Sự thật việc hơn 100 diễn viên Trung Quốc ký thỏa thuận khai thác hình ảnh AI

"Kho dữ liệu nghệ sĩ AI" gây tranh luận

Theo The Paper, "kho dữ liệu nghệ sĩ AI" thuộc nền tảng NaDou Pro (do iQIYI thực hiện) được xây dựng như một công cụ kết nối giữa nhà sáng tạo nội dung bằng công cụ AI và nghệ sĩ.

Trên nền tảng này, người dùng có thể lựa chọn nghệ sĩ để trao đổi hợp tác. Trong khi đó, hệ thống AI hỗ trợ nhiều khâu sản xuất như chuyển thể nội dung, dựng cảnh hay tạo hình ảnh.

iQIYI công bố ra mắt “kho dữ liệu nghệ sĩ AI” tại sự kiện “iQIYI World Conference 2026”, đồng thời cho biết nhiều nghệ sĩ hợp tác đã ký thỏa thuận tham gia (Ảnh: Beijing News).

Cụ thể, tại sự kiện iQIYI World Conference, Liu Wenfeng, Phó Chủ tịch cấp cao của iQIYI thông báo nền tảng AI (Artificial Intelligence - trí tuệ nhân tạo) do công ty tự phát triển đã ký thỏa thuận với hơn 100 nghệ sĩ, trong đó có Trần Triết Viễn, Thừa Lỗi, Tăng Thuấn Hy, Vương Sở Nhiên, Lý Nhất Đồng, Vương Ngọc Văn…

Theo thỏa thuận, dữ liệu khuôn mặt của các nghệ sĩ sẽ được cấp quyền để phục vụ việc tạo nội dung bằng AI.

Tuy nhiên, thông tin nhanh chóng gây phản ứng khi nhiều nghệ sĩ như: Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Lý Nhất Đồng, Vương Sở Nhiên... đã lên tiếng phủ nhận liên quan đến thỏa thuận hợp đồng trên.

Đối mặt làn sóng tranh cãi, phía iQIYI khẳng định: "Không có chuyện chưa được nghệ sĩ đồng ý mà đưa họ vào kho nghệ sĩ AI".

Đồng thời nền tảng này cho biết, việc gia nhập kho chỉ thể hiện có ý định tiếp cận các dự án AI, còn việc tham gia dự án hay đảm nhận vai diễn cụ thể đều phải đàm phán và cấp phép riêng, theo The Paper.

Nghệ sĩ AI và "vùng xám" pháp lý

Sự phát triển của "nghệ sĩ AI" làm dấy lên nhiều tranh cãi. Theo The Paper, một số ý kiến trên mạng xã hội cho rằng nếu nghệ sĩ thật bị AI thay thế, các tác phẩm sẽ khó giữ được cảm xúc và sự chân thực của con người.

Ở góc độ pháp lý, đã có nhiều nghệ sĩ lên tiếng về việc hình ảnh, giọng nói bị sử dụng để tạo nội dung AI mà chưa được cho phép.

Luật sư Zhao Zhanling (đối tác Công ty luật Gia Vĩ, Bắc Kinh) cho biết, theo quy định của Bộ luật Dân sự Trung Quốc, việc xác định có xâm phạm quyền hình ảnh cá nhân hay không phụ thuộc vào việc hình ảnh do AI tạo ra có thể được nhận diện là một cá nhân cụ thể và có được cấp phép hay chưa.

Ông nhấn mạnh, yếu tố thương mại không phải là điều kiện bắt buộc để cấu thành vi phạm. Với giọng nói, nguyên tắc này cũng được áp dụng tương tự nếu công chúng có thể nhận diện một cá nhân thông qua âm sắc hoặc phong cách phát âm.

Các kỹ thuật viên đang sử dụng công cụ AI để làm phim ngắn tại một cơ sở sản xuất phim thuộc Khu công nghiệp trí tuệ nhân tạo Hán Giang Loan (Vũ Hán) - (Ảnh: Xinhua).

Trong khi đó, luật sư Meng Bo (Công ty luật Kinh Sư, Bắc Kinh) cho rằng, ngoài khả năng nhận diện, việc xác định vi phạm còn cần xem xét hành vi cụ thể và yếu tố lỗi của bên sử dụng AI.

Đáng chú ý, liên quan đến quan điểm cho rằng AI có thể kết hợp gương mặt của nhiều người để né vi phạm, luật sư Zhao Zhanling khẳng định cách làm này không loại trừ trách nhiệm pháp lý.

Nếu sản phẩm AI vẫn giữ đặc điểm cốt lõi của một nghệ sĩ, hoặc bối cảnh và mô tả đi kèm khiến công chúng liên tưởng tới người đó, vẫn có thể bị coi là xâm phạm quyền hình ảnh cá nhân.

Ông cũng chỉ ra những rủi ro phổ biến trong lĩnh vực này như phạm vi cấp quyền còn mơ hồ, nguy cơ rò rỉ dữ liệu, hoặc việc dữ liệu bị sử dụng lại cho mục đích huấn luyện khác mà chưa được cho phép.

Về phía người xem, luật sự Zhao Zhanling cho rằng nếu khán giả cảm thấy diễn xuất AI thiếu tự nhiên, cơ sở pháp lý để khiếu nại là khá yếu, trừ khi nền tảng đã đưa ra cam kết cụ thể về chất lượng nhưng không đáp ứng.

Từ những tranh cãi trên, The Paper nhận định việc ứng dụng AI trong lĩnh vực phim ảnh vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Cách cân bằng giữa đổi mới công nghệ với bảo vệ quyền lợi của con người vẫn là bài toán chưa có lời giải rõ ràng.