Stephen Miller – nhân vật quyền lực đứng sau Tổng thống Trump

Stephen Miller là một trong những cố vấn thân cận nhất của Tổng thống Donald Trump từ năm 2016. Ảnh: Wired

Quyết định được công bố ngày 6/11 được xem là động thái cho thấy ông Trump tiếp tục đặt niềm tin vào những nhân vật theo đuổi các chính sách gây tranh cãi của mình, sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hồi đầu tuần. Đảng Dân chủ sẽ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ từ tháng 1/2027, đồng thời được dự báo sẽ tiến hành các cuộc điều tra nhằm vào vai trò của ông Miller trong chính quyền.

Ở tuổi 41, Miller là một trong những người bảo vệ Tổng thống Trump mạnh mẽ nhất và được đánh giá là nhân vật chủ chốt đứng sau chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn của chính quyền Mỹ.

Trong thông báo đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi ông Miller là “một trong những cố vấn đáng tin cậy nhất của tôi”, đồng thời cho biết ông sẽ tiếp quản vị trí từ bà Susie Wiles vào ngày 9/11.

Từ nhân vật hoạt động bảo thủ trở thành cộng sự thân cận

Trước khi trở thành cộng sự thân cận của ông Trump, Miller đã gây dựng tên tuổi trong giới hoạt động bảo thủ tại Mỹ.

Khi còn học trung học tại Santa Monica, bang California, Miller thường xuyên xuất hiện trên các chương trình phát thanh địa phương để chỉ trích những chính sách mà ông cho là mang tư tưởng tự do tại trường học.

Trong thời gian theo học Đại học Duke, ông lãnh đạo tổ chức Liên minh Bảo thủ Duke. Sau khi tốt nghiệp, Miller chuyển đến Washington D.C., làm trợ lý lập pháp cho một số nghị sĩ đảng Cộng hòa và Thượng nghị sĩ Jeff Sessions.

Tháng 1/2016, ông gia nhập chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của ông Trump. Miller được cho là người góp phần định hình thông điệp tranh cử cũng như phong cách phát ngôn gay gắt của ứng cử viên Trump.

“Tôi nghĩ hai người họ đã nhanh chóng tìm được tiếng nói chung ngay từ đầu. Tôi cho rằng Miller đã giúp Trump tìm ra cách thể hiện bản thân”, cựu cố vấn Trump Steve Bannon nói với hãng tin AP năm 2017.

Vai trò trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump

Sau chiến thắng bất ngờ của ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2016, Miller trở thành cố vấn và người chấp bút các bài phát biểu cho Tổng thống.

Ông có ảnh hưởng lớn trong việc định hình những chính sách cứng rắn nhất của chính quyền Tổng thống Trump về nhập cư, thường đặt vấn đề này trong khuôn khổ bảo vệ nền văn minh phương Tây.

Miller cũng được cho là người góp phần xây dựng chính sách “Không khoan nhượng” (Zero Tolerance) của Bộ Tư pháp Mỹ năm 2018. Chính sách này yêu cầu truy tố gần như mọi người trưởng thành vượt biên vào Mỹ mà không có giấy tờ hợp pháp.

Hệ quả là hàng loạt gia đình nhập cư bị chia cắt, khi trẻ em không được phép giam giữ cùng cha mẹ trong các cơ sở tạm giam hình sự. Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ, ông Trump sau đó đã thay đổi chính sách bằng một sắc lệnh hành pháp.

Với tư cách cố vấn, Miller cũng vận động chấm dứt chương trình Hoãn trục xuất đối với những người nhập cư vào Mỹ khi còn nhỏ (DACA). Chương trình này cho phép những người đến Mỹ khi còn là trẻ em mà không có giấy tờ hợp pháp được cấp quy chế bảo vệ để học tập và làm việc. DACA ngừng tiếp nhận hồ sơ mới từ năm 2021.

Ông Miller đồng thời thúc đẩy các biện pháp hạn chế thị thực trên diện rộng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, trong đó có sắc lệnh hạn chế nhập cảnh năm 2017 đối với công dân một số quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi, thường được gọi là “lệnh cấm người Hồi giáo”.

Trở lại Nhà Trắng cùng ông Trump

Miller tiếp tục sát cánh với ông Trump trong quá trình cựu Tổng thống Mỹ trở lại chính trường và chuẩn bị cho cuộc bầu cử năm 2024.

Khi chính quyền Tổng thống Trump trở lại nắm quyền vào tháng 1/2025, Miller được bổ nhiệm làm Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng phụ trách chính sách, đồng thời giữ vai trò cố vấn về an ninh nội địa.

Kể từ đó, ông tham gia điều phối chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn của chính quyền. Chiến dịch chứng kiến lực lượng thực thi luật nhập cư xuất hiện dày đặc tại nhiều cộng đồng trên khắp nước Mỹ, ngày càng tập trung vào cả những người không có tiền án hoặc chỉ phạm các vi phạm nhỏ.

Tháng 5/2025, trả lời phỏng vấn kênh Fox News, Miller cho biết chính quyền đã đặt mục tiêu Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) bắt giữ ít nhất 3.000 người mỗi ngày.

Ông cũng công khai bảo vệ những biện pháp ngày càng mạnh tay của lực lượng thực thi luật nhập cư. Ban đầu, Miller bảo vệ các vụ nổ súng khiến Renee Good và Alex Pretti thiệt mạng trong một chiến dịch tại thành phố Minneapolis hồi tháng 1, gọi cả hai là “những kẻ khủng bố”, trước khi rút lại nhận định liên quan đến Pretti.

Trong khuôn khổ chiến dịch trục xuất, chính quyền Mỹ còn tìm cách trục xuất những người có thị thực và thường trú nhân từng lên tiếng ủng hộ quyền của người Palestine, đồng thời chỉ trích các hành động của Chính phủ Israel tại Gaza và Bờ Tây. Vai trò của ông Miller trong việc xây dựng lập trường nói trên đã trở thành tâm điểm tranh cãi trong những tháng gần đây.

Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ông Miller cũng tìm cách chấm dứt quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, song không thành công. Ông đồng thời ngày càng công khai ủng hộ các hành động quân sự của Mỹ tại Tây Bán cầu, trong đó có chiến dịch bắt giữ Tổng thống hợp hiến của Venezuela Nicolas Maduro. Trong cuộc phỏng vấn với CNN hồi tháng 1, ông còn tuyên bố Mỹ có quyền kiểm soát Greenland dựa trên sức mạnh quân sự.

“Chúng ta đang sống trong một thế giới mà mọi người có thể nói bao nhiêu tùy thích về những chuẩn mực quốc tế và những điều tương tự, nhưng thực tế là thế giới được chi phối bởi sức mạnh, vũ lực và quyền lực”, Miller nói. “Đó là những quy luật sắt đã tồn tại kể từ buổi bình minh của lịch sử”.

Chánh Văn phòng Nhà Trắng có quyền lực như thế nào?

Hiện chưa rõ việc được bổ nhiệm vào vị trí mới sẽ làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của ông Stephen Miller đối với Tổng thống Trump ra sao.

Chánh Văn phòng Nhà Trắng thường chịu trách nhiệm giám sát đội ngũ nhân viên, công tác tuyển dụng, quản lý lịch trình của Tổng thống và tham mưu các vấn đề chính sách.

Vị trí này còn được một số người trong nội bộ Nhà Trắng gọi là “người gác cổng” của Tổng thống, bởi có quyền kiểm soát đáng kể luồng thông tin và các cuộc tiếp xúc với người đứng đầu chính quyền.