Sử dụng xe số sàn sẽ giúp người lái minh mẫn hơn?

Trong bối cảnh xe số sàn ngày càng trở thành "hàng hiếm", đặc biệt ở phân khúc xe phổ thông, nhiều chuyên gia cho rằng đây là thời điểm thích hợp để những người yêu cảm giác lái sở hữu một chiếc MT (Manual Transmission) trước khi chúng biến mất hoàn toàn.

Sử dụng xe số sàn mang đến lợi ích gì?

Không chỉ mang lại trải nghiệm nguyên bản, xe số sàn còn có lợi cho khả năng nhận thức và duy trì sự minh mẫn của não bộ, đặc biệt đối với người lớn tuổi. Những mẫu xe số sàn phổ thông chạy động cơ xăng đang dần bị thay thế bởi xe hybrid và xe điện. Điều đó khiến dòng xe MT bình dân đứng trước nguy cơ biến mất khỏi thị trường.

Bên cạnh trải nghiệm lái nguyên bản, người sử dụng xe số sàn còn được "luyện tập" vùng vỏ não trước trán, khu vực chịu trách nhiệm về khả năng tư duy, lập kế hoạch và đưa ra quyết định.

Điểm hấp dẫn của những chiếc xe này không nằm ở khả năng tăng tốc mạnh mẽ mà ở chính trải nghiệm điều khiển. Người lái phải chủ động chọn cấp số, điều phối chân côn, chân ga/phanh và xử lý tình huống trên đường. Dù không nhanh như xe thể thao, việc khai thác tối đa vòng tua động cơ và tự mình điều khiển chiếc xe mang đến cảm giác lái chân thực, được nhiều người xem là "bản chất nguyên thủy" của ôtô.

Theo các nghiên cứu do Giáo sư Ryuta Kawashima cùng các cộng sự thực hiện, việc điều khiển phương tiện sử dụng hộp số sàn mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động của não bộ.

Việc đồng thời thực hiện nhiều thao tác như đạp côn, sang số, điều tiết chân ga/phanh và liên tục quan sát tình hình giao thông tạo ra một "gánh nặng nhận thức" tích cực cho não bộ.

Người lái phải đồng thời thực hiện nhiều thao tác như đạp côn, sang số, điều tiết chân ga/phanh và liên tục quan sát tình hình giao thông. Quá trình này giúp kích hoạt vùng vỏ não trước trán, khu vực chịu trách nhiệm về khả năng tư duy, lập kế hoạch và đưa ra quyết định.

Ngoài ra, xe số sàn cũng đòi hỏi người lái phải liên tục đánh giá tình huống để lựa chọn cấp số phù hợp thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào hộp số tự động. Chính mức độ tập trung và xử lý thông tin này tạo ra "gánh nặng nhận thức" tích cực cho não bộ.

Xe số sàn - "hàng hiếm" giữa kỷ nguyên điện hóa

Theo nghiên cứu của Giáo sư Kawashima, việc thường xuyên điều khiển các phương tiện có hộp số như xe máy hoặc ôtô số sàn có tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần cũng như việc duy trì chức năng nhận thức. Hiện nay, xe số sàn chỉ còn chiếm khoảng 1% - 2% tổng doanh số xe mới, nhưng nhiều ý kiến cho rằng đây vẫn là lựa chọn rất đáng cân nhắc đối với những người yêu thích cảm giác lái.

Nhiều hãng siêu xe bắt đầu quay lại với tùy chọn "hộp số sàn" như Pagani, Ferrari hay Koenigsegg, tuy nhiên công nghệ mới cho phép người lái thay đổi giữa hộp số tự động quen thuộc và trải nghiệm cơ khí tương đồng với hộp số sàn truyền thống.

Theo tạp chí Best Car của Nhật Bản, lý do quan trọng nhất khiến xe số sàn có thể góp phần hạn chế sự suy giảm nhận thức đơn giản là bởi việc lái xe trở nên thú vị hơn. Tác giả cũng cho rằng các công nghệ hỗ trợ lái ngày càng hiện đại như hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng (ACC) giúp giảm mệt mỏi khi lái xe đường dài, nhưng đồng thời cũng khiến người lái ít phải tập trung và can thiệp hơn.

Sau nhiều năm quen với hộp số tự động, việc tự mình chọn cấp số, phối hợp chân côn và cần số mang lại cảm giác mới mẻ. Những thao tác này phức tạp hơn đáng kể so với việc chỉ gài cần số vào vị trí D rồi sử dụng chân ga và chân phanh như trên xe AT hoặc CVT.

Sự phối hợp liên tục giữa não bộ và cơ thể khi điều khiển xe MT được xem là một hình thức "rèn luyện" tự nhiên. Đặc biệt, những mẫu xe số sàn hiệu năng cao cũng là một khoản đầu tư có giá trị trong kỷ nguyên điện hóa.

Xe số sàn vẫn có những bất tiện như nguy cơ chết máy nếu thao tác chưa thuần thục hoặc gây mệt mỏi khi di chuyển trong điều kiện kẹt xe. Tuy nhiên, cũng giống như việc tập luyện thể thao, sự phối hợp liên tục giữa não bộ và cơ thể khi điều khiển xe MT được xem là một hình thức "rèn luyện" tự nhiên.

Thậm chí, tác giả còn cho rằng nếu một ngày người lái không còn đủ khả năng vận hành xe số sàn một cách trơn tru thì đó cũng có thể là thời điểm nên cân nhắc việc ngừng lái xe.