Sới vật ngày Xuân, để sân chơi là niềm tự hào của cộng đồng Kỳ 1: Ngày Xuân đến hội xem vật

Sôi động sới vật ngày Xuân

Những ngày đầu Xuân, không khí lễ hội lan tỏa khắp các làng quê vùng ven Hà Nội, sân đình làng Yên Mỹ, xã Thanh Trì rộn ràng hơn bao giờ hết. Vào ngày 21 và 22 tháng Giêng hằng năm, hội vật làng Yên Mỹ trở thành điểm nhấn thu hút người dân và du khách thập phương. Tiếng trống thúc dồn, tiếng reo hò cổ vũ vang lên không ngớt, tạo nên bầu không khí sôi động của một sới vật mùa xuân đậm đà bản sắc văn hóa.

Có mặt tại sân đình vào đầu giờ chiều ngày 10/3 (22 tháng Giêng âm lịch), chúng tôi được chứng kiến không khí lễ hội rộn ràng. Dưới mái bạt đỏ trắng được dựng lên để che nắng, sới vật được trải thảm ở trung tâm, xung quanh là hàng trăm khán giả đứng, ngồi kín các hàng ghế và bậc thềm. Từ người già, thanh niên cho đến trẻ nhỏ, ai nấy đều chăm chú theo dõi từng trận đấu diễn ra.

Ngay từ đầu giờ chiều ngày 10/3 (22 tháng Giêng âm lịch), khu vực sân đình làng Yên Mỹ đã đông kín người.

Tiếng trống dồn dập vang lên mở đầu cho từng lượt thi đấu. Khi các đô vật bước ra sới, khán giả lập tức hướng ánh nhìn về trung tâm, nhiều người đứng hẳn dậy để quan sát rõ hơn từng pha ra đòn. Những pha khóa siết, quật ngã nhanh gọn khiến đám đông không ngừng hò hét, vỗ tay, reo hò cổ vũ.

Bà Nguyễn Thị Hòa (56 tuổi) cho biết, dù bận đến đâu bà luôn dành thời gian đến hội vật của làng. Theo bà, không khí sôi động của sới vật luôn mang lại cảm giác háo hức rất riêng của mùa Xuân. "Tôi đi xem hội vật từ nhiều năm nay. Mỗi lần nghe tiếng trống sới vật, trong tôi lại háo hức như trở về thời trẻ. Chứng kiến các đô vật thi đấu vừa hồi hộp, rất vui", bà Hòa chia sẻ.

Ngồi cạnh bà Hòa, ông Trần Văn Nam (65 tuổi) thích thú khi trực tiếp xem hội vật truyền thống. "Xem trên tivi đã thấy hấp dẫn, nhưng khi đến tận nơi mới cảm nhận rõ không khí sôi động. Khán giả cổ vũ rất nhiệt tình, các trận đấu diễn ra nhanh và kịch tính nên xem rất cuốn", ông Nam nói.

Nhiều người tỏ ra thích thú khi trực tiếp xem hội vật truyền thống.

Không chỉ có người dân địa phương, hội vật còn thu hút nhiều khán giả đến từ các khu vực lân cận. Mỗi khi có miếng đòn hay, tiếng vỗ tay lại vang lên khắp sân đình.

Bên cạnh không khí sôi động của sới vật, công tác tổ chức và đảm bảo an toàn cũng được chuẩn bị chu đáo. Tại khu vực thi đấu, lực lượng an ninh thường xuyên ứng trực để giữ gìn trật tự. Ngay sát sới vật, một bàn trực y tế được bố trí với đầy đủ dụng cụ sơ cứu cùng đội ngũ nhân viên y tế sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết.

Ông Đàm Mạnh Luy (Trưởng thôn 3 Yên Mỹ, Phó Tiểu ban tổ chức lễ hội làng Yên Mỹ) cho biết hội vật truyền thống được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội của địa phương vào ngày 21 và 22 tháng Giêng hằng năm.

Theo ông Luy, đây là hoạt động văn hóa - thể thao thu hút đông đảo người dân và các đô vật từ nhiều địa phương về tham gia. Để hội vật diễn ra an toàn và đúng với tinh thần lễ hội, địa phương đặc biệt chú trọng công tác chuẩn bị.

"Trong đó, các lực lượng đảm bảo an ninh trật tự tại khu vực sân bãi, lực lượng y tế trực sẵn sàng sơ cứu khi cần thiết, đồng thời các đô vật tham gia đều phải cam kết thi đấu đảm bảo an toàn", ông Luy nói.

Công tác tổ chức và đảm bảo an toàn được chuẩn bị chu đáo.

"Ban tổ chức đã xây dựng điều lệ và quy định cụ thể để các đô vật nắm rõ trước khi tham gia thi đấu, nhằm hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra", ông Luy cho hay.

Trưởng thôn 3 Yên Mỹ cho biết thêm, Ban tổ chức đều tiến hành kiểm tra sức khỏe của các đô vật tham gia thi đấu nhằm bảo đảm an toàn.

Theo ông Luy, giải vật của làng không phân hạng cân giữa các đô vật. Vì vậy, trong nhiều trận đấu, các đô vật có thể hình chênh lệch vẫn có thể thi đấu với nhau, tạo nên những màn so tài kịch tính và bất ngờ.

Về đối tượng tham gia, giải vật chủ yếu dành cho nam. Tuy nhiên, trong những năm trước, nếu có nữ đăng ký thì vẫn có thể tham gia thi đấu bình thường với nam. Riêng năm 2026 không có nữ đô vật đăng ký.

Qua nhiều mùa hội vật trước đây, hầu hết các trận đấu đều diễn ra trong không khí vui Xuân, các đô vật chủ yếu thi đấu giao lưu, chưa ghi nhận trường hợp chấn thương nghiêm trọng.

Theo ông Luy, hội vật truyền thống từ lâu đã trở thành hoạt động thu hút đông đảo người dân trong và ngoài địa phương. "Mỗi năm, cứ đến chiều ngày 21 và 22 tháng Giêng, sân vật lại trở nên sôi động với sự tham gia của nhiều đô vật đăng ký thi đấu cùng sự cổ vũ nhiệt tình của đông đảo khán giả", ông chia sẻ.

Ông Luy cho rằng đây là một trong những hoạt động được người dân mong đợi nhất trong lễ hội. Để giải vật ngày càng thu hút đông đảo đô vật và du khách, địa phương đang tăng cường công tác quảng bá, đặc biệt thông qua các kênh truyền thông và mạng xã hội. Việc lan tỏa thông tin rộng rãi được kỳ vọng sẽ giúp nhiều người biết đến giải vật hơn, qua đó góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp của lễ hội truyền thống.

Những câu chuyện phía sau sới vật

Không chỉ mang lại không khí sôi động cho lễ hội đầu Xuân, sới vật còn là nơi hội tụ của nhiều vận động viên chuyên nghiệp và phong trào đến từ khắp các địa phương. Mỗi người mang theo một câu chuyện riêng, nhưng điểm chung là niềm đam mê với môn thể thao truyền thống.

Đỗ Xuân Lập (29 tuổi), vận động viên vật đang tập luyện tại đội tuyển TP Hồ Chí Minh cho biết anh quê ở tỉnh Phú Thọ và đến với môn vật từ khi còn nhỏ do quê nhà có truyền thống đấu vật.

Đô vật Đỗ Xuân Lập (đai màu đỏ) cùng đối thủ làm thủ tục trước trận đấu.

"Nhà tôi ở gần đình làng nơi thường tổ chức hội vật nên từ bé đã theo các chú, các bác ra xem và tập luyện. Thấy tôi có năng khiếu nên gia đình và các thầy hướng dẫn đưa vào trung tâm đào tạo của tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) để tập luyện bài bản", Lập chia sẻ.

Sau một thời gian thi đấu cho đội tuyển Vĩnh Phúc (cũ), Lập chuyển vào TP Hồ Chí Minh tập luyện và thi đấu. Hiện anh là vận động viên chuyên nghiệp, thường xuyên tham gia các giải đấu cấp quốc gia và quốc tế.

Theo Lập, trước mỗi mùa hội vật đầu xuân, các vận động viên đều phải chuẩn bị kỹ về thể lực và chuyên môn. "Trước Tết là thời điểm chúng tôi tập luyện với cường độ cao, vừa chạy thể lực vừa tập các bài chuyên môn để chuẩn bị cho các hội vật đầu năm. Mỗi hội vật lại có luật thi đấu và đối thủ khác nhau nên vận động viên phải thích nghi", anh nói.

Đặc biệt, tại nhiều hội vật truyền thống, các đô vật thi đấu không phân hạng cân nên việc gặp những đối thủ có thể hình vượt trội là điều thường xuyên xảy ra. "Ở các hội vật làng thường không phân hạng cân, ai có kỹ thuật và trình độ tốt hơn thì giành chiến thắng. Vì vậy, nhiều khi mình phải thi đấu với đối thủ to lớn hơn rất nhiều", Lập cho biết.

Trận đấu vật giữa Đỗ Xuân Lập và đối thủ diễn ra kịch tính, hấp dẫn.

Dù vậy, theo Lập, các hội vật truyền thống luôn mang lại cảm xúc rất đặc biệt đối với các vận động viên. "Thi đấu ở hội vật đầu xuân rất khác so với các giải đấu chính thức. Ở đây có đông người dân, có khán giả cổ vũ trực tiếp nên không khí rất sôi động. Khi thi đấu giữa sự cổ vũ của mọi người, cảm giác phấn khởi và hào hứng hơn rất nhiều", anh chia sẻ.

Vận động viên này cũng cho rằng chính sự cổ vũ của khán giả đã tạo nên sức hút đặc biệt cho các hội vật truyền thống. "Thể thao thì phải có khán giả. Khi được thi đấu trước đông đảo người dân, vận động viên cũng có thêm động lực để cống hiến những trận đấu hay", Lập nói.

Cũng giống như nhiều môn thể thao đối kháng khác, chấn thương là điều khó tránh khỏi đối với các đô vật. Theo Xuân Lập, những vị trí dễ gặp chấn thương nhất trong môn vật là đầu gối, cổ chân, vai và cổ. Trong đó, chấn thương đầu gối xảy ra khá phổ biến nếu vận động viên không chuẩn bị kỹ về thể lực và kỹ thuật.

Theo kinh nghiệm của vận động viên này, các đô vật phong trào hoặc nghiệp dư thường có nguy cơ chấn thương cao hơn, đặc biệt là ở vùng cổ. Anh cho rằng việc khởi động trước khi thi đấu là yếu tố bắt buộc để hạn chế rủi ro chấn thương.

"Khởi động giúp các khớp và cơ bắp nóng lên, cơ thể linh hoạt hơn, từ đó giảm nguy cơ chấn thương khi thi đấu. Đây là điều cả vận động viên chuyên nghiệp lẫn phong trào đều phải tuân thủ", anh nói.

Nguyễn Văn Hùng (28 tuổi), vận động viên vật của tỉnh Phú Thọ cho biết, anh đến với môn vật từ khi còn rất nhỏ, nhờ sự định hướng của người thân trong gia đình. "Ngày trước nếu không có bác gọi đi tập thì có lẽ tôi cũng không theo môn vật. Nhưng từ khi bắt đầu tập luyện, tôi gắn bó với sới vật đến nay", Hùng chia sẻ.

Đô vật Nguyễn Văn Hùng (áo đỏ) và Đỗ Xuân Lập.

Theo Hùng, anh bắt đầu tập luyện môn vật từ năm 2007. Sau gần 20 năm gắn bó, niềm đam mê với môn thể thao truyền thống này vẫn luôn thôi thúc anh tiếp tục rèn luyện và thi đấu. Hiện nay, Hùng đang tập luyện và thi đấu trong màu áo Câu lạc bộ vật Phú Thọ với tư cách vận động viên chuyên nghiệp.

Theo anh, vật là môn thể thao đòi hỏi sự kết hợp của nhiều yếu tố thể lực và kỹ thuật. "Trong môn vật, trước hết phải có sức bền và thể lực tốt. Tuy nhiên, chỉ khỏe thôi chưa đủ, vận động viên còn cần sức mạnh, sự nhanh nhẹn, độ mềm dẻo và đặc biệt là kỹ thuật. Khi kết hợp được các yếu tố này thì mới có thể thi đấu hiệu quả", Hùng nói.

Cũng theo vận động viên này, giống như nhiều môn thể thao đối kháng khác, chấn thương là điều khó tránh khỏi đối với các đô vật.

"Trong thể thao, chấn thương là điều không ai mong muốn nhưng hầu như vận động viên nào cũng từng gặp. Với môn vật, chấn thương thường gặp nhất là ở vùng vai, như trật khớp vai hoặc trật vai do các pha vật mạnh và những tình huống khóa siết trong khi thi đấu", Hùng cho biết.

Còn Nguyễn Đinh Huynh (17 tuổi), vận động viên vật TP Hà Nội cho biết đã gắn bó với môn vật khoảng hai năm và rất hào hứng khi được tham gia thi đấu tại hội vật năm nay.

Một trận đấu vật giữa các đô vật trẻ trong khuôn khổ giải đấu.

"Em rất vui khi được về đây thi đấu. Bọn em tập luyện hằng ngày để nâng cao thể lực, đó là yếu tố quan trọng giúp mình có thể thi đấu tốt và giành chiến thắng trước đối thủ", Huynh chia sẻ.

Theo Huynh, dù vật là môn thể thao đối kháng tiềm ẩn nguy cơ chấn thương, nhưng em không quá lo lắng bởi trước mỗi trận đấu đều thực hiện khởi động kỹ lưỡng. Việc khởi động giúp các khớp và cơ thể thích nghi với cường độ vận động, từ đó hạn chế những chấn thương không mong muốn.

"Trước khi thi đấu, bọn em đều khởi động kỹ và tập các động tác cơ bản để cơ thể quen với vận động. Ngoài ra, trong quá trình tập luyện cũng được hướng dẫn các kỹ thuật để tránh những chấn thương khi thi đấu", Huynh cho biết.

Theo đô vật trẻ này, việc rèn luyện thể lực, duy trì thói quen khởi động và nắm vững kỹ thuật là những yếu tố quan trọng giúp các vận động viên thi đấu an toàn và hiệu quả trên sới vật.

Đón đọc kỳ 2: Chấn thương thể thao, ám ảnh của vận động viên.

Đức Sơn - Hồng Ngọc