Sửa đổi Luật Đất đai: Đề nghị làm rõ tiêu chí thu hồi đất để bảo đảm quyền lợi của người dân

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu

Đề xuất cấp sổ đỏ cả bản giấy và điện tử

Chiều 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai sửa đổi. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) dưới cả 2 hình thức giấy và điện tử.

Theo Điều 63 dự thảo luật, Giấy chứng nhận được cấp theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước cho người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình xây dựng gắn liền với đất. Người được cấp sẽ nhận cả bản giấy và bản điện tử.

Dự thảo quy định Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ quy định mẫu Giấy chứng nhận thống nhất trên toàn quốc. Hiện Luật Đất đai chỉ quy định cấp Giấy chứng nhận theo mẫu thống nhất, chưa có quy định về hình thức điện tử.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, dự án Luật Đất đai sửa đổi tập trung hoàn thiện các chính sách lớn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, Chính phủ đề xuất đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng tích hợp, số hóa và đơn giản hóa hệ thống quy hoạch; hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng công khai, minh bạch; quy định rõ các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế khai thác quỹ đất từ trụ sở, cơ sở nhà đất dôi dư; ưu tiên quỹ đất cho giáo dục, y tế, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các lĩnh vực ưu tiên phát triển.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu

Giá đất do Nhà nước quyết định trên cơ sở dữ liệu minh bạch

Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Chính phủ đề xuất sửa đổi theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng, đồng thời bổ sung cơ chế linh hoạt đối với các dự án trọng điểm, cấp bách hoặc trường hợp có sự đồng thuận cao của người dân.

Về tài chính đất đai, dự thảo luật định hướng chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển. Giá đất sẽ do Nhà nước quyết định trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, công khai, minh bạch; đồng thời có cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch và phòng, chống đầu cơ, thao túng giá.

Ngoài ra, dự thảo luật còn đề xuất mở rộng cơ chế sử dụng đất đa mục đích, khai thác không gian đa chiều, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia và xử lý các tồn tại lịch sử trong cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thẩm tra nội dung dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ tiêu chí đối với các dự án được thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, nhất là các trường hợp mới được bổ sung.

Theo cơ quan thẩm tra, cần rà soát kỹ quy định cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc trước khi hoàn thành bố trí tái định cư vì đây là chính sách tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung các điều kiện đối với trường hợp thu hồi đất, như phải có phương án sơ bộ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; có phương án tạm cư và cam kết về mức bồi thường, hỗ trợ trước khi thực hiện thu hồi.

Đối với cơ chế tài chính đất đai, cơ quan thẩm tra đề nghị tách bạch việc xác định giá đất với chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đồng thời, chỉ nên quy định trong luật các nguyên tắc về giá đất, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.