' Sự an tâm của người bệnh bắt đầu từ văn hóa ứng xử' nhìn từ hệ thống Bệnh viện Lạc Việt

Sự an tâm của người bệnh bắt đầu từ văn hóa ứng xử Vũ Xuân Bân Một bệnh viện có thể đầu tư rất lớn cho cơ sở vật chất và kỹ thuật y khoa, nhưng điều làm người bệnh tin tưởng, an tâm mỗi khi đến điều trị nhiều khi lại bắt đầu từ sự tử tế trong cách ứng xử của đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế đối với bệnh nhân.

Y học hiện đại có thể giúp rút ngắn thời gian điều trị, nâng cao tỷ lệ cứu sống và mở ra nhiều phương pháp chữa bệnh tiên tiến. Nhưng càng hiện đại, môi trường bệnh viện càng cần yếu tố nhân văn.

Bởi người bệnh khi bước vào bệnh viện không chỉ mang theo bệnh án. Họ mang theo nỗi lo về sức khỏe, áp lực tinh thần, gánh nặng tiền bạc và nhiều khi là cảm giác mong manh trước sự sống.

Trong hoàn cảnh ấy, một thái độ lạnh lùng, một lời nói thiếu chia sẻ hay cách ứng xử thờ ơ rất dễ trở thành áp lực tinh thần đối với bệnh nhân và người nhà. Ngược lại, một sự hướng dẫn tận tình, một lời giải thích nhẹ nhàng hay chỉ một thái độ tôn trọng đúng mực cũng đủ giúp người bệnh an lòng hơn rất nhiều.

Chính vì vậy, giá trị của một bệnh viện hôm nay không chỉ nằm ở trình độ chuyên môn hay hệ thống thiết bị hiện đại mà còn ở văn hóa ứng xử với con người.

Tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển, coi văn hóa là nền tảng và động lực nội sinh cho phát triển bền vững. Nếu nhìn từ lĩnh vực y tế, điều ấy càng trở nên rõ ràng hơn ở bất kỳ môi trường nào khác.

Bởi bệnh viện không chỉ là nơi điều trị bệnh tật mà còn là nơi giữ niềm tin cho con người trong những thời điểm dễ tổn thương nhất.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, cùng với những tiến bộ về chuyên môn, ngành y vẫn còn không ít điều khiến xã hội trăn trở. Không khó để bắt gặp những phản ánh về thái độ giao tiếp thiếu chuẩn mực, sự căng thẳng trong ứng xử, hướng dẫn qua loa hoặc cảm giác lạnh lùng giữa môi trường vốn cần nhiều sẻ chia nhất.

Có những lúc, người bệnh không bức xúc vì chuyên môn điều trị mà vì cảm giác mình không được lắng nghe, không được tôn trọng hoặc bị xem như một thủ tục hành chính trong guồng quay quá tải của bệnh viện.

Đó là điều ngành y phải nhìn thẳng. Bởi niềm tin của người dân đối với bệnh viện không chỉ được tạo nên từ kết quả xét nghiệm hay đơn thuốc mà còn từ cách họ được đối xử trong lúc yếu đuối nhất.

Chính từ thực tế ấy, nhiều cơ sở y tế đã bắt đầu thay đổi tư duy quản trị bệnh viện theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, coi văn hóa ứng xử là một phần của chất lượng khám chữa bệnh chứ không còn là yếu tố phụ trợ.

Nhìn từ thực tiễn của Hệ thống Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt ( trụ sở chính phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ) có thể thấy khá rõ sự chuyển động ấy.

Khởi nguồn từ khát vọng phụng sự sức khỏe cộng đồng, sau hơn hai thập kỷ phát triển, hệ thống y tế này từng bước khẳng định vị thế là một trong những đơn vị y tế tư nhân có uy tín tại khu vực phía Bắc. Hiện nay, hệ thống vận hành mạng lưới gồm Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt, Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt (phường Phúc Yên, Phú Thọ) và Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt ( Số 9 Phan Chu Trinh, Phường Cửa Nam, Hà Nội).

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô phát triển mà còn ở định hướng đầu tư khá bài bản về chuyên môn và công nghệ y khoa. Hệ thống bệnh viện này thời gian qua chú trọng đầu tư đồng bộ nhiều trang thiết bị hiện đại phục vụ chẩn đoán và điều trị như hệ thống chụp cộng hưởng từ MRI, CT Scanner đa dãy, hệ thống xét nghiệm tự động, phòng mổ hiện đại cùng nhiều công nghệ hỗ trợ điều trị chuyên sâu.

Song song với đầu tư cơ sở vật chất, bệnh viện cũng hướng tới xây dựng môi trường khám chữa bệnh theo hướng thân thiện, chuyên nghiệp và giảm khoảng cách tâm lý giữa nhân viên y tế với người bệnh.

Điều dễ nhận thấy không nằm ở những khẩu hiệu lớn mà ở những thay đổi cụ thể trong quá trình phục vụ. Từ khâu tiếp đón, hướng dẫn, hỗ trợ thủ tục cho tới giao tiếp với bệnh nhân đều được chú trọng theo hướng nhẹ nhàng, rõ ràng và gần gũi hơn.

Đặc biệt, sự quan tâm đối với người già, bệnh nhân nặng hay những trường hợp cần hỗ trợ được chú ý nhiều hơn trước. Không khí bệnh viện vì thế cũng giảm cảm giác căng thẳng, tạo tâm lý an tâm hơn cho người bệnh và người nhà.

Đó là những thay đổi tưởng nhỏ nhưng lại tạo ra khác biệt rất lớn.

Bởi trong bệnh viện, điều giúp con người an tâm không chỉ là thuốc men mà còn là cảm giác mình đang được tôn trọng.

Tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW không đặt văn hóa ở vị trí đứng ngoài phát triển. Ngược lại, nghị quyết xác định văn hóa và con người là nguồn lực nội sinh, là hệ điều tiết cho phát triển bền vững.

Nếu nhìn từ môi trường bệnh viện, có thể thấy rất rõ rằng một nền y tế hiện đại không thể chỉ phát triển bằng thiết bị hay công nghệ mà còn phải phát triển bằng chiều sâu nhân văn.

Sinh thời, Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Lương y phải như từ mẫu”. Đến hôm nay, câu nói ấy vẫn còn nguyên giá trị.

Nhưng trong xã hội hiện đại, “từ mẫu” không chỉ là lòng tốt mà còn là năng lực văn hóa của người thầy thuốc.

Một bác sĩ giỏi không chỉ cần chuyên môn cao mà còn cần khả năng lắng nghe, chia sẻ và kiểm soát cảm xúc trong môi trường áp lực rất lớn.

Bởi người bệnh không phải những con số trong hồ sơ bệnh án. Họ là những con người đang cần được chữa lành cả về thể chất lẫn tinh thần.

Cũng vì thế, xây dựng văn hóa bệnh viện không thể chỉ dừng ở những bảng nội quy treo hành lang hay các phong trào mang tính hình thức. Văn hóa phải hiện diện trong hành vi thực tế mỗi ngày, trong cách bác sĩ giải thích cho bệnh nhân, trong cách điều dưỡng hỗ trợ người già, trong cách nhân viên y tế ứng xử giữa lúc bệnh viện đông áp lực và cả trong cách lãnh đạo bệnh viện xây dựng môi trường làm việc nhân văn cho đội ngũ y bác sĩ.

Bởi nếu người thầy thuốc luôn làm việc trong căng thẳng kéo dài, thiếu chia sẻ và áp lực nghề nghiệp lớn thì rất khó để yêu cầu họ lan tỏa sự tích cực tới người bệnh.

Suy cho cùng, một bệnh viện hiện đại không chỉ được đo bằng số tầng nhà hay giá trị thiết bị. Điều quan trọng hơn là khi bước vào nơi ấy, người bệnh có cảm thấy an tâm hay không.

Đó mới là thước đo sâu nhất của văn hóa bệnh viện.

Và cũng là điều xã hội đang cần ở một nền y tế văn minh, nhân văn và phát triển bền vững.