Sớm gỡ khó thủ tục giảm trừ chi phí y tế – giáo dục cho người dân

Chưa kịp vui mừng trước đề xuất khấu trừ chi phí y tế và giáo dục khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của Bộ Tài chính, không ít người nộp thuế đã bày tỏ băn khoăn trước mức giảm trừ dự kiến là 20 hoặc 23 triệu đồng/năm với khoản chi cho y tế và 21 hoặc 24 triệu đồng/năm với khoản chi cho giáo dục - đào tạo.

Theo đánh giá của một số chuyên gia và người nộp thuế, mức giảm trừ này khá khiêm tốn so với chi phí sinh hoạt hiện nay, nhất là tại các thành phố lớn. Hơn nữa, với những gia đình sinh nhiều con, việc dự thảo ‘cào bằng’ một mức trần giảm trừ chung cũng vô tình tạo ra sự thiệt thòi lớn.

Người nộp thuế thường gặp khó khăn khi tiến hành các thủ tục nộp - hoàn thuế. Ảnh minh họa: C.P

Bên cạnh đó, một số người nộp thuế lo ngại sẽ không được giảm trừ các khoản chi cho giáo dục vì phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và mong muốn được có hướng dẫn cụ thể.

Chị L.Thanh (Hà Nội) nói “không thể đề nghị trường học xuất hóa đơn chứng từ sau ngày đóng tiền học” - tức người nộp thuế phải yêu cầu cơ sở giáo dục xuất hóa đơn ngay trong ngày nộp tiền học, sau ngày này cơ sở giáo dục chỉ xuất hóa đơn tổng để nộp cơ quan thuế. Hơn nữa, một số cơ sở giáo dục hiện không thuộc diện bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Với dịch vụ dạy phụ đạo sau giờ học, người nộp thuế cũng gặp khó khăn trong việc thu thập chứng từ hợp lệ khi người cung cấp dịch vụ - là hộ kinh doanh không được xuất hóa đơn do doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.

Như vậy, nếu Luật thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, nhiều người nộp thuế sẽ khó được thụ hưởng chính sách do đã qua thời điểm xuất hóa đơn, nên khó thu thập đầy đủ hóa đơn, chứng từ.

Trước những băn khoăn của người nộp thuế, ông Lưu Đức Huy, Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết việc sử dụng hóa đơn, chứng từ sẽ thực hiện theo pháp luật về quản lý thuế. Cụ thể, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên thì phải xuất hóa đơn theo quy định tại Nghị định số 123 và 70 của Chính phủ.

Với các lĩnh vực y tế và giáo dục, là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và bắt buộc phải sử dụng sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Do đó, về bản chất, xuất hóa đơn, chứng từ là trách nhiệm của các cơ sở y tế, giáo dục và hoàn toàn khả thi, có cơ sở thực hiện.

“Các cơ sở y tế, giáo dục đào tạo cần chấp hành tốt chế độ chính sách hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Không có lý do gì mà người dân đóng tiền học hoặc chi phí y tế mà lại không được nhận hóa đơn, chứng từ để làm quyết toán thuế, giảm trừ thuế thu nhập cá nhân. Nếu không đúng, lúc đấy là phải xử phạt cả hai bên”, ông Huy lưu ý.

Từ góc nhìn chuyên gia, Ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, đánh giá việc quy định một mức trần giảm trừ ‘cứng” cho người nộp thuế và người phụ thuộc là không hợp lý trong bối cảnh nhiều ngành quản lý đang khuyến khích nâng tỉ lệ sinh ở đô thị lớn để có lực lượng lao động thay thế trong tương lai.

Do đó, cần bổ sung phần chi phí giảm trừ cho người nộp thuế và người phụ thuộc ở mức tương đối, tính trên số người thực tế thay vì quy định cứng một mức cố định. Ngoài ra, nếu người lao động có nhu cầu học thêm để nâng cao kiến thức thì phải giảm trừ cho họ theo mức thực tế.

Không ít người nộp thuế cho rằng cơ quan soạn thảo nên cho phép chứng minh khoản chi cho dịch vụ giáo dục bằng biên lai chuyển khoản học phí có ghi rõ nội dung, đính kèm thông tin căn cước công dân của người cung cấp dịch vụ.