Sơn La đào tạo nghề gắn với sinh kế cho người lao động

Sinh viên ngành Điện công nghiệp đang thực hành trên mô hình.

Đổi mới toàn diện, gắn với thực tiễn địa phương

Với tư duy “đào tạo một người, ổn định một gia đình, phát triển một vùng”, những năm qua, tỉnh Sơn La luôn xác định đào tạo nghề nghiệp là giải pháp then chốt, góp phần giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Đặc biệt, việc gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động, với tiềm năng phát triển kinh tế địa phương đã và đang mở ra những cơ hội sinh kế bền vững cho hàng nghìn người lao động trên địa bàn.

Tỉnh Sơn La có hơn 60% dân số thuộc các dân tộc thiểu số, tỷ lệ lao động nông thôn chiếm trên 80%. Trước đây, phần lớn lao động trong tỉnh chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống, thu nhập thấp, dễ bị tổn thương trước biến động thời tiết và thị trường.

Nhận thức rõ thực trạng đó, tỉnh Sơn La đã xây dựng và triển khai nhiều chính sách đồng bộ, từ đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đến đổi mới chương trình đào tạo, hướng tới các nghề phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Sinh viên Trường Cao đẳng Sơn La tham gia ngày hội việc làm.

Điểm mấu chốt trong chiến lược đào tạo nghề của Sơn La chính là “đào tạo theo nhu cầu, gắn với sinh kế”. Các cơ sở đào tạo nghề, từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La, Trường Cao đẳng Sơn La đến các cơ sở đào tạo liên kết, đều xây dựng chương trình dựa trên khảo sát thực tế thị trường lao động, kết hợp với các ngành mũi nhọn của tỉnh như: Nông nghiệp công nghệ cao, trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc lớn, du lịch văn hóa - sinh thái, chế biến nông sản, điện công nghiệp, công nghệ ô tô, xây dựng.

“Chúng tôi không dạy những gì mình có, mà dạy những gì xã hội cần, người dân cần và có thể phát triển lâu dài. Tỷ lệ 70% thực hành – 30% lý thuyết được áp dụng trong nhiều ngành nghề giúp học viên nắm vững kỹ năng, tự tin hành nghề ngay sau khi tốt nghiệp”, ông Lã Thiện Hào, Phó Trưởng khoa Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La, cho biết.

Hiện nay, tỉnh Sơn La đào tạo được hơn 50 nghề, trong đó có nhiều nghề gắn với thế mạnh địa phương như: Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mắc ca, chế biến sản phẩm nông nghiệp, hướng dẫn viên du lịch, nghề truyền thống dệt thổ cẩm, mộc dân tộc. Mỗi năm, tỉnh tổ chức đào tạo nghề cho khoảng 15.000 – 18.000 lượt người, trong đó trên 70% là lao động nông thôn, người dân tộc thiểu số, người nghèo và cận nghèo.

Điều đặc biệt và cũng là thành công lớn của công tác đào tạo nghề ở Sơn La chính là sau khi kết thúc khóa học, phần lớn học viên không phải đi xa tìm việc, mà có thể phát triển nghề nghiệp ngay tại địa phương, tạo ra những mô hình kinh tế hiệu quả, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Sinh viên Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La trong tiết thực hành.

Từ lớp học đến cuộc sống – sinh kế bén rễ tại quê hương

Em Vì Thị Lợi, dân tộc Thái, xã Bắc Yên, sau khi tốt nghiệp ngành Khoa học cây trồng, Trường Cao đẳng Sơn La, đã mạnh dạn chuyển đổi 1 ha đất nương kém hiệu quả sang trồng nhãn. “Trước đây, bố mẹ em chỉ trồng ngô, mỗi năm thu nhập chưa được 40 triệu đồng. Sau khi tốt nghiệp em đã xin phép bố mẹ chuyển sang trồng nhãn, mỗi năm thu nhập hơn 80 triệu đồng. Cuộc sống của gia đình em có thu nhập ổn định hơn”, em Lợi chia sẻ.

Tương tự, anh Lò Văn Huy, phường Tô Hiệu, tốt nghiệp ngành Điện công nghiệp tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La, hiện đang làm tại Thủy điện Nậm Chiến. “Nhờ chương trình đào tạo gắn với thực tế, tôi nhanh chóng thích ứng với công việc, được công ty đánh giá cao. Không chỉ có thu nhập ổn định, tôi còn có thể hỗ trợ gia đình, góp phần xây dựng quê hương”, anh Huy cho biết.

Theo số liệu của Sở Nội Vụ, tỉnh Sơn La có tỷ lệ học viên sau đào tạo có việc làm và thu nhập ổn định đạt trên 85%, trong đó gần 60% tự tạo việc làm, phát triển kinh tế hộ gia đình, còn lại được các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất địa phương tuyển dụng. Đây là con số minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu quả của việc gắn đào tạo nghề với sinh kế bền vững.

Để đào tạo nghề thực sự đi vào cuộc sống, tỉnh Sơn La luôn khuyến khích và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia sâu vào toàn bộ quy trình: Từ xây dựng chương trình, giảng dạy thực hành, nhận thực tập đến tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên Trường Cao đẳng Sơn La đang chăm chú nghiên cứu tài liệu trên lớp.

Bên cạnh đó, tỉnh Sơn La còn có nhiều chính sách hỗ trợ sau đào tạo như: Vốn vay ưu đãi để mở rộng sản xuất, tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ kết nối tiêu thụ sản phẩm, giúp người học nghề yên tâm phát triển.

Ông Nguyễn Đức Long, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sơn La cho biết: Thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, đa dạng hóa các nghề đào tạo, đặc biệt là các nghề gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực của tỉnh như cây ăn quả, chăn nuôi, du lịch… Đồng thời, tăng cường liên kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – địa phương, đảm bảo mỗi người lao động khi tham gia đào tạo đều có kiến thức, kỹ năng vững vàng, có việc làm ổn định, thu nhập ngày càng cao.

Với những bước đi chắc chắn, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của doanh nghiệp và nỗ lực của mỗi người dân, đào tạo nghề ở Sơn La thực sự đã trở thành “chìa khóa vàng” mở ra cánh cửa sinh kế bền vững, giúp người lao động tự chủ, tự tin, làm chủ cuộc sống.