Sự chuyển mình của TP.HCM trong mắt cựu Đại sứ Mỹ

Dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh mang tên Bác (2/7/1976 - 2/7/2026), nhiều chuyên gia và bạn bè quốc tế nhìn nhận TP.HCM đã có bước phát triển vượt bậc, vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế, cửa ngõ hội nhập của Việt Nam và một trong những đô thị năng động nhất khu vực.

Ít người có cơ hội quan sát hành trình ấy rõ nét như cựu Đại sứ Mỹ Ted Osius. Từ lần đầu đặt chân đến TP.HCM vào năm 1996, ông đã nhiều lần sống và làm việc tại thành phố, chứng kiến từng bước đổi thay của một đô thị ngày càng thịnh vượng, cởi mở và hội nhập.

Ông Ted Osius là Đại sứ Mỹ tại Việt Nam từ năm 2014-2017. Ông điều hành Hội đồng Kinh doanh Mỹ-ASEAN đến cuối năm 2025. Hiện tại gia đình ông đang sinh sống và kinh doanh tại TP.HCM. Ảnh: Tiến Tuấn.

“Khi ấy, TP.HCM còn ở rất xa diện mạo năng động và thịnh vượng của hiện nay”, ông chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Ông là một trong những nhà ngoại giao Mỹ đầu tiên làm việc tại Việt Nam sau khi hai nước bình thường hóa quan hệ, tham gia quá trình mở Tổng Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM năm 1997, hỗ trợ Đại sứ Pete Peterson đặt nền móng cho quan hệ song phương, góp phần chuẩn bị Hiệp định Thương mại song phương Việt - Mỹ và sau này trở thành đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam sử dụng thành thạo tiếng Việt.

Nếu quan hệ Việt - Mỹ đã đi từ bình thường hóa đến Đối tác Chiến lược Toàn diện, thì trong góc nhìn của cựu Đại sứ Ted Osius, TP.HCM cũng trải qua một hành trình chuyển mình mạnh mẽ không kém.

Một thành phố luôn đổi mới sau mỗi lần trở lại

TP.HCM không chỉ là nơi ông Osius đến công tác, ông đã sống tại đây ba lần.

“Mỗi lần quay lại, tôi đều thấy thành phố thịnh vượng hơn, năng động hơn và cởi mở hơn”, ông nói.

Theo ông Osius, trong 30 năm qua, sự thay đổi rõ nét nhất ở TP.HCM có lẽ nằm ở khu vực phía nam thành phố: “Khi tôi lần đầu đến đây, Quận 7 và khu đô thị Phú Mỹ Hưng về cơ bản vẫn là vùng đầm lầy, chưa có đường sá và việc di chuyển từ trung tâm thành phố chủ yếu bằng những chuyến phà nhỏ”.

Ngày nay, khu vực ấy đã trở thành một trong những biểu tượng của quá trình đô thị hóa với hệ thống cầu, hầm kết nối, hơn 100 trường học cùng nhiều bệnh viện hiện đại. Không xa đó, Thảo Điền cũng dần hình thành diện mạo của một khu dân cư quốc tế với các trường học và nhà hàng chất lượng cao.

Phú Mỹ Hưng chuyển mình từ vùng đất hoang vu vắng bóng người thành một trong những khu đô thị hiện đại bậc nhất TP.HCM. Ảnh: Tư liệu, Quỳnh Danh.

Theo vị cựu Đại sứ, sự phát triển nhanh chóng ấy không phải ngẫu nhiên, mà được dẫn dắt bởi một tầm nhìn dài hạn.

Song, điều khiến ông ấn tượng là giữa tốc độ phát triển ấy, TP.HCM vẫn giữ được những giá trị, cảnh quan riêng: "Những công trình mang tính biểu tượng của thành phố vẫn đẹp hơn bao giờ hết nhờ những nỗ lực nhằm bảo tồn nét duyên dáng và vẻ tráng lệ vốn có”.

Từ cửa ngõ giao thương đến đô thị quốc tế

Theo vị cựu Đại sứ, chính sự vươn lên của TP.HCM đã tiên phong thay đổi cách nhìn đó của nhiều người Mỹ và bạn bè quốc tế.

“TP.HCM luôn có sức hấp dẫn đặc biệt với người Mỹ. Nếu trước đây những người Mỹ đến đây chủ yếu là quân nhân hoặc phóng viên, thì ngày nay thành phố ngày càng thu hút giới doanh nhân, khách du lịch, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, các nhà giáo dục, nghệ sĩ, nhân viên tổ chức phi chính phủ và các nhà đầu tư”, ông cho biết.

Đó là minh chứng rõ ràng cho quá trình hội nhập mạnh mẽ của TP.HCM với thế giới.

Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright trong buổi làm việc với Tổng Bí thư Đỗ Mười tháng 4/1997 tại Dinh Thống nhất. Ảnh: NVCC.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright vào tháng 6/1997. Bà được ông Ted Osius cùng Đại sứ Mỹ tại Việt Nam khi đó, ông Pete Peterson, và người dân TP.HCM đón tiếp rất nồng hậu. Ảnh: NVCC.

TP.HCM cũng chưa bao giờ chỉ là đầu tàu kinh tế. Ông Osius nhìn nhận đây là một đô thị quốc tế, nơi bản sắc của thành phố được dệt nên từ sự đa dạng: một trung tâm của đổi mới sáng tạo, nơi tinh thần kinh doanh, giáo dục, y tế, nghệ thuật, văn hóa và ẩm thực đan cài vào nhau tạo nên một nguồn năng lượng sống động không ngừng nghỉ

Chính sự giao thoa ấy đã thu hút người dân từ khắp Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới đến học tập, làm việc và khởi nghiệp. Theo ông, môi trường cởi mở, an toàn cùng hệ thống giáo dục chất lượng cũng khiến TP.HCM trở thành nơi phù hợp để xây dựng cuộc sống lâu dài.

“Có nơi nào cởi mở hơn TP.HCM?”

Sau khi kết thúc nhiệm kỳ Đại sứ Mỹ tại Việt Nam năm 2017, ông Osius tiếp tục lựa chọn TP.HCM là nơi sinh sống cùng gia đình. Trong cuộc trao đổi với Tri Thức - Znews, khi được hỏi điều gì khiến TP.HCM ngày càng hấp dẫn trong mắt bạn bè quốc tế và cũng trở thành nơi ông lựa chọn gắn bó, ông trả lời, đó là yếu tố con người.

Lần đầu đến Việt Nam, ông Osius dành nhiều thời gian học tiếng Việt trước khi chính thức bắt đầu công việc ngoại giao. Những người thầy đầu tiên của ông không phải giảng viên trong lớp học mà là những người dân TP.HCM sẵn sàng kiên nhẫn giúp một người nước ngoài làm quen với những thanh điệu hoàn toàn xa lạ.

Theo ông, đó là những khoảnh khắc khiến tiếng Việt trở thành "một ngôn ngữ rất đỗi ấm áp" và giúp ông cảm nhận rõ hơn sự cởi mở, lòng bao dung của người Việt Nam.

Cựu Đại sứ Ted Osius và những người lái xe xích lô tại TP.HCM năm 1996. Ảnh: NVCC.

Chính những trải nghiệm ấy giúp ông hiểu rằng sự thay đổi của Việt Nam không chỉ nằm ở tốc độ phát triển kinh tế hay những công trình mới mọc lên, mà còn ở cách con người lựa chọn hướng về tương lai.

“Người Việt Nam ở mọi miền đất nước đều thân thiện và hiếu khách. Trong cuộc sống thường ngày, gia đình tôi luôn cảm nhận được sự ấm áp, cởi mở từ người dân TP.HCM”, ông chia sẻ.

Với ông, điều đáng quý nhất là các con mình được lớn lên trong một môi trường mà sự tử tế và tinh thần cộng đồng được xem là điều tự nhiên. Việc ông nói được tiếng Việt giúp gia đình dễ dàng hòa nhập hơn, nhưng ngay cả khi không biết tiếng Việt, ngày nay vẫn có rất nhiều người sẵn sàng giao tiếp với ông bằng tiếng Anh.

Đặc biệt, trong góc nhìn của ông Ted Osius, điều tạo nên bản sắc của TP.HCM chính là tinh thần mở cửa. Ông nhắc lại bước ngoặt năm 1986, khi Việt Nam lựa chọn mở cửa và hội nhập quốc tế toàn diện như một triết lý phát triển.

“Và có nơi nào cởi mở hơn TP.HCM hay không?”, ông nói.

Vị cựu Đại sứ cho rằng thành phố từ lâu đã thu hút người dân từ khắp Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng có lẽ chưa bao giờ sức hút ấy mạnh mẽ như hiện nay. Tinh thần ấy cũng là nền tảng giúp TP.HCM tiếp tục mở rộng vai trò trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Một trung tâm của tương lai

Nhìn về chặng đường phía trước, ông Osius tin rằng TP.HCM sẽ tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong hành trình phát triển của Việt Nam.

Ông cho rằng cùng với Đà Nẵng, TP.HCM đang đặt nền móng cho Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam. Trong tương lai gần, sân bay Long Thành và cảng Cần Giờ sẽ tiếp tục mở rộng không gian phát triển của toàn vùng kinh tế phía Nam.

“Tôi cho rằng khu vực phía Nam Việt Nam sẽ giữ vai trò trung tâm trong chiến lược đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045”, ông nhận định.

Ở quy mô thành phố, ngoài những dự án hạ tầng quy mô lớn, điều khiến vị cựu đại sứ lạc quan còn là năng lực thu hút nhân tài và đổi mới sáng tạo.

Một TP.HCM hiện đại, không ngừng phát triển sau hơn 50 năm. Ảnh: Quỳnh Danh.

Theo ông, TP.HCM là một đô thị năng động, có sức hút mạnh mẽ đối với nguồn nhân lực chất lượng cao. Khu Công nghệ cao Sài Gòn đang quy tụ nhiều trường đại học và doanh nghiệp toàn cầu, tạo nền tảng để thành phố phát triển thành trung tâm học tập và đổi mới sáng tạo.

Trong khi đó, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ đưa TP.HCM tiến gần hơn tới vị thế một trung tâm tài chính của khu vực, thậm chí của thế giới.

Ông thừa nhận con đường phía trước vẫn còn không ít thách thức. Song điều khiến ông tin tưởng chính là con người Việt Nam.

“Người Việt Nam với sự thông minh, chăm chỉ và tinh thần quyết tâm cao sẽ vượt qua mọi trở ngại”, ông nhấn mạnh.

Từ những chuyến phà nhỏ đến một đô thị hiện đại với những cây cầu, tuyến metro, khu công nghệ cao và khát vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, TP.HCM đã có bước chuyển mình mạnh mẽ.

Dịp kỷ niệm 50 năm TP.HCM mang tên Bác, trong góc nhìn của ông Osius, thành phố hôm nay là kết quả của một hành trình phát triển bền bỉ và không ngừng đổi mới. Với đà phát triển ấy, ông tin TP.HCM sẽ tiếp tục là điểm đến của các nhà đầu tư, doanh nghiệp và nhân tài quốc tế trong những năm tới.