Sớm đồng bộ hạ tầng giao thông miền núi Đà Nẵng

Hiện trạng hạ tầng giao thông vùng cao là điểm nghẽn lớn trong phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh: PHAN VINH

Thiếu sự đồng bộ

Vì đặc thù công việc, mỗi ngày, chị Bùi Thị Thảo (thôn 4, xã Trà Giáp) phải chạy xe máy quãng đường gần 25km từ nhà ra ngã ba Đông Trường Sơn, nơi giao với quốc lộ 40B. Tuyến đường đi qua địa bàn hai xã Trà Giáp và Trà Tân, mất hơn một giờ đồng hồ di chuyển, khó khăn nhất là vào thời điểm thời tiết xấu.

"Có những đoạn đường ổ gà, ổ voi liên tục. Mùa mưa thì trơn trượt, có chỗ sụt lún, có chỗ đất đá từ đồi núi rơi xuống. Đi làm hằng ngày nên quen nhưng vẫn luôn cẩn thận, vì chỉ cần sơ suất là rất nguy hiểm. Mong muốn lớn nhất của người dân là đường được sửa chữa, nâng cấp", chị Thảo nói.

Chị Bùi Thị Thảo (thôn 4, xã Trà Giáp) phản ánh tuyến đường vào trung tâm xã Trà Giáp có nhiều điểm sạt lở và xuống cấp. Ảnh: PHAN VINH

Thực tế mà chị Thảo phản ánh cũng là tình trạng chung của nhiều tuyến đường trên địa bàn xã Trà Giáp. Theo ông Phùng Văn Nam, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp, trong điều kiện địa hình miền núi phức tạp, hệ thống giao thông đã được quan tâm đầu tư nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

Ở tuyến giao thông đối ngoại, đường ĐH4.BTM đóng vai trò trục chính, kéo dài khoảng 13km dọc trung tâm xã, với mặt cắt ngang trung bình khoảng 5m, mặt đường bê tông rộng 3 - 4m.

Đoạn qua trung tâm xã có quy mô lớn hơn, mặt cắt ngang 11,5m, mặt đường bê tông rộng 7,5m, đã được nâng cấp vào năm 2025 với chiều dài khoảng 2km. Tuy vậy, phần lớn tuyến còn lại đã xuống cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu thông.

Với hạ tầng giao thông nội bộ, tổng chiều dài đường xã, thôn, xóm khoảng 72km, trong đó chỉ có 27,5km được cứng hóa, đảm bảo đi lại trong mùa mưa; còn lại khoảng 44,5km vẫn là đường đất, thường xuyên lầy lội.

Tỷ lệ bê tông hóa từ trụ sở thôn đến các tổ đạt khoảng 80%, trong khi các tuyến từ thôn đến khu dân cư chỉ đạt khoảng 67%, phần còn lại chưa được đầu tư.

Sau mùa mưa lũ năm 2025, toàn xã ghi nhận 43 điểm sạt lở lớn nhỏ, gây hư hỏng nhiều đoạn đường và làm gia tăng áp lực sửa chữa, duy tu. Trong điều kiện địa phương miền núi, giao thông luôn chịu tác động lớn từ thời tiết, nguồn lực đầu tư còn hạn chế nên nhiều tuyến đường chưa thể nâng cấp kịp thời.

Theo ông Nam, việc đầu tư hạ tầng giao thông cần có lộ trình và sự hỗ trợ từ cấp trên để đảm bảo tính đồng bộ, từ tuyến chính đến các tuyến thôn, xóm, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phát triển kinh tế và ổn định đời sống người dân.

"Từ thực trạng này, địa phương đã đề xuất nhiều phương án đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030, trong đó có kế hoạch nâng cấp tuyến liên xã ĐH4 Trà Tân - Trà Giáp dài khoảng 13km với tổng mức đầu tư khoảng 80 tỷ đồng; đồng thời đề xuất xây dựng tuyến Trà Giáp - Trà Vân dài khoảng 10km, kinh phí dự kiến khoảng 100 tỷ đồng.

Song song đó là kế hoạch triển khai 27 dự án giao thông nông thôn, với tổng vốn khoảng 220 tỷ đồng nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông cơ sở", ông Nam cho biết.

Đầu tư theo hướng bền vững

Ở xã Trà Liên, bức tranh giao thông có những điểm sáng nhất định nhưng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về chất lượng và mức độ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo thống kê, tổng chiều dài hệ thống đường xã đạt 9,55km, toàn bộ đã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa, đảm bảo ô tô có thể lưu thông quanh năm. Tuy nhiên, kết quả đánh giá vẫn xếp loại "không đạt" theo tiêu chí quy định, do chưa đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật đi kèm.

Ở cấp độ đường thôn và liên thôn, sự chênh lệch thể hiện rõ giữa tỷ lệ cứng hóa và mức độ đạt chuẩn. Một số thôn có tỷ lệ cứng hóa cao như Ba Hương đạt gần 90%, Phương Đông đạt hơn 81%, Định Yên đạt hơn 80%, Thanh Trước đạt hơn 77%, nhưng vẫn chưa đạt tiêu chí kỹ thuật. Trong khi đó, các thôn Làng Gạch, Tak Nú, Tak Kót, Tak Ngưi có tỷ lệ thấp hơn, dao động từ gần 46% đến hơn 58%.

Số liệu chi tiết cho thấy, tại thôn Định Yên, trong tổng chiều dài hơn 4,8km, vẫn còn hơn 0,9km chưa đảm bảo điều kiện lưu thông ổn định; trong khi đó, thôn Phương Đông còn hơn 0,8km, thôn Ba Hương còn hơn 0,6km, thôn Thanh Trước còn 1km chưa đạt yêu cầu.

Những con số này cho thấy, việc cứng hóa mới chỉ là bước đầu, trong khi yêu cầu về chất lượng và tính bền vững vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Hoàn thiện hạ tầng giao thông ở vùng cao cần quan tâm chất lượng và tính bền vững của công trình. Ảnh: PHAN VINH

Theo ông Nguyễn Hồng Vương, Chủ tịch UBND xã Trà Liên, bài toán giao thông của Trà Liên còn thể hiện rõ qua nhu cầu đầu tư các tuyến kết nối liên vùng.

Tuyến đường ĐH1, ĐH2 từ quốc lộ 40B đi xã Trà Liên hiện là trục giao thông quan trọng, kết nối khu vực Trà My - Trà Liên - Tam Mỹ; đồng thời nằm trong định hướng tuyến ĐT617 theo quy hoạch giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tuy nhiên, tuyến đường này chưa được đầu tư hoàn chỉnh, mặt đường hẹp, nhiều đoạn xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

UBND xã Trà Liên đã đề xuất phương án nâng cấp, mở rộng tuyến ĐH1, ĐH2 với chiều dài khoảng 20km, quy mô mặt đường rộng 9,5m, kèm hệ thống thoát nước đồng bộ, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 120 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2028.

"Địa phương tập trung nguồn lực để từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông, ưu tiên các tuyến chính phục vụ đi lại của người dân. Tuy nhiên, điều kiện địa hình phức tạp và nguồn lực còn hạn chế khiến một số tuyến chưa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Thời gian tới, địa phương cần sự hỗ trợ hơn nữa từ cấp trên để từng bước hoàn thiện hạ tầng theo quy hoạch", ông Vương cho biết.