Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP:Cách tiếp cận mới trong quản trị không gian số

Cùng dự có lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ VHTTDL, đại diện các tổ chức doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực trên không gian mạng…

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm phát biểu tại Hội thảo

Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, kiến tạo không gian phát triển

Theo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ VHTTDL), việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147 nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ internet, thông tin trên mạng, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số và sự xuất hiện của các mô hình dịch vụ mới.

Việc xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung nhằm cập nhật các quy định về phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và thể chế hóa các chủ trương của Bộ Chính trị tại Chỉ thị số 05-CT/TW về việc tăng cường quản lý thông tin trên môi trường mạng, bảo vệ trẻ em và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số.

Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT Lê Quang Tự Do trả lời kiến nghị của một số đơn vị, doanh nghiệp tại Hội thảo

Đặc biệt, Nghị định hướng tới tạo môi trường pháp lý thuận lợi để phát triển ngành công nghiệp văn hóa, trọng tâm là thúc đẩy ngành công nghiệp trò chơi điện tử (game) tại Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp và lành mạnh, theo tinh thần tại Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.

Cụ thể, Phó Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết, dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, bổ sung một số chính sách đột phá sau:

Thứ nhất, Nghị định cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Dự kiến 22/36 thủ tục hành chính được cắt giảm, tương đương 61% tổng số thủ tục trong lĩnh vực internet và trò chơi điện tử so với quy định hiện hành. Đồng thời, nhiều thành phần hồ sơ, điều kiện kinh doanh và giấy tờ đã được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa trên cơ sở khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính cũng được rút ngắn đáng kể. Trong đó, thời hạn cấp phép mạng xã hội giảm từ 25 ngày xuống còn 18 ngày làm việc. Thủ tục sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn giấy phép chỉ còn 5 ngày làm việc.

Phó Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT Nguyễn Thị Thanh Huyền

Thứ hai, dự thảo tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng bằng việc hoàn thiện các quy định đối với tài khoản của người dưới 16 tuổi.

Theo đó, cha mẹ hoặc người giám hộ tiếp tục là chủ thể đăng ký và quản lý tài khoản của trẻ em; đồng thời các doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội phải áp dụng các giải pháp kỹ thuật để xác định người dùng là trẻ em, phân phối nội dung phù hợp với độ tuổi, tăng cường bảo vệ quyền riêng tư và chủ động ngăn chặn các nội dung độc hại.

Đối với lĩnh vực trò chơi điện tử, dự thảo cũng sửa đổi các quy định theo hướng tăng cường bảo vệ trẻ em thông qua việc siết chặt cơ chế xác thực tài khoản, điều chỉnh giới hạn thời gian chơi đối với người dưới 16 tuổi, hoàn thiện quy định về cảnh báo sức khỏe và tiêu chí phân loại trò chơi theo độ tuổi.

Thứ ba, dự thảo làm rõ yêu cầu xác thực tài khoản mạng xã hội và tài khoản trò chơi điện tử bằng số điện thoại đã được xác thực theo quy định của pháp luật hoặc số định danh cá nhân. Quy định này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản giả, đồng thời tăng cường trách nhiệm của người sử dụng và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên môi trường mạng.

Thứ tư, một nội dung hoàn toàn mới của dự thảo là bổ sung cơ chế khuyến khích phát triển các trò chơi điện tử do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, có nội dung giáo dục, quảng bá văn hóa, lịch sử Việt Nam.

Theo dự thảo, các trò chơi đáp ứng tiêu chí sẽ được áp dụng nhiều cơ chế khuyến khích như phát hành thử nghiệm trước khi cấp phép chính thức; được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định. Bộ VHTTDL sẽ thành lập hội đồng chuyên biệt gồm các chuyên gia văn hóa, lịch sử để thẩm định các trò chơi đủ điều kiện hưởng chính sách khuyến khích.

Thứ năm, trước sự phát triển nhanh của các nền tảng cho phép người dùng tự khởi tạo và phân phối trò chơi điện tử, dự thảo Nghị định lần đầu tiên bổ sung quy định quản lý đối với loại hình nền tảng này thông qua cơ chế cấp phép riêng.

Theo đó, doanh nghiệp sở hữu nền tảng và doanh nghiệp được ủy quyền tại Việt Nam sẽ phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong quản lý nội dung, lưu trữ dữ liệu, gỡ bỏ nội dung vi phạm, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước và bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Thứ sáu, dự thảo lần đầu tiên cũng bổ sung các quy định quản lý đối với trò chơi điện tử sử dụng trong thi đấu thể thao điện tử, phân định rõ cơ chế quản lý đối với các trò chơi đã được cấp phép và chưa được cấp phép, tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức các giải đấu trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy thể thao điện tử phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững tại Việt Nam.

Tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian số

Tại Hội thảo, các đại biểu đã cho ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định theo các nhóm vấn đề về mạng xã hội, trò chơi điện tử và các dịch vụ trên môi trường số…

Các ý kiến tập trung phân tích những vướng mắc trong quá trình thực thi thời gian qua, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn phát triển của không gian số.

Sau khi lắng nghe các ý kiến đóng góp, phát biểu kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm nhấn mạnh, Hội thảo lần này không chỉ nhằm góp ý cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147 mà còn cho thấy Việt Nam đang từng bước hình thành cách tiếp cận mới trong quản trị không gian số.

Thứ trưởng đánh giá, không gian số đang phát triển nhanh, trở thành môi trường thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển là những yêu cầu được đặt ra về bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Do đó, các quy định về quản lý không gian số cần hướng tới mục tiêu kép: Vừa tạo điều kiện cho đổi mới, phát triển, vừa bảo đảm an toàn, an ninh trên môi trường số.

Quan điểm xuyên suốt của Bộ VHTTDL trong quá trình xây dựng dự thảo là không quản lý nhiều hơn mà hướng đến mục tiêu quản trị, quản lý thông minh hơn; càng không phải chuyển “gánh nặng” từ Trung ương về địa phương hay từ cơ quan quản lý nhà nước về doanh nghiệp mà phân định rõ hơn trách nhiệm của từng chủ thể. Chủ thể nào có khả năng kiểm soát lớn hơn thì sẽ có trách nhiệm lớn hơn.

Đặc biệt, các nền tảng lớn phải có trách nhiệm trong thiết kế hệ thống, có cơ chế kiểm soát rủi ro hiệu quả, thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật thuộc phạm vi trách nhiệm của mình; thể hiện trách nhiệm với xã hội. Qua đó, để quá trình phát triển môi trường số diễn ra thuận lợi, an toàn và minh bạch; đáp ứng yêu cầu của đổi mới sáng tạo.

Đại diện các nền tảng, doanh nghiệp đóng góp ý kiến cho dự thảo

“Bộ VHTTDL đang nỗ lực hiện đại hóa phương thức quản lý nhà nước, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang quản trị rủi ro; kết hợp quản lý nội dung với quản lý trách nhiệm của các chủ thể vận hành, hệ thống các nền tảng; kết hợp quản lý sau vi phạm với phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời dựa trên công nghệ và dữ liệu”, Thứ trưởng Phan Tâm nêu rõ.

Đối với các ý kiến đóng góp, Thứ trưởng yêu cầu Ban soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu và sớm hoàn thiện dự thảo theo hướng đảm bảo chất lượng, tiến độ; sớm trình Chính phủ xem xét theo quy định.

Các quy định được sửa đổi, bổ sung phải trên nguyên tắc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp, người dân trong đổi mới sáng tạo nhưng vẫn phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật; phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Biện pháp quản lý phải tương xứng với mức độ rủi ro, ảnh hưởng; đảm bảo tính khả thi, minh bạch.

Trong đó, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu về tiếp tục rà soát toàn bộ dự thảo để bảo đảm các quy định phù hợp với các chủ trương, đường lối của Đảng, các quy định của pháp luật hiện hành và yêu cầu đổi mới công tác xây dựng pháp luật; đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và không tạo thêm rào cản không cần thiết đối với hoạt động hợp pháp của tổ chức, doanh nghiệp và người dân và phải chú trọng kiến tạo không gian phát triển.

Các quy định phải thể hiện quan điểm xuyên suốt là quản lý để phát triển. Bên cạnh đó, Nghị định phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền theo đúng chủ trương của Trung ương và Chính phủ; gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, từng cấp quản lý; rà soát, cắt giảm các thủ tục, thành phần hồ sơ không cần thiết, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu Cục PTTH&TTĐT tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về trách nhiệm của các nền tảng số, mạng xã hội về xác thực người dùng, phân loại nội dung, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Toàn cảnh Hội thảo

Riêng đối với vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường số, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý đây là vấn đề rất được xã hội quan tâm.

“Đối với các quy định về cấm trẻ em tương tác trên không gian mạng được nêu trong dự thảo, Cục PTTH&TTĐT cần phối hợp với các bên liên quan để nghiên cứu theo hướng chuyển trọng tâm xác định người dùng có phải trẻ em hay không sang nếu là trẻ em thì cần bảo vệ như thế nào?

Mục tiêu quản lý chính không phải là cấm hay hạn chế quá mức trẻ em tiếp cận mạng xã hội và các tính năng tương tác mà trọng tâm là đảm bảo khi trẻ em sử dụng mạng xã hội thì được đặt trong môi trường phù hợp với độ tuổi và được bảo vệ.

Các mức bảo vệ sẽ tương ứng với độ tuổi, theo nguyên tắc chung là càng nhỏ tuổi càng phải được bảo vệ chặt chẽ hơn thông qua nhiều tính năng giới hạn và đặt dưới sự giám sát của cha mẹ. Ngoài ra, trách nhiệm chính trong bảo vệ trẻ em là các nền tảng thông qua các công cụ, bảo vệ tối đa thông tin cá nhân của người dùng”, Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.

Đối với các nội dung trên môi trường số, Thứ trưởng yêu cầu phải tính toán để các quy định có độ mở nhất định, nhằm thích ứng với những công nghệ mới, những nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra, tránh tình trạng các quy định lạc hậu quá nhanh so với thực tế phát triển.

Ngoài ra, Nghị định cần khuyến khích các trò chơi điện tử do Việt Nam sản xuất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển thị trường trong nước và quốc tế. Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thể thao điện tử, đóng góp vào sự phát triển của công nghiệp văn hóa và kinh tế số.

Bộ VHTTDL cũng mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp trong quá trình hoàn thiện dự thảo. Mục tiêu là xây dựng được khuôn khổ quản trị không gian số hiện đại, minh bạch và ổn định.

Nhà nước thực hiện tốt hơn vai trò kiến tạo không gian phát triển. Doanh nghiệp yên tâm đầu tư và thể hiện đạo đức, trách nhiệm với xã hội của mình trên không gian mạng, nhất là đối với trẻ em và nhóm người yếu thế.