Gia Lai xử phạt hàng chục trường hợp vi phạm trong khai thác khoáng sản
Trong giai đoạn 2021 đến 30/9/2026, Gia Lai đã xử phạt nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản với tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng. Đáng chú...
Xử phạt nhiều vi phạm trong khai thác khoáng sản
Ngày 22/11, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai cho biết, UBND tỉnh vừa có báo cáo gửi Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh giai đoạn từ năm 2021 đến ngày 30/9/2026.

Hiện trên địa bàn tỉnh Gia Lai có 215 giấy phép khai thác vật liệu xây dựng do UBND tỉnh cấp còn hiệu lực.
Sau khi tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định được sắp xếp, hợp nhất, qua rà soát, cơ quan chuyên môn đã xử lý vi phạm, đôn đốc các ban quản lý dự án, nhà thầu khai thác vật liệu phục vụ cao tốc Bắc - Nam báo cáo kết quả khai thác, nghiệm thu khối lượng và thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường. Đồng thời, phối hợp với cơ quan thuế rà soát nghĩa vụ tài chính đối với các trường hợp gia hạn, chuyển nhượng, đóng cửa mỏ và các công trình sử dụng vốn ngân sách.
Đối với những trường hợp chậm nộp hồ sơ đóng cửa mỏ, cơ quan chức năng đã ban hành quyết định xử phạt hành chính 9 trường hợp, tổng số tiền 1,26 tỷ đồng; các trường hợp còn lại tiếp tục được rà soát, xử lý theo quy định.
Trong khi đó, tại địa bàn tỉnh Gia Lai trước khi sắp xếp, qua công tác thanh tra, kiểm tra, Chủ tịch UBND tỉnh và Chánh Thanh tra Sở đã ban hành 27 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 20 tổ chức và 7 cá nhân, với tổng số tiền 1,98 tỷ đồng; đồng thời yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục vi phạm.
Đáng chú ý, thực hiện Kết luận thanh tra số 263/KL-TTCP ngày 19/7/2024 của Thanh tra Chính phủ, đối với 3 giấy phép khai thác khoáng sản phải xử lý, cơ quan có thẩm quyền đã thu hồi hoặc thông báo chấm dứt hiệu lực; các doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ. Cơ quan thuế cũng đã đôn đốc 7 đơn vị nộp đủ số tiền cấp quyền khai thác khoáng sản còn nợ hơn 15,5 tỷ đồng.
Đối với địa bàn Bình Định trước sắp xếp, công tác kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản được triển khai qua nhiều đợt. Cụ thể, năm 2022, UBND tỉnh thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra 22 mỏ của 20 doanh nghiệp. Năm 2023, Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra 19 điểm mỏ. Đến năm 2024, UBND tỉnh thành lập 3 tổ kiểm tra đối với 30 điểm mỏ thuộc các nhóm cát lòng sông, đá xây dựng và vật liệu phục vụ cao tốc Bắc - Nam.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã chấn chỉnh việc chấp hành giấy phép, thiết kế mỏ, kiểm soát sản lượng khai thác và thực hiện nghĩa vụ về môi trường; đồng thời lập hồ sơ xử phạt các trường hợp vi phạm. Các doanh nghiệp bị xử phạt đã chấp hành nộp phạt, những nội dung khắc phục tiếp tục được theo dõi, đôn đốc.
Tăng cường quản lý khoáng sản
Cũng theo báo cáo của UBND tỉnh Gia Lai, hiện trên địa bàn tỉnh có 215 giấy phép khai thác vật liệu xây dựng do UBND tỉnh cấp còn hiệu lực.

Thời gian tới, tỉnh Gia Lai sẽ tăng cường kiểm tra, hậu kiểm đối với các mỏ khoáng sản
Trong đó, có 86 giấy phép khai thác đá vật liệu xây dựng với tổng trữ lượng 118 triệu m3; 12 giấy phép khai thác đá ốp lát với trữ lượng 2,1 triệu m3; 46 giấy phép khai thác cát xây dựng với trữ lượng 5,6 triệu m3; 57 giấy phép khai thác đất san lấp với trữ lượng 25 triệu m3 và 14 giấy phép khai thác đất sét với trữ lượng 1,7 triệu m3.
Đối với nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình trọng điểm, tỉnh có 36 giấy phép khai thác đất phục vụ các công trình sử dụng vốn ngân sách, với trữ lượng 11,3 triệu m3.
Riêng dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có nhu cầu vật liệu gồm hơn 21,16 triệu m3 đất đắp, 2,39 triệu m3 cát và 2,78 triệu m3 đá. Đến nay, cơ quan chức năng đã hướng dẫn thủ tục cấp phép đối với 6 mỏ đất san lấp, 4 mỏ cát và 3 mỏ đá xây dựng để phục vụ dự án.
Đối với dự án Cảng hàng không Phù Cát, UBND tỉnh đã cấp phép cho nhà thầu khai thác 2 mỏ đất với tổng trữ lượng hơn 5,2 triệu m3 và một mỏ cát có trữ lượng 173.662 m3, đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ dự án.
Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND tỉnh Gia Lai cũng thẳng thắn nhìn nhận công tác quản lý khoáng sản vẫn còn những hạn chế. Một số địa phương chưa thực hiện tốt việc bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, chưa kịp thời ngăn chặn, xử lý hoạt động khai thác trái phép. Đội ngũ cán bộ quản lý khoáng sản ở cấp xã còn thiếu về số lượng, hạn chế về chuyên môn; công tác kiểm tra, giám sát bảo vệ môi trường trong quá trình khai thác chưa thường xuyên.
Một vấn đề khác được tỉnh chỉ ra là nhu cầu vật liệu san lấp trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, cần phải cấp phép phục vụ thi công, đã gây áp lực về môi trường, hạ tầng, dân sinh. Ý thức chấp hành pháp luật về khoáng sản của một số doanh nghiệp chưa tốt; sự phối hợp giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương trong bảo vệ khoáng sản chưa khai thác chưa đạt hiệu quả cao.
Đặc biệt, việc quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với các giấy phép được cấp và có quyết định phê duyệt trước ngày 1/7/2025 còn gặp nhiều khó khăn.
Nguyên nhân là sản lượng khai thác thực tế qua từng năm chủ yếu dựa vào báo cáo doanh nghiệp và hồ sơ kê khai thuế, trong khi dữ liệu giám sát chưa đầy đủ, đồng bộ; bảng giá tính thuế tài nguyên thay đổi hằng năm, phương pháp tính tiền cấp quyền giữa hai giai đoạn pháp luật cũng có sự khác biệt.
Trước thực tế này, UBND tỉnh Gia Lai kiến nghị Thanh tra Chính phủ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và khoáng sản theo hướng tiếp tục thực hiện các quyết định phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản đã được ban hành.
Trong thời gian tới, tỉnh xác định tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, tập trung vào các mỏ có dấu hiệu khai thác ngoài ranh giới, vượt độ sâu, công suất, sử dụng khoáng sản không đúng mục đích hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Việc đối chiếu sản lượng khai thác với báo cáo doanh nghiệp, hồ sơ kê khai thuế và dữ liệu giám sát sẽ được đẩy mạnh nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, hạn chế thất thoát tài nguyên và ngân sách nhà nước.
UBND tỉnh cũng yêu cầu nâng cao trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong quản lý địa bàn, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác; tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn và lực lượng công an để phát hiện, ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép, nhất là tại các khu vực thường xuyên phát sinh vi phạm, hoạt động vào ban đêm và ngày nghỉ.
Cùng với đó, tỉnh sẽ từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu khoáng sản, cập nhật thông tin giấy phép, ranh giới mỏ, trữ lượng, công suất, sản lượng khai thác, nghĩa vụ tài chính và tình trạng đóng cửa mỏ; khai thác hiệu quả dữ liệu trạm cân, camera và ứng dụng GIS, ảnh viễn thám để phục vụ công tác quản lý, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản.

