Sửa đổi toàn diện quy định hoạt động bay, tối ưu hóa vùng trời quốc gia

Theo Cục Hàng không Việt Nam, dự thảo Nghị định về hoạt động bay được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025, đồng thời nội luật hóa đầy đủ các tiêu chuẩn, khuyến cáo thực hành của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Mục tiêu là tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất và khả thi trong quản lý, bảo đảm hoạt động bay.

Kíp trực kiểm soát không lưu điều hành bay tại sân bay Nội Bài.

Dự thảo cũng hướng tới hoàn thiện cơ sở pháp lý để các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng có thể áp dụng thống nhất trong thực tiễn. Trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, văn bản mới sửa đổi, bổ sung những nội dung phù hợp, đồng thời khắc phục các vướng mắc, bất cập phát sinh thời gian qua.

Một điểm đáng chú ý là đề xuất cơ chế phối hợp quản lý vùng trời linh hoạt theo 3 cấp độ (chiến lược, tiền chiến thuật và chiến thuật), nhằm tối ưu hóa năng lực vùng trời quốc gia, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và yêu cầu quốc phòng. Dự thảo cũng bổ sung quy định về thông tin tối thiểu đối với các khu vực cấm, hạn chế hoặc nguy hiểm tạm thời để bảo đảm đồng bộ và minh bạch.

Về phân công trách nhiệm, Bộ Quốc phòng quyết định thiết lập các khu vực cấm, hạn chế, nguy hiểm; Bộ Xây dựng (Cục Hàng không Việt Nam) công bố các khu vực này. Với khu vực tạm thời, Cục Tác chiến và Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) sẽ thông báo để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành.

Đối với hoạt động bay tại sân bay dùng chung, quy chế bay sẽ do Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân ban hành sau khi thống nhất với Cục Hàng không Việt Nam và Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động. Cục Hàng không Việt Nam có trách nhiệm thiết lập vùng trời, phương thức bay và điều hành khai thác, công bố trên hệ thống thông tin hàng không.

Trong lĩnh vực bảo đảm hoạt động bay, dự thảo quy định cụ thể về Chương trình quốc gia bảo đảm hoạt động bay, bao gồm nguyên tắc, mục tiêu, nội dung, thẩm quyền phê duyệt và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Đồng thời làm rõ yêu cầu về tiêu chuẩn vận hành hệ thống, nhân sự, an toàn và nguyên tắc cung cấp 5 dịch vụ bảo đảm hoạt động bay theo ICAO.

Dự thảo cũng đề xuất cơ chế tài chính phù hợp cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác quốc tế, đầu tư hiện đại hóa, qua đó nâng cao năng lực bảo đảm an toàn, an ninh hàng không.

Ở góc độ cải cách thủ tục hành chính, dự thảo kế thừa và tích hợp thủ tục chấp thuận độ cao công trình từ các nghị định trước vào một văn bản thống nhất; đồng thời hợp nhất hai thủ tục cấp phép bay (quá cảnh và đi/đến) thành một thủ tục chung.

Đáng chú ý, dự thảo phân cấp cho UBND cấp tỉnh cấp phép xây dựng các công trình dưới độ cao giới hạn đã được công bố tại khu vực sân bay, bãi cất hạ cánh và khu vực bảo đảm hoạt động của các đài, trạm vô tuyến hàng không.

Bên cạnh đó, trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương trong tìm kiếm cứu nạn hàng không cũng được phân định rõ, thể chế hóa nguyên tắc “4 tại chỗ”, gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ.

Biển Ngọc