Sốt xuất huyết không còn theo mùa?

Muỗi Aedes là véc-tơ truyền virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết (Ảnh minh họa).

Sốt xuất huyết có thể lưu hành quanh năm

Sốt xuất huyết đã trở thành gánh nặng y tế tại Việt Nam suốt hơn bốn thập kỷ. Từ năm 1980 đến nay, cả nước ghi nhận hàng trăm nghìn ca mắc mỗi năm. Mỗi năm, bệnh đều ghi nhận trường hợp tử vong.

Năm 2025, Việt Nam ghi nhận 184.903 ca mắc sốt xuất huyết. Trong 10 tháng đầu năm 2026, số mắc tiếp tục ở mức cao. Cục Phòng bệnh ghi nhận 170.684 ca và 21 trường hợp tử vong.

Bệnh cũng xuất hiện tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Trong đó có Tuyên Quang và Sơn La, nơi trước đây ít ghi nhận ca bệnh.

Theo GS.TS Nguyễn Văn Kính, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, dịch bệnh không còn diễn biến theo mùa rõ rệt. Sau đợt bùng phát năm 2022, số ca mắc tiếp tục gia tăng đáng kể. Bệnh có thể kéo dài trong nhiều năm tới.

Biến đổi khí hậu làm thay đổi lượng mưa, tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh sinh sôi. Muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus thường đẻ trứng tại nơi có nước đọng. Các vật dụng chứa nước mưa cũng có thể trở thành nơi muỗi sinh sản.

Đáng chú ý, theo GS Kính, hơn 90% người nhiễm virus Dengue có thể không biểu hiện triệu chứng. Muỗi đốt người nhiễm bệnh vẫn có thể truyền virus sang người khác. Vì vậy, người không có triệu chứng vẫn có thể là nguồn lây qua muỗi.

Không thể chỉ trông chờ vào diệt muỗi

Theo chuyên gia, việc loại bỏ hoàn toàn muỗi và lăng quăng là điều khó thực hiện. Khi nguồn bệnh và véc-tơ truyền bệnh còn tồn tại, dịch vẫn có nguy cơ lưu hành.

Trong nhiều năm, công tác phòng bệnh tập trung vào diệt muỗi, bọ gậy và lăng quăng. Ngành y tế cũng giám sát các chỉ số dịch tễ và xử lý ổ dịch. Những biện pháp này vẫn cần được duy trì thường xuyên.

TS. Hoàng Minh Đức - Cục trưởng Cục Phòng bệnh phát biểu tại Hội nghị khoa học về Sốt xuất huyết Dengue năm 2026.

TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho rằng ngành y tế cần cập nhật thêm giải pháp dự phòng. Vaccine là một trong những biện pháp quan trọng của y tế dự phòng. Đây cũng là hướng được ngành y tế quan tâm.

Hiện sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu kiểm soát triệu chứng và theo dõi sát diễn biến. Người bệnh cần được xử trí kịp thời nếu xuất hiện biến chứng, đặc biệt là sốc. Mục tiêu là ngăn bệnh tiến triển nặng và giúp người bệnh hồi phục.

Loại bỏ nước đọng quanh nhà giúp hạn chế nơi muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sản.

Người dân cần chú ý những vật dụng có thể đọng nước quanh nơi ở. Đây là nơi muỗi truyền bệnh có thể đẻ trứng và phát triển. Việc loại bỏ nơi nước đọng góp phần hạn chế muỗi sinh sản.

Phòng bệnh không nên chỉ thực hiện khi địa phương xuất hiện ổ dịch. Sốt xuất huyết có thể lưu hành quanh năm và diễn biến khó dự báo. Do đó, các biện pháp diệt muỗi, diệt lăng quăng cần được duy trì thường xuyên.