Sông Lam 'ăn' đất , 47 hộ dân mong 1 bờ kè

Đất cứ mất dần sau mỗi mùa mưa lũ

Những ngày mưa lũ, chị Võ Thị Phong ở xóm Cẩm Sơn 1, xã Nhân Hòa, thường xuyên để ý đến phần đất phía sau nhà. Đây là nơi gia đình chị đã sinh sống nhiều năm, nhưng cũng là khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của tình trạng sạt lở bờ sông Lam.

Theo chị Phong, tình trạng này đã diễn ra từ nhiều năm nay. Mỗi mùa mưa lũ, đất phía sau nhà lại bị sạt một ít, có năm mất khoảng 4-5 mét. Riêng năm nay, lượng đất bị cuốn trôi nhiều hơn những năm trước. Phần công trình phụ phía sau nhà cũng đã bị sạt, hư hỏng, khiến việc sinh hoạt, chăn nuôi của gia đình bị ảnh hưởng.

“Đêm nằm ngủ không được. Cứ mưa lụt là sợ, đi làm ăn xa cũng phải về để coi”, chị Phong chia sẻ.

Chuồng chăn nuôi và bể nước của gia đình chị Võ Thị Phong bị nứt toác, chực chờ sập xuống sông do sạt lở đất. Ảnh: Quang Minh

Phần đất phía sau trước đây còn được gia đình tận dụng để chăn nuôi, nhưng sau nhiều lần sạt lở, khu vực này không còn sử dụng được như trước. “Sau nhà lở nên cũng không nuôi được con chi cả. Được 1 con bò thì mùa mưa lũ cũng phải đi gửi trong nhà anh em, để ở đây sợ sạt lở bờ sông sẽ cuốn trôi mất nguồn sinh kế quan trọng nhất của cả gia đình”, chị Phong nói.

Cũng sống trong khu vực này, bà Nguyễn Thị Hồng cho biết, gia đình bà đã ở đây từ năm 1988 và chứng kiến tình trạng sạt lở diễn ra qua nhiều năm. Mức độ sạt lở tùy từng năm, nhưng những đợt mưa lũ lớn thường khiến phần đất ven sông bị cuốn đi đáng kể. “Năm nào mạnh thì mất 3-4 mét đất. Trước đây phía sau nhà là vườn trồng rau, cây ăn quả, mấy năm nay không còn đất để trồng do sạt lở bờ sông”, bà Hồng cho biết.

Theo bà, gia đình cũng từng nghĩ đến việc di chuyển khỏi khu vực này, nhưng điều kiện kinh tế không cho phép tự xây dựng một nơi ở mới. Vì vậy, mong muốn của gia đình cũng như nhiều hộ dân là khu vực sạt lở sớm được đầu tư xây dựng bờ kè để giữ đất và giúp người dân yên tâm sinh sống.

Có những điểm sạt lở đã cận kề khu vực nhà dân. Ảnh: Quang Minh

Sạt lở đã tiến sát nhà dân

Tình trạng sạt lở không chỉ xảy ra tại một vài hộ dân mà đã kéo dài dọc theo bờ sông. Theo ông Phạm Kim Tương - Trưởng xóm Cẩm Sơn 1, sạt lở tại khu vực đã xuất hiện cách đây khoảng 10 năm. Tuy nhiên, khoảng 2-3 năm trở lại đây, tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn.

Ông Nguyễn Văn Quế - Phó Chủ tịch UBND xã Nhân Hòa cho biết, tình trạng sạt lở tại khu vực kéo dài khoảng 1 km, trên địa bàn xã Nhân Hòa. Sau đợt mưa lũ từ đầu tháng 9 đến nay, một số vị trí bị sạt lở nặng hơn. Có nơi, từ điểm sạt lở đến nhà dân chỉ còn khoảng 5 mét.

Bờ sông Lam bị lở dốc đứng, ăn sâu vào sát đất thổ cư của các hộ dân sống ven sông. Ảnh: Quang Minh

Hiện tại, có 47 hộ dân đang chịu ảnh hưởng bởi tình trạng sạt lở. Khu vực sạt lở cũng chỉ cách Quốc lộ 7A khoảng 20 mét. Vì vậy, địa phương thường xuyên theo dõi diễn biến bờ sông, đặc biệt trong những thời điểm mưa lớn, nước sông dâng cao.

Trong đợt mưa lớn vừa qua, chính quyền địa phương đã chỉ đạo lực lượng xuống cơ sở, hỗ trợ người dân và yêu cầu các hộ dân chủ động di chuyển người, tài sản khi có nguy cơ mất an toàn.

Cần giải pháp căn cơ để giữ đất, giữ nhà

Bờ sông bị khoét sâu thành vách đất dựng đứng, làm sập đổ công trình phía sau nhà của người dân. Ảnh: Quang Minh

Việc hỗ trợ di chuyển người và tài sản khi có mưa lũ là giải pháp trước mắt. Tuy nhiên, với tình trạng sạt lở kéo dài và ngày càng tiến gần khu dân cư, người dân cho rằng, cần có phương án xử lý lâu dài.

Một tuyến kè bảo vệ bờ, nếu được đầu tư, không chỉ góp phần hạn chế sạt lở mà còn bảo vệ đất ở, công trình và sinh kế của hàng chục hộ dân. Với những gia đình đã gắn bó nhiều năm với vùng đất ven sông này, một công trình bảo vệ bờ không chỉ giúp giữ lại phần đất đang bị sạt lở mà còn tạo thêm sự ổn định cho cuộc sống về lâu dài.