Sửa Luật An toàn thực phẩm: Siết kiểm soát từ sản xuất đến bàn ăn

Tại hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế chia sẻ kinh nghiệm về quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, đánh giá nguy cơ, ứng dụng công nghệ và kiểm soát các phương thức kinh doanh mới, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm tại Việt Nam.

Một số cơ sở sản xuất, kinh doanh đưa thực phẩm không bảo đảm ra thị trường

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, an toàn thực phẩm có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe người dân. Tuy nhiên, sự thay đổi trong phương thức sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, đặc biệt là sự phát triển của thương mại điện tử đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý.

Theo Thứ trưởng, sau gần 16 năm thực hiện Luật An toàn thực phẩm năm 2010, thị trường thực phẩm đã có nhiều thay đổi. Hàng hóa được phân phối qua nhiều kênh, từ siêu thị, chợ truyền thống đến các nền tảng trực tuyến, đòi hỏi hệ thống pháp luật phải được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Mục tiêu không chỉ là quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh mà quan trọng hơn là bảo đảm thực phẩm an toàn trước khi đến tay người tiêu dùng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cũng chỉ rõ, một số cơ sở sản xuất, kinh doanh vì lợi nhuận đã cố tình vi phạm quy định, đưa thực phẩm không bảo đảm chất lượng ra thị trường. Trong khi đó, một bộ phận người tiêu dùng vẫn ưu tiên giá rẻ, sự tiện lợi mà chưa quan tâm đúng mức đến nguồn gốc, chất lượng thực phẩm.

Do đó, bên cạnh hoàn thiện chính sách, cần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, ý thức của người tiêu dùng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Tăng cường hậu kiểm, siết trách nhiệm của doanh nghiệp

Thông tin về định hướng sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Bộ Y tế tập trung vào 4 nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, dựa trên đánh giá nguy cơ. Thay vì quản lý riêng lẻ từng khâu, định hướng mới là kiểm soát xuyên suốt từ nuôi trồng, sản xuất, chế biến, lưu thông đến bàn ăn.

Theo đó, sản phẩm có nguy cơ thấp có thể được đơn giản hóa thủ tục, trong khi nhóm nguy cơ cao phải đáp ứng yêu cầu chặt chẽ hơn về công bố, thẩm định, kiểm tra và hậu kiểm. Cách tiếp cận này giúp tập trung nguồn lực vào những khâu, sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ lớn.

Thứ hai, đổi mới công tác kiểm tra an toàn thực phẩm. Hoạt động kiểm tra sẽ chuyển từ dàn trải, xử lý theo vụ việc sang tập trung vào các sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao; Đồng thời tăng cường hậu kiểm đối với thực phẩm đã lưu thông trên thị trường.

Thứ trưởng nhấn mạnh, các hành vi vi phạm nghiêm trọng phải được xử lý đủ sức răn đe, ngăn chặn tình trạng cố tình vi phạm để trục lợi. Việc đổi mới kiểm tra cũng nhằm giảm thủ tục không cần thiết, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chấp hành đúng quy định.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm. Theo đó, cần xây dựng, kết nối dữ liệu về thành phần, chất lượng sản phẩm và chuỗi cung ứng, ứng dụng công nghệ trong giám sát, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát thực phẩm kinh doanh trên môi trường mạng.

Các đại biểu tham luận tại Hội thảo.

Thứ trưởng đề nghị các chuyên gia quốc tế chia sẻ kinh nghiệm quản lý thực phẩm trên nền tảng số, nhất là kiểm soát hoạt động kinh doanh trực tuyến, để Việt Nam nghiên cứu, vận dụng phù hợp.

Thứ tư, tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể. Đây là những lĩnh vực cần đặc biệt quan tâm khi các vụ ngộ độc thực phẩm vẫn xảy ra, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều người.

Bên cạnh 4 nhóm chính sách, Bộ Y tế cũng định hướng đổi mới mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối từ Trung ương đến địa phương, nâng cao hiệu quả phối hợp và kiểm soát.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật phải gắn với nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và ý thức người tiêu dùng. Trong đó, doanh nghiệp phải chủ động bảo đảm chất lượng sản phẩm, còn người dân cần quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm, không lựa chọn chỉ vì giá rẻ hoặc tiện lợi.