Vùng cao Vân Sơn chuyển mình nhờ nguồn lực chính sách

Vùng cao Vân Sơn là địa bàn sinh sống tập trung của đồng bào dân tộc thiểu số với tỷ lệ trên 92%.

Đa dạng hóa các mô hình sinh kế bền vững

Là địa bàn còn nhiều khó khăn, với trên 92% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Vân Sơn được Nhà nước quan tâm, hỗ trợ thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nguồn lực này đang góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống người dân.

Bên cạnh các mô hình trồng quýt ngọt, rau su su được duy trì từ nhiều năm, nguồn lực từ chính sách dân tộc hỗ trợ địa phương triển khai thêm nhiều mô hình sinh kế mới. Tiêu biểu như nuôi vịt cổ xanh tại thôn Hưng; chăn nuôi ngựa sinh sản và sản xuất lúa giống Đài Bắc Tám tại thôn Bắc Sơn.

Trong đó, mô hình chăn nuôi ngựa sinh sản đã hoàn thành đánh giá kết quả giai đoạn 1. Mô hình sản xuất lúa giống Đài Bắc Tám trong vụ chiêm xuân vừa qua cho thấy khả năng mở rộng diện tích, tạo cơ sở xây dựng sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, hướng tới phát triển sản phẩm OCOP năm 2026.

Chính sách dân tộc đã hỗ trợ triển khai các mô hình sinh kế mới nhằm cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống người dân.

Đồng chí Đinh Xuân Đông - Chủ tịch UBND xã cho biết: “Việc triển khai những mô hình mới là giải pháp quan trọng nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế, từng bước chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng”.

Trên địa bàn còn triển khai một số mô hình thu hút sự tham gia của hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số, điển hình là trồng cây dược liệu dưới tán rừng ở 2 thôn Ngổ Luông, Bo Trẳm bước đầu cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng.

Bên cạnh đó, người dân toàn xã duy trì vùng trồng chè với tổng diện tích 40ha, tập trung chủ yếu ở các thôn Bo Trẳm, Ngổ Luông. Cây chè hiện là cây chủ lực trong phát triển kinh tế, cải thiện thu nhập người dân.

Mô hình dịch vụ du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng ở thôn Hưng, nhất là khu vực gần thác Thung được khuyến khích, tạo điều kiện phát triển theo hướng đồng bộ, gắn với việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường, giữ gìn cảnh quan môi trường tự nhiên, phấn đấu đến năm 2030 du lịch cộng đồng thôn Hưng trở thành điểm nhấn du lịch địa phương.

Hạ tầng tạo lực đẩy phát triển

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Vân Sơn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định 3 khâu đột phá: Đổi mới phương thức lãnh đạo, cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số; phát triển nông nghiệp đặc sản gắn với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng số và du lịch.

Hạ tầng từng bước được đầu tư góp phần thu hút du khách tại các điểm đến du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm ở Vân Sơn.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Tư - Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn, hạ tầng giao thông, hạ tầng số và du lịch là những trụ cột có mối quan hệ chặt chẽ, tạo động lực thúc đẩy kinh tế, mở rộng không gian giao thương và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Trong đó, hạ tầng giao thông có vai trò quan trọng trong kết nối vùng, nâng sức cạnh tranh của nông sản và tạo điều kiện thu hút du khách đến địa phương.

Hiện trên địa bàn xã đang triển khai một số công trình, dự án trọng điểm như đường tỉnh 436B đi thôn Hưng; nhà đa năng và nhà hiệu bộ Trường TH và THCS Quyết Chiến; khu tổ chức các hoạt động không gian công cộng xã; dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường tỉnh 440 đi thôn Nam Sơn; chợ trung tâm xã.

Các dự án đang được đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng thi công và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, nhất là đối với công trình giao thông nhằm sớm đưa vào sử dụng, phục vụ dân sinh, nâng cao chất lượng hạ tầng, tạo đà cho phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Vân Sơn tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, phát triển kinh tế theo hướng bền vững. Giai đoạn 2020 - 2025, công tác dân tộc được triển khai đồng bộ, gắn với thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 3 - 4%/năm; nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Chính quyền xã Vân Sơn phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh và các doanh nghiệp tuyển dụng tuyên truyền, giới thiệu việc làm đến người lao động trên địa bàn.

Năm 2026, xã phấn đấu thu nhập bình quân đạt 37 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo còn 7,47%. Địa phương tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ giống lúa, phân bón vụ xuân cho hơn 3.500 hộ; hỗ trợ các cơ sở sản xuất tham gia xúc tiến thương mại; phối hợp Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh và các doanh nghiệp tuyên truyền, tuyển dụng, giới thiệu việc làm cho người lao động.

Nguồn vốn tín dụng tiếp tục được duy trì, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hộ sản xuất, kinh doanh phát triển. Tổng dư nợ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đạt 4,8 tỷ đồng; dư nợ Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 70,8 tỷ đồng.

Việc thực hiện chính sách dân tộc được Vân Sơn gắn với định hướng phát triển du lịch, mục tiêu đến năm 2030 trở thành khu du lịch cấp tỉnh. Đây là cơ sở để địa phương khai thác tốt hơn lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu và bản sắc văn hóa vùng đồng bào dân tộc.