoản tiền lớn, việc xác minh trực tiếp với ngân hàng có giá trị hơn nhiều so với việc tự soi con dấu, giấy in hay chữ ký trên cuốn sổ.

Cẩn trọng ngay từ lúc gửi tiền

Phòng ngừa rủi ro không chỉ bắt đầu khi phát hiện một cuốn sổ đáng ngờ. Khi gửi tiền, khách hàng nên thực hiện giao dịch tại điểm giao dịch hợp pháp của ngân hàng, trực tiếp với quy trình của ngân hàng và nhận chứng từ sau khi hoàn tất.

Thông tư 48 quy định việc nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm tại các địa điểm giao dịch hợp pháp thuộc mạng lưới của tổ chức tín dụng, trừ trường hợp thực hiện bằng phương tiện điện tử. Ngân hàng cũng phải có quy trình nội bộ để bảo đảm việc nhận tiền, ghi sổ kế toán và giao thẻ tiết kiệm cho người gửi.

Khách hàng cũng không nên ký vào giấy tờ chưa điền đầy đủ nội dung hoặc giao tiền cho người không có trách nhiệm nhận tiền theo quy trình của ngân hàng.

Một điểm đáng lưu ý khác là sổ giấy không phải cách duy nhất để chứng minh khoản tiết kiệm tồn tại. Với tiết kiệm trực tuyến, người gửi có thể theo dõi khoản tiền ngay trên hệ thống ngân hàng số.