Vướng nút thắt cuối, Sacombank chưa thể 'lột xác' hoàn toàn

“Chỉ sau khi xử lý xong phần nợ xấu của ông Trầm Bê thì Sacombank mới thực sự trở lại trạng thái hoạt động bình thường, dù ngân hàng đã hoàn tất xử lý tồn đọng tài chính và trích lập dự phòng đầy đủ 100%”, ông Phan Đình Tuệ, thành viên HĐQT nhà băng này, thừa nhận tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm tài chính 2025, vừa diễn ra tại Phú Thọ.

Lời thừa nhận của ông Tuệ cho thấy một thực tế, số cổ phần liên quan đến ông Trầm Bê, cũng là "nút thắt cuối cùng" của toàn bộ đề án tái cơ cấu của nhà băng này vẫn chưa được tháo gỡ.

"Hiện nay, 32,5% cổ phiếu STB đang được thế chấp để xử lý nợ xấu cho nhóm ông Trầm Bê", ông Tuệ nói và cho biết, dù Sacombank đã xây dựng phương án khả thi trình Ngân hàng Nhà nước từ năm 2025, nhưng đến nay vẫn phải chờ phê duyệt. Sự phức tạp nằm ở chỗ các quy định pháp luật hiện hành và chính sách có nhiều thay đổi.

Sacombank đang nỗ lực "lột xác" bởi một ban điều hành mới với cách nhận diện thương hiệu, mô hình quản trị hiện đại... Việc xử lý số cổ phiếu này có ý nghĩa sống còn khi nó giúp đưa tỷ lệ nợ xấu, hiện đang ở mức 4,95% về đúng ngưỡng an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và mở đường cho việc chia cổ tức, điều mà hàng nghìn cổ đông trung thành đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều năm.

“Nếu thuận lợi, trong năm 2026 phương án sẽ được thông qua. Tuy nhiên, chúng tôi cũng lưu ý cổ đông rằng không loại trừ khả năng quá trình này có thể kéo dài thêm vài năm nữa do phụ thuộc vào các yếu tố khách quan”, ông Tuệ chia sẻ.

Chiến lược "phòng thủ" lợi nhuận của Sacombank

Năm 2025 vừa qua là một năm đầy sóng gió với Sacombank khi báo cáo tại đại hội cho thấy tỷ lệ nợ xấu cho vay khách hàng ở mức gần 7%. Giải đáp băn khoăn của cổ đông về việc vì sao nợ xấu lại "phình" to như vậy, ban lãnh đạo nhà băng này đã đưa ra những lý lẽ khá thực tế.

Thứ nhất là "cú sốc" thuế quan. Từ tháng 4/2025, chính sách thuế mới của Mỹ và các thay đổi thuế toàn cầu đã dội gáo nước lạnh vào nền sản xuất trong nước. Nhóm khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ của Sacombank đã bị ảnh hưởng trực tiếp, dẫn đến nợ quá hạn tăng vọt. Trong bối cảnh đó, các quy định của pháp luật hiện hành lại không ủng hộ các nhà băng trong việc "cơ cấu nợ" như giai đoạn trước.

"Khác với giai đoạn dịch bệnh, hiện nay ngành ngân hàng không còn các quy chế cho phép giữ nguyên nhóm nợ. Khi khách hàng gặp khó, ngân hàng bắt buộc phải chuyển nhóm nợ và trích lập dự phòng ngay lập tức", phía lãnh đạo Sacombank lý giải.

Lãnh đạo Sacombank trả lời câu hỏi của cổ đông. Ảnh: Sacombank

Một nguyên nhân khách quan khác khiến nợ xấu "phình to" do tắc nghẽn pháp lý bất động sản. Theo lãnh đạo Sacombank, phần lớn nợ xấu của nhà băng này đều có tài sản đảm bảo là bất động sản. Dù giá trị tài sản đủ bù đắp nghĩa vụ nợ nhưng do vướng mắc pháp lý và thị trường địa ốc trầm lắng, việc xử lý tài sản kéo dài hơn dự kiến.

Chính vì những "vật cản" này, Sacombank đã đặt mục tiêu lợi nhuận năm 2026 ở mức chỉ 8.100 tỷ đồng, một con số mà nhiều cổ đông cho là quá thận trọng khi so với quy mô tổng tài sản hơn 860.000 tỷ đồng.

Ông Tuệ cho hay, thay vì chạy theo con số tăng trưởng nóng trong ngắn hạn, ngân hàng ưu tiên trích lập dự phòng rủi ro, nâng cao tỷ lệ bao phủ nợ xấu để tạo một nền tảng tài chính vững chắc hơn trước những biến động khó lường.

"Đây là chiến lược 'lùi một bước để tiến hai bước' nhằm chuẩn bị cho tham vọng lọt vào top 5 toàn ngành về lợi nhuận vào năm 2030", ông Tuệ chia sẻ.

Trên thực tế, dù thận trọng cho cả năm, nhưng kết quả thực tế ba tháng đầu năm 2026 của Sacombank lại khá tích cực.

Theo chia sẻ của lãnh đạo Sacombank, trong quý I/2026, lợi nhuận trước thuế của nhà băng này đạt 3.572 tỷ đồng, thực hiện 41% kế hoạch năm. Tổng tài sản tại cuối quý I/2026 đạt khoảng 861.000 tỷ đồng. Tổng huy động đạt 776.000 tỷ đồng. Dư nợ tín dụng đạt gần 627.000 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm nhưng chưa đạt kế hoạch tăng trưởng đề ra.

Dấu ấn "bầu Thụy" tại thượng tầng

Đại hội năm nay cũng ghi nhận sự thay đổi quan trọng về nhân sự. Ông Nguyễn Đức Thụy - hay thường được gọi dân dã là bầu Thụy, người mới gia nhập Sacombank từ cuối năm 2025 với vai trò quyền tổng giám đốc, đã chính thức được bầu bổ sung vào HĐQT nhiệm kỳ 2022 - 2026.

Việc kiện toàn nhân sự diễn ra trong bối cảnh Sacombank đang triển khai các nội dung còn lại của đề án tái cơ cấu, tập trung vào củng cố quản trị, kiểm soát rủi ro và xử lý các tồn đọng.

Ông Thụy sinh năm 1976, quê Ninh Bình, tốt nghiệp Đại học bang Colorado (Mỹ). Trước khi tham gia điều hành Sacombank, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo tại các doanh nghiệp như Công ty CP Thaiholdings, Công ty CP Chứng khoán Xuân Thành, Công ty CP Du lịch Kim Liên và tham gia các dự án năng lượng của Xuân Thiện.

Từ tháng 4/2021, ông Thụy tham gia Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) với vai trò phó chủ tịch HĐQT, sau đó giữ chức chủ tịch HĐQT từ tháng 12/2022.

Cuối tháng 12/2025, ông rời LPBank và gia nhập Sacombank, giữ chức quyền tổng giám đốc trước khi được bổ nhiệm chính thức.

Sự hiện diện của ông Thụy tại Sacombank được kỳ vọng sẽ mang lại những chiến lược kinh doanh táo bạo hơn, đặc biệt là trong bối cảnh ngân hàng đang thực hiện thay đổi nhận diện thương hiệu và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới ngoài tín dụng truyền thống.

Cổ đông Sacombank bỏ phiếu thông qua các tờ trình. Ảnh: Sacombank

Một điểm nhấn quan trọng khác, tại kỳ họp này, HĐQT Sacombank đã chính thức trình cổ đông phương án thay đổi địa điểm đặt trụ sở chính.

Giải thích về điều này, ông Tuệ cho biết, trụ sở hiện tại của ngân hàng trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa dù sầm uất nhưng thực tế chưa nằm trong vùng lõi của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM theo quy hoạch.

“Việc chuyển địa điểm là cần thiết để phù hợp hơn với định hướng phát triển và tăng cường nhận diện thương hiệu trong giai đoạn mới”, ông Tuệ nhấn mạnh.

Cùng với việc "dời đô", Sacombank cũng trình cổ đông và được thông qua chủ trương đổi tên từ Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc. Có thể thấy, một chương mới mang màu sắc phong thủy và kỳ vọng về sự thịnh vượng đang được ban lãnh đạo ngân hàng này đặt ra sau thập kỷ miệt mài tái cơ cấu.