Giải pháp nào cho nam giới ngỡ mất cơ hội được làm cha?

Xóa bỏ nỗi lo cho các ông chồng vô tinh

Bên lề hội nghị CME Nam học và Y học giới tính lần thứ 9 do Trường ĐH Y Hà Nội tổ chức từ ngày 6-8/11. BS. Đỗ Ích Định, Phó trưởng khoa Nam học và Y học giới tính, Bệnh viện ĐH Y Hà Nội chia sẻ về giải pháp mang đến cơ hội làm cha cho nam giới vô tinh. 

Hội nghị CME Nam học và Y học giới tính 2026.

Điển hình trường hợp 1 người đàn ông 30 tuổi tìm đến khám trong tình trạng đã kết hôn được 3 năm, hai vợ chồng mong muốn có con đầu lòng trong hơn 2 năm nhưng chưa có kết quả. Khi tìm hiểu các thông tin về bệnh nhân, được biết năm 18 tuổi, người đàn ông này từng mắc quai bị, sau đó xuất hiện tình trạng sưng đau tinh hoàn. Đây là một chi tiết đáng chú ý bởi viêm tinh hoàn do virus quai bị có thể gây tổn thương mô sinh tinh, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng, đặc biệt trong những trường hợp viêm tinh hoàn nặng hoặc hai bên. Bệnh nhân được xác định vô tinh sau khi có kết quả xét nghiệm chuyên sâu không có tinh trùng trong tinh dịch.

Gặp tình trạng tương tự nhưng xuất phát từ nguyên nhân khác, một nam bệnh nhân 27 tuổi cũng đã tìm đến bệnh viện thăm khám sau 2 năm kết hôn, mong muốn có con nhưng chưa đạt kết quả. Khi đến khám tại phòng khám chuyên khoa Nam học, người bệnh được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, qua đó phát hiện mắc hội chứng Klinefelter - một bất thường nhiễm sắc thể giới tính có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản. Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch, được xác định là tình trạng vô tinh.

Theo BS Trần Văn Kiên, khoa Nam học và Y học Giới tính, hội chứng Klinefelter thường gặp ở nam giới có bộ nhiễm sắc thể 47,XXY thay vì 46,XY như thông thường. Bệnh có thể gây suy giảm chức năng tinh hoàn, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng. Nhiều trường hợp người bệnh vẫn có biểu hiện nam tính tương đối bình thường, do đó chỉ phát hiện bất thường khi đi khám vì hiếm muộn.

BS Ích Định cho hay: "Không có tinh trùng trong tinh dịch không đồng nghĩa với việc tinh hoàn hoàn toàn mất khả năng sản xuất tinh trùng. Khả năng tìm thấy tinh trùng bằng micro-TESE phụ thuộc vào nguyên nhân vô tinh và đặc điểm tổn thương của từng người bệnh, do đó cần được đánh giá và tư vấn cá thể hóa. Đây là phương pháp phẫu thuật vi phẫu sử dụng kính hiển vi phóng đại để tìm kiếm những vùng mô tinh hoàn còn khả năng sinh tinh, từ đó thu nhận tinh trùng nếu có. Tinh trùng tìm được có thể được sử dụng trong kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI), mở ra cơ hội có con bằng hỗ trợ sinh sản cho một số trường hợp trước đây được cho là rất khó khăn".

Cá thể hóa điều trị hiếm muộn nam

Theo BS. Định, trong kỷ nguyên công nghệ hỗ trợ sinh sản phát triển vượt bậc, yếu tố nam giới được xác định đóng góp vào gần 50% các trường hợp vô sinh của các cặp vợ chồng. Tuy nhiên, sức khỏe sinh sản nam giới trong thời gian dài vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức, dẫn đến xu hướng lạm dụng các kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm để bỏ qua việc tìm kiếm và điều trị nguyên nhân gốc rễ ở người chồng. Hàng loạt công nghệ bổ trợ trong phòng labo như chọn lọc tinh trùng nâng cao, xét nghiệm phân mảnh DNA tinh trùng, nuôi phôi time-lapse hay xét nghiệm di truyền phôi ra đời với nhiều kỳ vọng nhưng đòi hỏi phải được đánh giá khắt khe dưới góc nhìn y học dựa trên bằng chứng.

Các chuyên gia nam khoa cho rằng, chiến lược điều trị hiếm muộn cá thể hóa và hiệu quả bắt đầu bằng việc thăm khám nam khoa toàn diện cho người chồng song song với việc đánh giá người vợ. Phẫu thuật vi phẫu điều trị giãn tĩnh mạch tinh ở nam giới thiểu - nhược tinh hoặc vô tinh được chứng minh giúp cải thiện đáng kể chất lượng tinh dịch, tăng gấp 1,7 - 2,1 lần tỷ lệ sinh sống khi làm hỗ trợ sinh sản và thậm chí giúp một số cặp đôi có thể thụ thai tự nhiên. Đối với nam giới vô tinh không do bế tắc, kỹ thuật vi phẫu thuật trích xuất tinh trùng từ tinh hoàn kết hợp với tầm soát di truyền là giải pháp hàng đầu giúp tìm kiếm những giao tử quý giá để làm cha chính chủ.