Sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về nhà ở xã hội, thuận tiện hơn cho người dân

Mở rộng tiêu chí xác định người chưa có nhà ở

Một trong những thay đổi đáng chú ý của Nghị định 54/2026/NĐ-CP là việc sửa đổi quy định về điều kiện nhà ở để được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng.

Phối cảnh Khu nhà ở xã hội Tân Lập tại xã Ô Diên dự kiến sẽ tiếp nhận hồ sơ vào tháng 5/2026.

Theo đó, trường hợp được xác định là chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình không chỉ căn cứ vào việc không đứng tên sở hữu nhà ở, mà còn bao gồm cả trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất không có thông tin về nhà ở. Quy định này được áp dụng đối với cả người đăng ký và vợ hoặc chồng (nếu có) tại địa phương nơi có dự án nhà ở xã hội.

Điểm mới quan trọng là việc xác định điều kiện nhà ở không còn phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ như trước đây, góp phần tháo gỡ vướng mắc cho nhiều trường hợp thực tế chưa có nhà ở nhưng gặp khó khăn trong chứng minh điều kiện.

Đồng thời, thẩm quyền xác nhận được giao cho cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai tại địa phương, thay vì quy định hẹp như trước. Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận được đề nghị, cơ quan này có trách nhiệm xác nhận điều kiện nhà ở cho người dân.

Nghị định mới cũng sửa đổi quy định về điều kiện thu nhập theo hướng đơn giản hóa thủ tục nhưng tăng trách nhiệm của người đăng ký.

Theo đó, đối với các trường hợp không có hợp đồng lao động, việc xác nhận thông tin cá nhân được chuyển từ UBND cấp xã sang Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại. Công dân tự kê khai và cam kết về mức thu nhập bình quân hàng tháng, đồng thời cơ quan công an phối hợp các đơn vị liên quan để xác minh, hậu kiểm khi cần thiết.

Đơn đề nghị xác nhận thu nhập đồng thời được xác định là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân.

Mức trần thu nhập vẫn giữ nguyên như quy định hiện hành, với người độc thân không quá 15 triệu đồng/tháng và hộ gia đình không quá 30 triệu đồng/tháng.

Chuẩn hóa quy trình bán, cho thuê mua nhà ở xã hội

Nghị định 54/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi toàn diện trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội được đầu tư theo dự án ngoài nguồn vốn đầu tư công.

Theo quy định mới, thông tin dự án phải được công khai sớm, chậm nhất sau 30 ngày kể từ khi khởi công, trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, chính quyền địa phương, chủ đầu tư và hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Các thông tin công khai bao gồm quy mô dự án, số lượng căn hộ, diện tích, giá bán dự kiến, tiến độ và thời điểm tiếp nhận hồ sơ.

Hình thức nộp hồ sơ cũng được đa dạng hóa, cho phép người dân nộp trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, doanh nghiệp nơi làm việc. Thời gian tiếp nhận hồ sơ tối thiểu là 30 ngày nhằm đảm bảo cơ hội tiếp cận bình đẳng.

Trường hợp số lượng hồ sơ đủ điều kiện vượt quá số căn hộ, việc lựa chọn người mua sẽ được thực hiện bằng hình thức bốc thăm, có sự giám sát của Sở Xây dựng, chính quyền và cơ quan công an địa phương nhằm bảo đảm minh bạch.

Nghị định cũng quy định rõ thứ tự ưu tiên đối với các nhóm đối tượng như người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người thuộc diện tái định cư và nữ giới đơn thân hoặc là chủ hộ.

Một điểm mới đáng chú ý khác là quy định chuyển tiếp đối với nhà ở xã hội đang cho thuê. Theo đó, chủ đầu tư được ưu tiên bán cho người đang thuê nếu có nhu cầu mua và đáp ứng đủ điều kiện trước thời hạn 10 năm, thay vì 5 năm như quy định trước đây.

Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung phương án bán lại nhà ở xã hội cho Quỹ nhà ở quốc gia và quy định rõ cách xác định giá bán, bao gồm giá đã thẩm định, lãi vay và phần giá trị khấu hao theo thời gian thuê.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định lần này được kỳ vọng góp phần tháo gỡ vướng mắc trong triển khai chính sách nhà ở xã hội, đồng thời tăng tính minh bạch, công khai trong tiếp cận và phân bổ nguồn cung, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân có nhu cầu về nhà ở.

Dương Thy