Thu nhập từ hoa hồng, phụ cấp ăn uống có chịu thuế TNCN không?

Câu hỏi:

Minh Tiến (25 tuổi), nhân sự kinh doanh không có người phụ thuộc, nhận lương cứng 9 triệu đồng/tháng, cùng với hoa hồng KPI trung bình 7 triệu đồng/tháng trong năm ngoái, phụ cấp ăn trưa 1 triệu đồng và tiền gửi xe 1 triệu đồng.

Vậy các khoản thưởng, phụ cấp và phúc lợi có được tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không? Trong các khoản thu nhập này, đâu là phần phải tính thuế TNCN?

Trả lời:

Chuyên viên nhân sự trong lĩnh vực tài chính ngân hàng với 9 năm kinh nghiệm

Về nguyên tắc, phần lớn các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, tiền thưởng và phụ cấp đều được tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, pháp luật hiện hành cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ được miễn thuế.

Đối với tiền thưởng, đa số các khoản thưởng đều phải tính thuế, trừ một số trường hợp đặc biệt như thưởng kèm danh hiệu thi đua, khen thưởng của Nhà nước (Chiến sĩ thi đua, Bằng khen, Giấy khen, Huy hiệu, Kỷ niệm chương, Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước…), với điều kiện có quyết định hợp lệ từ cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, các khoản thưởng đi kèm giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế được Nhà nước công nhận, thưởng cho sáng chế, cải tiến kỹ thuật, phát minh đã được công nhận, hay thưởng cho việc phát hiện, khai báo vi phạm pháp luật cũng không thuộc diện chịu thuế.

Với các khoản phụ cấp, đa số vẫn được tính vào thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, một số khoản được miễn theo quy định của Luật Thuế TNCN và các văn bản hướng dẫn như phụ cấp ưu đãi người có công, phụ cấp quốc phòng - an ninh, phụ cấp độc hại, nguy hiểm, phụ cấp khu vực hoặc phụ cấp thu hút theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, một số khoản trợ cấp mang tính chất an sinh xã hội như trợ cấp thôi việc, mất việc làm, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc trợ cấp khó khăn đột xuất cũng không bị tính thuế.

Trong khi đó, các khoản phụ cấp phổ biến như phụ cấp trách nhiệm, chức vụ, thâm niên, lưu động, ăn trưa, xăng xe, điện thoại, nhà ở hay hỗ trợ nuôi con nhỏ… sẽ phải chịu thuế nếu không thuộc diện được miễn.

Đối với các khoản phúc lợi, việc có tính vào thu nhập chịu thuế hay không phụ thuộc vào hình thức chi trả. Nếu doanh nghiệp chi cho tập thể, không xác định cụ thể từng cá nhân (như tổ chức du lịch, teambuilding, tiệc công ty), khoản này thường không tính vào thu nhập chịu thuế.

Ngược lại, nếu phúc lợi được chi trực tiếp cho từng cá nhân và ghi rõ người nhận (như quà sinh nhật, hỗ trợ tiền nhà, vé máy bay), thì sẽ được tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.

Trong trường hợp của Minh Tiến, nhân sự kinh doanh không có người phụ thuộc, có tổng thu nhập hàng tháng gồm lương cứng 9 triệu đồng, hoa hồng KPI trung bình 7 triệu đồng, phụ cấp ăn trưa 1 triệu đồng và tiền gửi xe 1 triệu đồng.

Trong đó, các khoản được xác định là thu nhập chịu thuế bao gồm: lương cứng, hoa hồng KPI và tiền gửi xe. Riêng phụ cấp ăn trưa chỉ được miễn thuế trong phạm vi 730.000 đồng/tháng, phần vượt mức 270.000 đồng sẽ phải tính vào thu nhập chịu thuế. Ta có phép tính:

Như vậy, tổng thu nhập chịu thuế của Minh Tiến mỗi tháng là khoảng 17,27 triệu đồng.

Sau khi áp dụng các khoản giảm trừ theo quy định, gồm giảm trừ gia cảnh cho bản thân 11 triệu đồng/tháng và khoản bảo hiểm bắt buộc (ước tính khoảng 945.000 đồng/tháng, tương đương 10,5% mức lương đóng bảo hiểm), thu nhập tính thuế còn lại là:

Với thu nhập tính thuế là 5,325 triệu đồng/tháng, Minh Tiến đã vượt ngưỡng của bậc 2. Do thuế thu nhập cá nhân được tính theo phương pháp lũy tiến từng phần, số thuế phải nộp sẽ được chia theo từng bậc.

Cụ thể, 5 triệu đồng đầu tiên chịu thuế 5%; 325.000 đồng tiếp theo (từ 5 đến 5,325 triệu đồng) chịu thuế 10%. Ta có phép tính:

Như vậy, tổng số thuế thu nhập cá nhân Thanh Nam phải nộp mỗi tháng là 282.500 đồng.