Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Từ thực tế đứng lớp, một số giáo viên kiến nghị Bộ GD-ĐT xem lại cách tổ chức những môn học tích hợp ở THCS, như tích hợp Khoa học tự nhiên (gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học) và Lịch sử, Địa lý. Không thể đòi hỏi một giáo viên Vật lý có năng lực chuyên môn tương đương giáo viên Hóa học và Sinh học rồi đặt lên vai họ trách nhiệm dạy tốt 3 môn.

Hay như, 2 môn Lịch sử và Địa lý học độc lập được ghép thành một môn chung, nhưng nội dung, cấu trúc sách giáo khoa vẫn cơ bản tách biệt. Hệ quả, tình trạng dạy lệch, dạy chắp vá, thậm chí có nơi giáo viên “né” những phần không thuộc chuyên môn sâu của mình. Do đó, nếu một mô hình tích hợp khiến giáo viên khó dạy, học sinh khó học và nhà trường khó bố trí nhân lực, nên được sửa đổi.

Nhiều giáo viên cũng đề nghị đánh giá nghiêm túc 2 nội dung bắt buộc ở bậc THPT: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và Giáo dục địa phương khi nội dung chưa đủ hấp dẫn, phương pháp tổ chức còn hình thức, đánh giá chưa rõ ràng, học sinh và giáo viên đều… đối phó. Nhiều thầy cô thẳng thắn, không nên có những tiết học tồn tại chủ yếu vì chương trình quy định phải có, nhất là khi Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được bố trí thời lượng tới 3 tiết/tuần, bằng các môn Toán, Văn, Tiếng Anh.

Mặt khác, phân hóa, lựa chọn tổ hợp môn ở lớp 10 nên được nhìn lại từ thực tế vùng, miền. Hiện, học sinh có thể không được chọn môn theo năng lực, sở thích hay định hướng nghề nghiệp mà phải chọn theo thực tế “trường có giáo viên dạy môn đó không?”…

Tại hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai năm học 2026-2027 mới đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu rà soát, hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Gần nhất, ngày 25-8, kết luận buổi làm việc với các cơ quan về kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018; tiếp tục rà soát, tinh giản theo hướng thiết thực, giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết; chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến và phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Đồng chí Tô Lâm cũng yêu cầu rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa và học liệu theo hướng thiết thực, hiệu quả, không làm gia tăng áp lực học tập và chi phí cho học sinh và gia đình; kịp thời điều chỉnh những nội dung bất cập, nhất là những môn học trực tiếp góp phần hình thành nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến như Giáo dục đạo đức, Công dân, Lịch sử, Tiếng Việt, Ngữ văn.

Sau 5 năm triển khai, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nên được đánh giá bằng dữ liệu, thực tiễn lớp học và tiếng nói của thầy cô thực hiện chương trình mỗi ngày. Sửa đổi chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi đến tận lớp học. Việc sửa đổi đồng bộ lần này cố gắng đạt được kết quả cao nhất, bảo đảm tính ổn định lâu dài…