Steve Jobs: Người đưa Apple từ garage nhỏ đến biểu tượng công nghệ toàn cầu

Steve Jobs sinh năm 1955 tại San Francisco, bang California, Mỹ. Năm 1976, khi mới 21 tuổi, ông cùng người bạn Steve Wozniak thành lập Apple Computer trong garage của gia đình. Thời điểm đó, máy tính vẫn là thiết bị đắt đỏ và chủ yếu phục vụ doanh nghiệp hoặc giới nghiên cứu. Jobs và Wozniak đặt ra một mục tiêu khác: đưa máy tính đến với mọi người.

Steve Jobs (phải) và Steve Wozniak trong những ngày đầu của Apple.

Apple II, ra mắt năm 1977, nhanh chóng trở thành một trong những máy tính cá nhân thành công nhất thời kỳ đầu, giúp Apple trở thành một trong những công ty phát triển nhanh nhất tại Thung lũng Silicon. Tuy nhiên, sản phẩm thể hiện rõ nhất tư duy của Jobs là Macintosh ra mắt năm 1984.

Một mẫu máy của dòng Macintosh. (Ảnh: Mạnh Hùng)

Macintosh không phải chiếc máy tính đầu tiên có giao diện đồ họa hay sử dụng chuột, nhưng nó là một trong những sản phẩm đầu tiên đưa những công nghệ này đến với người dùng đại chúng. Theo National Inventors Hall of Fame, đây là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử máy tính cá nhân khi giúp việc sử dụng máy tính trở nên trực quan và thân thiện hơn rất nhiều.

Dù đạt được nhiều thành công ban đầu, Apple cũng trải qua không ít biến động. Năm 1985, sau những bất đồng về chiến lược phát triển, Jobs rời công ty do chính mình đồng sáng lập. Đây được xem là một trong những bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời ông.

Trong thời gian xa Apple, Jobs thành lập công ty máy tính NeXT. Dù không thành công về mặt thương mại, NeXT lại phát triển nhiều công nghệ tiên tiến, trong đó có hệ điều hành sau này trở thành nền tảng cho macOS và iOS. Cùng thời gian đó, ông mua lại một xưởng đồ họa máy tính nhỏ từ Lucasfilm và phát triển nó thành Pixar.

Năm 1997, Apple mua lại NeXT và Steve Jobs quay trở lại công ty trong bối cảnh doanh nghiệp này đang đứng trước nguy cơ sụp đổ. Theo Computerworld, Apple khi đó sở hữu danh mục sản phẩm phức tạp, doanh số suy giảm và thiếu định hướng chiến lược rõ ràng.

Một trong những quyết định đầu tiên của Jobs là cắt giảm mạnh số lượng sản phẩm. Thay vì phát triển quá nhiều dòng máy tính, Apple tập trung nguồn lực vào một số sản phẩm chủ lực. Chiến lược này nhanh chóng mang lại hiệu quả.

Năm 1998, Apple giới thiệu iMac với thiết kế khác biệt hoàn toàn so với các máy tính cá nhân cùng thời. Thành công của iMac đánh dấu sự hồi sinh của Apple và khẳng định triết lý mà Jobs luôn theo đuổi: công nghệ phải vừa mạnh mẽ vừa đẹp mắt và dễ sử dụng.

Steve Jobs cùng chiếc iMac. (Ảnh: Apple Insider)

Sau đó là hàng loạt sản phẩm mang tính cách mạng. Năm 2001, Apple ra mắt iPod, thiết bị nghe nhạc giúp thay đổi ngành công nghiệp âm nhạc số. Kết hợp với nền tảng iTunes, Apple tạo ra một hệ sinh thái mới cho việc mua và thưởng thức âm nhạc.

Nếu iPod giúp Apple bước ra ngoài lĩnh vực máy tính, thì iPhone ra mắt năm 2007 đã thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp điện thoại di động. Trước iPhone, điện thoại thông minh chủ yếu phục vụ nhu cầu công việc với giao diện phức tạp. Jobs nhìn thấy cơ hội tạo ra một thiết bị kết hợp điện thoại, trình duyệt internet và máy nghe nhạc trong một sản phẩm duy nhất.

Chiếc iPhone đầu tiên được giới thiệu. (Ảnh: Getty Images)

Chiếc iPhone đầu tiên không chỉ thành công về mặt thương mại mà còn tạo ra chuẩn mực mới cho toàn ngành. Thiết kế màn hình cảm ứng, kho ứng dụng và trải nghiệm người dùng của iPhone đã trở thành hình mẫu cho hầu hết smartphone ngày nay.

Ba năm sau, Apple tiếp tục giới thiệu iPad. Một lần nữa, Jobs không phải người phát minh ra máy tính bảng, nhưng ông là người biến khái niệm này thành một sản phẩm thương mại thành công và tạo ra một phân khúc thị trường hoàn toàn mới.

Steve Jobs cùng chiếc iPad thế hệ đầu tiên.

Theo Smithsonian Magazine, điều khiến Steve Jobs trở nên đặc biệt không nằm ở khả năng phát minh công nghệ từ con số 0 mà ở việc nhận ra tiềm năng của các công nghệ mới, sau đó kết hợp chúng với thiết kế và trải nghiệm người dùng để tạo ra những sản phẩm có sức hấp dẫn đại chúng. Ông hiểu rằng người dùng không quan tâm đến các thông số kỹ thuật phức tạp, mà quan tâm đến việc công nghệ có thể giúp cuộc sống trở nên dễ dàng hơn như thế nào.

Triết lý này đã ảnh hưởng sâu sắc đến toàn bộ ngành công nghệ. Trước thời kỳ của Jobs, nhiều sản phẩm công nghệ được thiết kế chủ yếu bởi kỹ sư dành cho kỹ sư. Sau thành công của Apple, trải nghiệm người dùng, thiết kế công nghiệp và tính đơn giản trở thành những yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển sản phẩm.

Steve Jobs qua đời vào năm 2011 ở tuổi 56, nhưng di sản của ông vẫn hiện diện trong hầu hết các thiết bị công nghệ hiện đại. Từ máy tính cá nhân, điện thoại thông minh cho đến ngành công nghiệp giải trí số, những thay đổi mà ông góp phần tạo ra vẫn tiếp tục định hình cách con người sống, làm việc và kết nối với nhau trong thế kỷ XXI.

Trang web của Apple thời điểm Steve Jobs qua đời.

Hơn cả một nhà sáng lập hay giám đốc điều hành, Steve Jobs được nhiều chuyên gia đánh giá là người đã góp phần đưa công nghệ từ thế giới của các chuyên gia trở thành một phần thiết yếu trong đời sống của hàng tỷ người trên toàn cầu.