Sự bền vững của gia đình có quan hệ trực tiếp với sự bền vững của xã hội

Công tác gia đình, từ góc độ quản lý nhà nước, đang đặt ra các vấn đề cấp thiết

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cho rằng, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH), chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc xây dựng gia đình Việt Nam hạnh phúc, tiến bộ rất quan trọng để góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

“Sự bền vững của gia đình có quan hệ trực tiếp với sự bền vững của xã hội; chất lượng của gia đình có ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng nguồn nhân lực và tương lai phát triển của đất nước”, bà Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Hiện nay công tác gia đình, từ góc độ quản lý nhà nước, đang đặt ra các vấn đề cấp thiết như: ứng phó với những thay đổi đang diễn ra; nhận diện đúng xu hướng phát triển của gia đình Việt Nam… Cùng với đó là những câu hỏi lớn: Gia đình Việt Nam sẽ biến đổi theo chiều hướng nào; Những giá trị nào cần được gìn giữ và phát huy; Những chính sách nào cần được điều chỉnh để gia đình tiếp tục là môi trường nuôi dưỡng con người Việt Nam phát triển toàn diện; Làm thế nào để gia đình trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững đất nước…

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam quan điểm về gia đình và xây dựng gia đình theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã được khẳng định trong Chỉ thị 06 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới và tiếp tục được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng với yêu cầu xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh; trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với yêu cầu xây dựng văn hóa gia đình, nhà trường và xã hội nhằm bảo vệ, gìn giữ thuần phong mỹ tục, tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết nghĩa tình, trọng đạo lý, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

“Xây dựng gia đình hạnh phúc được xác định là vấn đề hệ trọng của dân tộc vì nó tạo nền tảng để xây dựng xã hội hạnh phúc. Xây dựng gia đình vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển bền vững và bao trùm. Vì thế Ngày Gia đình Việt Nam năm nay được lựa chọn là "Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng". Sự thịnh vượng của một quốc gia dựa trên chất lượng nguồn nhân lực và gia đình là nơi tái sản xuất nguồn nhân lực. Gia đình cũng chính là nơi nuôi dưỡng nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức công dân, năng lực xã hội của mỗi cá nhân”, GS.TS Lê Văn Lợi khẳng định.

Hội thảo “Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp” do Bộ VHTTDL phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức nhân kỷ niệm 25 năm ngày Gia đình Việt Nam.

Những biến đổi xã hội đặt ra yêu cầu cấp bách phải tái định hình vai trò của gia đình

Hiện quy mô gia đình Việt Nam đang thu nhỏ, trong khi tốc độ già hóa nhanh làm gia tăng áp lực chăm sóc và an sinh xã hội. Chuyển đổi số và môi trường trực tuyến làm thay đổi cách thức giao tiếp, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm gắn kết gia đình và lệch chuẩn giá trị. Di cư, đô thị hóa khiến gia đình ngày càng phân tán, giảm sự kết nối trực tiếp giữa các thành viên. Cùng với đó, xu hướng cá nhân hóa làm gia tăng sự khác biệt, thậm chí xung đột thế hệ và làm yếu các ràng buộc truyền thống.

Những biến đổi này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mà còn tái cấu trúc các quan hệ xã hội cơ bản, trong đó có quan hệ gia đình. Gia đình Việt Nam vì thế cũng đang chuyển mình mạnh mẽ về quy mô, chức năng, quan hệ, giá trị, thích ứng với bối cảnh mới với những cơ hội mới và những thách thức chưa từng có, GS.TS Lê Văn Lợi nêu quan điểm.

Trong những năm gần đây, Việt Nam trải qua những biến đổi sâu sắc về kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Nền kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng CNH-HĐH, thị trường lao động trở nên linh hoạt hơn với sự gia tăng của di cư, việc làm phi truyền thống và các hình thức lao động mới. Đồng thời, tiến trình chuyển đổi số và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi phương thức sản xuất kinh doanh, giao tiếp và tổ chức đời sống xã hội.

Gia đình Việt Nam luôn coi văn hóa gia đình là một nét đẹp truyền thống của dân tộc. Ảnh minh họa. (Ảnh T.L)

Kinh tế hộ gia đình vẫn đóng vai trò quan trọng trong thu nhập quốc dân. Trong bối cảnh gia đình vừa là đơn vị kinh tế, vừa là đơn vị tiêu dùng bền vững, quản lý kinh tế gia đình là nền tảng cho tích lũy tài sản quốc gia. Gia đình còn tạo sự gắn kết cộng đồng. Gia đình là nơi lưu giữ, chuyển giao, tái tạo các giá trị văn hóa dân tộc, tinh thần yêu nước, đạo lý, các giá trị nhân văn, nhân ái và ý thức cộng đồng. Khi gia đình bền vững, các mối quan hệ láng giềng, cộng đồng và toàn xã hội sẽ bền vững, tạo sự đồng thuận xã hội được tăng cường.

“Một quốc gia không thể thịnh vượng nếu những tế bào của nó đang yếu đi. Vì thế, những biến đổi này đặt ra yêu cầu cấp bách phải tái định hình vai trò của gia đình và đổi mới chính sách, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về gia đình để gia đình thích ứng hiệu quả với bối cảnh mới đang chuyển biến rất mạnh mẽ, GS.TS Lê Văn Lợi khẳng định.

Tại hội thảo “Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp”, các chuyên gia thông qua tham luận, phát biểu đã cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chủ trương, chính sách về gia đình phát huy các giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam gắn với mục tiêu phát triển con người toàn diện trong thời kỳ mới.