'Sóng' vốn ngoại dồn dập trở lại mùa đại hội ngân hàng

Các chuyên gia đánh giá, với sự hậu thuẫn từ chính sách và triển vọng nâng hạng thị trường, những thương vụ "bán vốn" không còn đơn thuần là huy động tài chính, mà là bước đi chiến lược để các ngân hàng Việt tự tin bước ra "biển lớn".

Tâm điểm tại mùa đại hội

Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 của VPBank tổ chức vào chiều 22/4, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT đã chính thức xác nhận kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 1.624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài ngay trong năm 2026. Đây được xem là một trong những thương vụ phát hành riêng lẻ lớn nhất lịch sử ngành ngân hàng.

Ông Ngô Chí Dũng thẳng thắn nói: "Việc tăng vốn là yêu cầu bắt buộc để mở rộng quy mô. Ngay cả khi sử dụng toàn bộ lợi nhuận giữ lại, chúng tôi vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu tăng trưởng. cho nên cần phải phát hành cho đối tác nước ngoài”.

Cổ đông ngân hàng quan tâm đến kế hoạch hút vốn ngoại của ngân hàng.

Đồng thời, ông cho biết: “Hiện tại, chúng tôi đang trong quá trình đàm phán chi tiết với các đối tác đã bày tỏ sự quan tâm nên chưa thể công bố mức giá cụ thể".

Bên cạnh đó, Chủ tịch VPBank cũng khẳng định sau thành công của thương vụ IPO Công ty chứng khoán VPBankS (thương vụ IPO công ty chứng khoán lớn nhất lịch sử chứng khoán Việt Nam), ngân hàng chưa có kế hoạch phát hành thêm vốn tại đơn vị này trong năm 2026, tập trung toàn lực vào việc bán vốn tại ngân hàng mẹ.

Trong khi đó, chia sẻ với cổ đông tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, Chủ tịch HĐQT SHB Đỗ Quang Hiển lại thể hiện sự thận trọng và chọn lọc. Ông Hiển ví von việc tìm kiếm đối tác chiến lược nước ngoài như hành trình "kén rể" cho một "cô gái đẹp".

"Có nhiều nhà đầu tư quan tâm, nhưng chúng tôi đang lựa chọn một đối tác chung thủy, sẵn sàng tham gia quản trị, hỗ trợ công nghệ và đi cùng SHB trong trung và dài hạn", ông Hiển chia sẻ.

Theo ông Hiển, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư không chỉ dừng lại ở yếu tố vốn, mà quan trọng hơn là khả năng đồng hành lâu dài. Ngân hàng ưu tiên các đối tác có thể tham gia sâu vào quản trị, hỗ trợ công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng, hướng tới mối quan hệ gắn bó trung - dài hạn, tạo giá trị bền vững cho cả hai bên.

Kế hoạch bán vốn cho đối tác ngoại vẫn đang được SHB triển khai, quý II/2026 sẽ hoàn tất chuyển giao 50% vốn còn lại của Công ty tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHBFC) cho Ngân hàng Krungsri (Thái Lan). Dự kiến trong quý II/2026, ngân hàng sẽ hoàn tất chuyển giao 50% vốn còn lại tại công ty tài chính này cho Krungsri.

Trong khi đó, tại ĐHĐCĐ tổ chức ngày 22/4, ông Phan Đình Tuệ, Thành viên HĐQT Sacombank cho biết, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài tính đến cuối năm 2025 là 14,51%. "Đến thời điểm mà chúng tôi chốt danh sách là 16/3 thì khoảng 13,64%, giảm so với thời điểm cuối năm 2025. Đây là tình hình chung của thị trường khi các nhà đầu tư nước ngoài có tình trạng bán ròng rất nhiều", ông Tuệ cho hay.

Còn về tỷ lệ nắm giữ của cổ đông lớn, lãnh đạo Sacombank cho biết hiện nay, ngân hàng không có cổ đông lớn. Tuy nhiên, theo quy định của Điều 49 về việc công bố thông tin, ngân hàng vẫn công bố nhóm cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ.

Trong một báo cáo phân tích gần đây, các chuyên gia của SSI Research cho rằng, việc xử lý 32,5% cổ phần liên quan đến nhóm cổ đông ông Trầm Bê hiện do Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đứng tên để xử lý nợ xấu sẽ là “yếu tố then chốt quyết định khả năng thay đổi cấu trúc sở hữu của Sacombank trong giai đoạn tới", đồng thời có thể mở ra khả năng xuất hiện nhà đầu tư chiến lược mới nếu quá trình đấu giá cổ phần được triển khai.

Các ngân hàng tư nhân như VIB hay HDBank cũng đang tận dụng tối đa dư địa room ngoại để tìm kiếm đối tác chiến lược. Theo dự báo của VIS Rating, việc nới trần sở hữu nước ngoài lên 49% sẽ là bước ngoặt giúp các ngân hàng đang tham gia tái cơ cấu cải thiện năng lực vốn một cách thần tốc.

Nhìn rộng ra toàn ngành, không chỉ ngân hàng tư nhân, các "ông lớn" quốc doanh cũng đang rục rịch. Vietcombank đang triển khai kế hoạch bán 6,5% vốn, dự kiến thu về khoảng 1,3 - 1,4 tỷ USD. BIDV cũng đã cho thấy sức hút khi phân phối thành công 98,24% lượng cổ phiếu chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư ngoại.

Động lực đến từ đâu?

Vì sao các ngân hàng Việt lại "khát" vốn ngoại đến vậy?

Theo các chuyên gia, có 3 yếu tố cộng hưởng tạo nên làn sóng này.

Thứ nhất là áp lực từ chuẩn mực quốc tế. Để đáp ứng Basel III và mục tiêu lọt top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á theo Nghị quyết 79-NQ/TW, các ngân hàng buộc phải nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR).

Thứ hai là cơ chế mở cửa từ Nghị định 69/2025/NĐ-CP. Việc cho phép các ngân hàng nhận chuyển giao tổ chức tín dụng yếu kém được nới trần room ngoại lên 49% đã tạo ra một dư địa chưa từng có. Điều này không chỉ giúp thu hút các quỹ đầu tư lớn mà còn làm tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu ngân hàng.

Thứ ba, thị trường chứng khoán Việt Nam dự kiến được nâng hạng lên nhóm "Mới nổi" vào tháng 9/2026 đang trở thành thỏi nam châm hút vốn. Ông Lê Anh Tuấn – CEO Dragon Capital nhận định: "Nâng hạng không chỉ là cột mốc kỹ thuật, nó là thông điệp về một thị trường minh bạch hơn. Nhóm ngân hàng với quy mô lớn và thanh khoản cao sẽ là đích đến đầu tiên của các dòng vốn ETF và các quỹ tương hỗ toàn cầu".

Phân tích về giá trị của các thương vụ M&A, TS. Châu Đình Linh (Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM) nhấn mạnh: lợi ích không chỉ dừng lại ở con số tỷ đô. "Nhà đầu tư ngoại mang theo quản trị hiện đại, công nghệ số và khả năng kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là nội lực giúp ngân hàng Việt Nam phát triển bền vững thay vì chỉ tăng trưởng nóng về quy mô".

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, sự tham gia của đối tác nước ngoài giúp hệ thống ngân hàng nội tiệm cận nhanh hơn với các thông lệ quốc tế, từ quản trị rủi ro đến đa dạng hóa sản phẩm bán lẻ.

Một chuyên gia đánh giá, với sự hậu thuẫn từ chính sách và triển vọng nâng hạng thị trường, những thương vụ "bán vốn" không còn đơn thuần là huy động tài chính, mà là bước đi chiến lược để các ngân hàng Việt tự tin bước ra biển lớn. Cuộc đua "kén rể ngoại" của SHB, VPBank… chắc chắn sẽ còn mang lại nhiều bất ngờ cho thị trường tài chính trong thời gian tới.