Sửa đổi 4 luật lĩnh vực Công Thương: Gỡ thực chất điểm nghẽn cho sản xuất kinh doanh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp

Việc sửa đổi đồng bộ 4 luật tập trung vào các mục tiêu trọng tâm: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ; tháo gỡ thực chất điểm nghẽn cho sản xuất kinh doanh, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 13/11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, xem xét, biểu quyết thông qua một số dự án Luật, Nghị quyết. Trong đó, với 458/460 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 91,78% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Với đa số đại biểu tán thành, chiều 13/11, Quốc hội biểu quyết, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Với đa số đại biểu tán thành, chiều 13/11, Quốc hội biểu quyết, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Chính phủ đã có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các vị đại biểu Quốc hội đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các nội dung chỉnh lý theo hướng chỉ sửa đổi những vấn đề cấp thiết, có cơ sở thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và an toàn pháp lý. Cụ thể như sau:

Sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại: Bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước

Về độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại, Chính phủ tiếp thu ý kiến về bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước; chỉnh lý theo hướng Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn để bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư theo quy định của pháp luật.

Riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh có tính chất đặc thù, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Việc lựa chọn chủ thể thực hiện, quản lý giá, chất lượng, nghĩa vụ cung ứng và kiểm soát để không hình thành độc quyền doanh nghiệp thực hiện theo pháp luật cạnh tranh, pháp luật giá và pháp luật chuyên ngành.

Về hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa, các ý kiến đề nghị làm rõ cơ sở, tiêu chí và giới hạn thẩm quyền khi xác định hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa; trách nhiệm của nhiều chủ thể cùng tham gia khuyến mại trên nền tảng số, các hình thức voucher, hoàn tiền, tích điểm và ranh giới với hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Luật được chỉnh lý theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cụ thể hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội, yêu cầu thuận lợi hóa thương mại trong từng thời kỳ và phù hợp với chính sách của Nhà nước về cạnh tranh. Trường hợp áp dụng hạn mức có dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh thì việc điều tra, xử lý thực hiện theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

Đối với hoạt động phân phối voucher độc lập, Chính phủ cho rằng cần nghiên cứu, đánh giá chuyên sâu để phân biệt hoạt động xúc tiến thương mại với công cụ, phương thức thanh toán hoặc hoạt động đại lý. Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu, đánh giá nội dung này khi hoàn thiện pháp luật về xúc tiến thương mại.

Sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cụ thể hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội, yêu cầu thuận lợi hóa thương mại trong từng thời kỳ và phù hợp với chính sách của Nhà nước về cạnh tranh (Ảnh minh họa: Internet)

Sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cụ thể hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội, yêu cầu thuận lợi hóa thương mại trong từng thời kỳ và phù hợp với chính sách của Nhà nước về cạnh tranh (Ảnh minh họa: Internet)

Về dịch vụ giám định thương mại, Chính phủ tiếp thu ý kiến về đơn giản hóa điều kiện kinh doanh phù hợp với Luật Đầu tư, cách thức lập chứng thư giám định và trách nhiệm của thương nhân. Dự thảo bỏ yêu cầu mang tính điều kiện không cần thiết đối với hoạt động giám định, đồng thời chỉnh lý Điều 260 theo hướng chứng thư giám định có thể ở dạng văn bản giấy hoặc thông điệp dữ liệu. Thương nhân chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, tính xác thực của chứng thư; việc lưu trữ, xác minh, truy vết thông tin điện tử thực hiện theo pháp luật có liên quan.

Về bãi bỏ các quy định về hợp đồng, chế tài thương mại và giải quyết tranh chấp, các ý kiến thẩm tra và đại biểu Quốc hội đề nghị đánh giá tác động của việc bãi bỏ một số quy định về hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và toàn bộ Chương VII Luật Thương mại; làm rõ các quy tắc thay thế, mức phạt vi phạm, bồi thường, lãi chậm trả, thời hiệu khởi kiện, thẩm quyền giải quyết tranh chấp và tính tương thích với Công ước Viên 1980.

Chính phủ tiếp thu ý kiến về tính ổn định, đề xuất hiệu lực chuyển tiếp đối với việc bãi bỏ Điều 24, Mục 2 Chương II, Điều 74, Mục 2 Chương III và Chương VII đến ngày 01/01/2028. Quy định chuyển tiếp bảo vệ hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ giao kết hợp pháp trước thời điểm này và nguyên tắc áp dụng pháp luật theo thời điểm giao kết, kể cả thời hiệu khởi kiện. Việc bãi bỏ Điều 24 không làm thay đổi quy định về hình thức hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế tại khoản 2 Điều 27 và không ảnh hưởng việc áp dụng Công ước Viên 1980 có tính đến tuyên bố của Việt Nam.

Sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh: Làm rõ các hành vi mới trên môi trường số

Về thị trường liên quan, thị phần, vị trí thống lĩnh, sức mạnh thị trường và hành vi bị cấm, Chính phủ đã chỉnh lý tiêu chí xác định thị trường sản phẩm liên quan và thị trường địa lý liên quan theo hướng ngoài đặc tính, mục đích sử dụng, giá cả còn xem xét các yếu tố cạnh tranh khác, thích ứng với dịch vụ có giá bằng không, nền tảng số đa diện. Dự thảo nghị định cụ thể hóa phương pháp xác định thị trường, đặc điểm cạnh tranh phi giá, chi phí chuyển đổi, dữ liệu, hiệu ứng mạng lưới và rào cản gia nhập thị trường; việc đánh giá được tiến hành trên cơ sở từng vụ việc, không mặc nhiên coi doanh nghiệp có công nghệ, dữ liệu hoặc hệ sinh thái là có sức mạnh thị trường đáng kể.

Về thị phần, thị phần kết hợp, Chính phủ đã rà soát phương pháp và kỳ tính, phạm vi giao dịch, làm rõ “nhóm doanh nghiệp liên kết” là các doanh nghiệp cùng chịu kiểm soát, chi phối hoặc có bộ phận điều hành chung về tổ chức, tài chính. Đối với doanh nghiệp đơn lẻ, dự thảo chỉnh lý khoản 1 Điều 24 theo hướng xác định vị trí thống lĩnh khi có thị phần từ 30% trở lên hoặc có thị phần từ 10% trở lên và sức mạnh thị trường đáng kể. Việc đánh giá hành vi lạm dụng phải gắn với cả vị thế trên thị trường liên quan và hành vi cụ thể gây hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh.

Chính phủ đã làm rõ các yếu tố về dữ liệu người dùng, hệ sinh thái số, khả năng thay thế, khả năng tiếp cận và chi phí chuyển đổi; chỉnh lý hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh theo cách tiếp cận hành vi gắn hậu quả, gồm hành vi tự ưu tiên, cản trở chuyển đổi và khai thác dữ liệu trong những trường hợp luật định. Ngoại lệ về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng phải dựa trên pháp luật tương ứng; không duy trì ngoại lệ chung về “bí mật kinh doanh” dễ bị lạm dụng.

Đối với cạnh tranh không lành mạnh, dự thảo làm rõ các hành vi mới trên môi trường số như sử dụng giao diện tạo thông tin sai lệch, khan hiếm hoặc cấp bách giả tạo; làm ẩn, làm mờ lựa chọn; gây trở ngại bất hợp lý khi từ chối, hủy giao dịch hoặc dịch vụ. Quy định nhằm phân biệt hành vi xâm phạm quan hệ cạnh tranh với hành vi xâm phạm trực tiếp quyền lợi người tiêu dùng, không đồng nhất hoạt động cải thiện trải nghiệm người dùng với vi phạm pháp luật.

Về các hình thức tập trung kinh tế, thông báo tập trung kinh tế, Dự thảo đã tiếp thu ý kiến thẩm tra về việc bổ sung hình thức tập trung kinh tế khác và nội hàm kiểm soát, chi phối để điều chỉnh các mô hình giao dịch mới, tránh bỏ sót những giao dịch có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh; giao Chính phủ quy định chi tiết những yếu tố kỹ thuật trong giới hạn được luật xác định.

Dự thảo Luật giao Chính phủ quy định các trường hợp miễn thông báo nhằm giảm thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm quản lý nhà nước chặt chẽ.

Về xử lý vi phạm pháp luật cạnh tranh, Chính phủ tiếp thu, phân tầng thời hiệu xử phạt: 05 năm đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền, tập trung kinh tế, cạnh tranh không lành mạnh và vi phạm tại khoản 2 Điều 8 Luật Cạnh tranh; 01 năm đối với các vi phạm còn lại. Thời điểm tính thời hiệu được quy định ngay trong Luật. Dự thảo bổ sung nguyên tắc nhận diện hành vi kết thúc, đang thực hiện, bảo đảm thống nhất với pháp luật xử lý vi phạm hành chính.

Dự thảo chỉnh lý Điều 110 để phân định nguyên tắc áp dụng thủ tục tố tụng cạnh tranh và xử phạt vi phạm hành chính; bỏ một số hình thức xử lý có thể gây can thiệp vượt mức cần thiết như thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tịch thu tang vật, phương tiện không tương xứng hoặc buộc cơ cấu lại doanh nghiệp. Tịch thu lợi nhuận có được từ hành vi vi phạm được chuyển thành biện pháp khắc phục hậu quả, có yêu cầu xác định căn cứ và cách tính rõ ràng.

Về phạt tiền, Chính phủ đã rà soát mức phạt, căn cứ doanh thu trên thị trường liên quan, quyền giải trình và trách nhiệm cung cấp thông tin; bổ sung giao Chính phủ quy định chi tiết mức phạt, cách tính tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh, bảo đảm tương thích với dự thảo Bộ luật Hình sự và dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Về một số nội dung khác của Luật Cạnh tranh, các quy định về miễn trừ thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, thẩm quyền xử lý, quyền khiếu nại và hành vi “giúp sức” được giải trình, chỉnh lý để xác định rõ chủ thể, hành vi và điều kiện áp dụng, không tạo kẽ hở trong thực thi.

Sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương: Phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương

Về giải thích từ ngữ, Chính phủ tiếp thu ý kiến về khái niệm “khu vực hải quan riêng”, xác định bốn yếu tố: là khu vực địa lý xác định trên lãnh thổ Việt Nam; được thành lập hoặc công nhận theo pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế; đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan; có quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa với phần lãnh thổ còn lại và nước ngoài được xem là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu. Luật này không đặt ra thẩm quyền thành lập mới, cũng không đồng nhất chế độ quản lý hàng hóa tại khu vực hải quan riêng với ưu đãi thuế đối với khu phi thuế quan.

Về Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, dự thảo Luật quy định nguyên tắc và giao Chính phủ xác định Danh mục, trường hợp ngoại lệ và trình tự, thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; bảo vệ quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; hoặc nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu. Đối với trường hợp nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu, Chính phủ làm rõ Luật Quản lý ngoại thương điều chỉnh hoạt động giao dịch qua biên giới; việc tiêu thụ, lưu thông hàng hóa tại thị trường nội địa thực hiện theo pháp luật áp dụng đối với hàng hóa đó về tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng và các yêu cầu có liên quan.

Dự thảo Luật quy định nguyên tắc và giao Chính phủ xác định Danh mục, trường hợp ngoại lệ và trình tự, thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; bảo vệ quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; hoặc nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu. (Ảnh: VGP)

Dự thảo Luật quy định nguyên tắc và giao Chính phủ xác định Danh mục, trường hợp ngoại lệ và trình tự, thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; bảo vệ quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; hoặc nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu. (Ảnh: VGP)

Về các trường hợp ngoại lệ khi tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu, dự thảo chỉnh lý rõ Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định việc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu đối với hàng hóa đã có quyết định tạm ngừng theo trường hợp luật định. Chính phủ quy định trình tự, thủ tục cấp phép và sẽ chuẩn hóa cơ chế trao đổi, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng; bỏ yêu cầu cơ quan địa phương phải xin ý kiến từng Bộ trước khi cấp phép, bảo đảm phân quyền thực chất và thống nhất quản lý.

Về thẩm quyền chứng nhận xuất xứ hàng hóa, Chính phủ đã chỉnh lý Điều 34 để phân định trách nhiệm: Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa, làm đầu mối quốc gia về xuất xứ hàng hóa, quy định tiêu chí đối với cơ quan, tổ chức chứng nhận xuất xứ và xây dựng, duy trì, vận hành hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử trực tuyến tập trung; Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu theo điều ước quốc tế; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu. Hệ thống điện tử trực tuyến tập trung là cơ sở kết nối cơ quan cấp C/O địa phương, phục vụ quản lý, kiểm tra, xác minh và thực thi cam kết quốc tế.

Về kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa, Chính phủ đã chỉnh lý Điều 35 theo hướng xác định rõ thẩm quyền kiểm tra, xác minh giữa cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; cơ quan cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa xuất khẩu khi chứng nhận theo thẩm quyền.

Về tạm nhập, tái xuất; tạm xuất, tái nhập, Chính phủ giải trình cơ sở quản lý hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất theo quy định hiện hành và tiếp thu ý kiến về tính minh bạch, khả thi của mục đích sử dụng hàng hóa. Dự thảo chỉnh lý các Điều 41, 42, thay cụm từ “để sử dụng vì mục đích khác” bằng “mục đích hợp pháp”, bảo đảm không mở rộng tùy tiện phạm vi miễn hoặc áp dụng giấy phép.

Về quá cảnh hàng hóa, Chính phủ tiếp thu ý kiến điều chỉnh quy định về hàng hóa quá cảnh theo hướng thống nhất Luật Hải quan đã được sửa đổi; làm rõ cửa khẩu, tuyến đường được phép và trách nhiệm thông báo cho cơ quan hải quan trước khi thay đổi tuyến đường vận chuyển. Các thủ tục được thiết kế thuận lợi cho thương mại và phù hợp điều ước quốc tế, đồng thời bảo đảm khả năng kiểm soát hải quan, an ninh và chống gian lận.

Về gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài, Dự thảo Điều 51 quy định trường hợp gia công hàng hóa thuộc diện quản lý bằng biện pháp cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, cấm kinh doanh, tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu để tiêu thụ ở nước ngoài được phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp Giấy phép gia công theo trình tự, thủ tục do Chính phủ quy định.

Sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Người tiêu dùng được lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin

Về lựa chọn mục đích, phạm vi thu thập và sử dụng thông tin, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý. Việc chia sẻ, chuyển giao thông tin, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm xử lý thông tin được thực hiện thống nhất với các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và các Điều 18, 20 của Luật; không được buộc người tiêu dùng cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý (Ảnh: Thy Thảo)

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý (Ảnh: Thy Thảo)

Về kiểm soát hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, dự thảo Luật quy định thẩm quyền ban hành Danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung là Bộ trưởng Bộ Công Thương. Việc sửa đổi chỉ thay đổi cấp có thẩm quyền, không thay đổi các tiêu chí luật định về tính thiết yếu, số lượng người tiêu dùng, tần suất giao dịch và khả năng ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng. Quy trình xây dựng Danh mục thực hiện theo pháp luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, có lấy ý kiến công khai, minh bạch.

Về hỗ trợ thương lượng và tiếp nhận yêu cầu của người tiêu dùng, Chính phủ tiếp thu ý kiến, chỉnh lý phân định trách nhiệm theo địa bàn: cấp xã hỗ trợ thương lượng các vụ việc tại địa phương, cấp tỉnh thực hiện đối với vụ việc liên xã và theo thẩm quyền. Bộ Công Thương được giao xây dựng, quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu thông tin và hệ thống quản lý hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Bộ trưởng quy định chi tiết quy trình giải quyết yêu cầu hỗ trợ thương lượng. Người tiêu dùng được gửi yêu cầu trực tiếp, qua bưu điện hoặc trực tuyến. Hệ thống số dự kiến hỗ trợ chuyển yêu cầu, kết nối cơ quan, địa phương, theo dõi tiến độ và thông báo kết quả, hạn chế tình trạng gửi lại hồ sơ nhiều lần.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước của địa phương, nhất là cấp xã, Chính phủ đã chỉnh lý các Điều 75, 77 nhằm xác định rõ nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, cấp xã thực hiện tuyên truyền, hỗ trợ người tiêu dùng; kiểm tra việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại chợ, trung tâm thương mại và đối với cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi quản lý; tiếp nhận thông báo bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên; giải quyết yêu cầu hỗ trợ thương lượng trên địa bàn; ban hành quy chế phối hợp quản lý nhà nước và thực hiện chế độ báo cáo. Vụ việc liên xã, liên tỉnh, vụ việc phức tạp hoặc liên quan nền tảng số được xử lý thông qua cơ chế phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và các Bộ, ngành theo thẩm quyền.
Về một số nội dung khác, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu các kiến nghị về bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử, hậu kiểm hợp đồng theo mẫu, hành vi xâm phạm thông tin và trách nhiệm của các bên cung ứng sản phẩm, dịch vụ; chế tài và xử phạt theo tỷ lệ doanh thu.

Luật có hiệu lực chung từ ngày 01/7/2027

Về điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành, Chính phủ tiếp thu làm rõ thời điểm hiệu lực của các nhóm quy định: Luật có hiệu lực chung từ ngày 01/7/2027; nội dung bãi bỏ Điều 24, Mục 2 Chương II, Điều 74, Mục 2 Chương III và Chương VII Luật Thương mại có hiệu lực từ ngày 01/01/2028, bảo đảm thời gian chuyển tiếp.

Đối với hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được giao kết hợp pháp trước ngày 01/01/2028, trừ trường hợp có thỏa thuận khác, hợp đồng chưa được thực hiện hoặc đang được thực hiện tiếp tục áp dụng pháp luật tại thời điểm giao kết; hợp đồng được thực hiện xong trước ngày 01/01/2028 mà có tranh chấp thì áp dụng pháp luật tại thời điểm giao kết; thời hiệu khởi kiện xác định theo pháp luật tại thời điểm giao kết. Không áp dụng Luật mới làm căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đối với vụ việc Tòa án đã giải quyết trước ngày Luật có hiệu lực.

Dự thảo còn quy định chuyển tiếp đối với giấy phép quản lý ngoại thương đã cấp và các vụ việc, hồ sơ cạnh tranh đang được giải quyết theo hướng tiếp tục áp dụng pháp luật hiện hành đối với trường hợp đã phát sinh trước ngày Luật có hiệu lực; riêng giấy phép khi sửa đổi, bổ sung phải thực hiện theo Luật mới.

Để bảo đảm đồng bộ với hiệu lực Nghị quyết số 206/2025/QH15 trường hợp được Quốc hội cho phép kéo dài đến 31/12/2027, Chính phủ báo cáo Quốc hội về phương án hiệu lực liên quan đến Nghị định số 139/2025/NĐ-CP, Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP đến ngày 1/7/2027.

Chính phủ kiến nghị bổ sung khoản 3 Điều 5 dự thảo Luật để bãi bỏ hai khoản phí tại Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm Luật Phí và lệ phí nhằm bảo đảm tính liên tục pháp lý, phù hợp chính sách tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Về các nội dung khác và tổ chức thi hành, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát ngôn ngữ và kỹ thuật lập pháp, để bảo đảm các nội dung chỉnh lý được thể hiện thống nhất.

Chính phủ sẽ ban hành Kế hoạch tổ chức thi hành Luật và chỉ đạo ban hành kịp thời văn bản quy định chi tiết, tổ chức phổ biến, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát để các chính sách được triển khai thống nhất, hiệu quả, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Nhóm PV

Nguồn Tạp chí Công thương: https://tapchicongthuong.vn/sua-doi-4-luat-linh-vuc-cong-thuong--go-thuc-chat-diem-nghen-cho-san-xuat-kinh-doanh--bao-ve-quyen-va-loi-ich-hop-phap-cua-nguoi-dan-va-doanh-nghiep-565954.htm