Sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính: Cân nhắc việc tăng mức phạt và biện pháp cưỡng chế

Nêu quan điểm liên quan đến mức phạt tiền trong dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, dự thảo luật quy định mức phạt tiền tối đa là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Mức tối đa này tăng 1,5 lần so với luật hiện hành. Đại biểu nhìn nhận, việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.

Đại biểu cũng cho biết, dự thảo luật còn quy định một loạt các biện pháp cưỡng chế, như ngừng cung cấp điện, nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả, như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: PHẠM THẮNG

Do đó, đại biểu Mai Thị Phương Hoa đề nghị, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp. Trước mắt, chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng trong thời gian gần đây.

Chung quan điểm, một số ý kiến đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PHẠM THẮNG

Góp ý về vấn đề áp dụng các biện pháp cưỡng chế, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga thống nhất cao với mục tiêu sửa đổi nội dung này, nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thi hành được. Tuy nhiên, theo đại biểu, dự thảo bổ sung những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng, như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị các biện pháp cần được thiết kế thận trọng, bởi nếu không, rất có thể hậu quả của chúng có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định.

Đại biểu phân tích, chẳng hạn, việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng mà không liên quan đến vi phạm. Việc ngừng dịch vụ viễn thông, internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác. Khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế, chúng ta phải trả lời được cả hai câu hỏi: Biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không, và ai sẽ phải gánh chịu tác động của nó?

Đại biểu đề nghị dự thảo luật cần xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế; điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả; phạm vi, thời hạn áp dụng; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo; quyền yêu cầu dừng biện pháp và cách khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai.

Đặc biệt, phải có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm, bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp.