Sửa Luật Chứng khoán: Tháo gỡ điểm nghẽn để kiến tạo dư địa phát triển mới

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tại hội thảo (Ảnh UBCKNN)

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội vừa phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội, cơ quan quản lý cùng đại diện các tổ chức và thành viên thị trường. Đây cũng là phép thử đối với khả năng thích ứng của chính sách trước thay đổi nhanh của thị trường.

Không chỉ sửa những vướng mắc trước mắt

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải cho biết, dự thảo được xây dựng theo hướng tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho thị trường chứng khoán, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn nhưng vẫn bảo đảm tính ổn định, liên tục trong tổ chức và vận hành thị trường.

Các quy định chuyển tiếp cũng được thiết kế để tổ chức, cá nhân và thành viên thị trường có thời gian chuẩn bị các điều kiện cần thiết khi Luật có hiệu lực, qua đó hạn chế xáo trộn trong quá trình chuyển đổi.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, dự thảo đã được nghiên cứu, tiếp thu và chỉnh lý. Bà đề nghị các đại biểu, đặc biệt là những tổ chức trực tiếp hoạt động trên thị trường, tập trung trao đổi các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, qua đó giúp cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát tính phù hợp và khả thi của các quy định trước khi hoàn thiện dự thảo.

Từ thực tiễn vận hành, nhiều vấn đề được đưa ra trao đổi, từ điều kiện đối với người hành nghề, xác định nhà đầu tư chuyên nghiệp, phát triển nhà đầu tư tổ chức và ngành quản lý quỹ đến quỹ đầu tư bất động sản, quản lý tài sản bảo đảm, công nghệ, tài sản mã hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đáng chú ý, phát triển nhà đầu tư tổ chức nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu. Các ý kiến cho rằng, cần tiếp tục thúc đẩy các quỹ đầu tư và sản phẩm đầu tư dài hạn nhằm góp phần xây dựng cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, qua đó nâng cao tính ổn định và bền vững của thị trường.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định, định hướng phát triển thị trường chứng khoán ổn định, bền vững phải gắn với phát triển các nhà đầu tư có tổ chức, trong đó có các công ty quản lý quỹ và các loại hình quỹ đầu tư.

Cùng với những yêu cầu đã hiện hữu, các mô hình mới hình thành từ sự phát triển của công nghệ cũng được đặt lên bàn thảo luận. Đối với quỹ tín thác bất động sản, mã hóa tài sản thực và các mô hình mới, Thứ trưởng cho rằng, cần tiếp tục nghiên cứu trong tổng thể hệ thống pháp luật và có bước đi phù hợp với trình độ phát triển của thị trường.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu hoàn thiện pháp luật không chỉ nhằm giải quyết những vướng mắc đang tồn tại mà còn phải tính đến những thay đổi trong cấu trúc, sản phẩm và phương thức vận hành của thị trường. Tuy nhiên, việc tiếp nhận những mô hình mới phải đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật và phù hợp với khả năng phát triển thực tế.

Nhân lực chất lượng cao cho một thị trường ngày càng phức tạp

Bên cạnh cấu trúc nhà đầu tư và các sản phẩm mới, vấn đề nguồn nhân lực cho cơ quan quản lý và các tổ chức vận hành thị trường là một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

Khi thị trường chứng khoán phát triển cả về quy mô, sản phẩm và mức độ phức tạp, yêu cầu đối với năng lực chuyên môn, công nghệ, quản trị rủi ro và kinh nghiệm của đội ngũ quản lý, giám sát cũng tăng lên tương ứng. Các ý kiến cho rằng, cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế phù hợp để thu hút, sử dụng và giữ chân nhân lực chất lượng cao, đồng thời bảo đảm phù hợp với chủ trương và khuôn khổ pháp luật hiện hành.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh sự cần thiết phải có giải pháp để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực chứng khoán. Trên cơ sở các ý kiến tại Hội thảo, Thứ trưởng đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp tục nghiên cứu, rà soát các cơ chế hiện hành và kinh nghiệm ở những lĩnh vực tương đồng để đề xuất quy định có tính khả thi.

Trước mắt, việc nghiên cứu được định hướng tập trung vào đội ngũ thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức, vận hành thị trường.

Đặt vấn đề nhân lực trong tổng thể sửa Luật cho thấy yêu cầu quản lý thị trường ngày càng thay đổi. Khi sản phẩm đa dạng hơn, công nghệ được ứng dụng sâu hơn và những mô hình mới xuất hiện, năng lực của đội ngũ quản lý, giám sát cũng phải đáp ứng những yêu cầu tương ứng.

Cùng với nội dung nhân lực, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, dự án Luật đã được tổ chức lấy ý kiến qua nhiều vòng, với nhiều nhóm đối tượng khác nhau, bảo đảm thực hiện đầy đủ quy trình xây dựng pháp luật và phát huy dân chủ trong quá trình hoàn thiện chính sách.

“Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến, kiến nghị hợp lý để nâng cao chất lượng và tính khả thi của dự thảo Luật”, Thứ trưởng khẳng định.

Điểm được nhấn mạnh không chỉ là mức độ tiếp thu ý kiến mà còn là khả năng đưa chính sách vào thực tế. Với một thị trường có nhiều chủ thể tham gia và ngày càng xuất hiện thêm sản phẩm, mô hình hoạt động mới, mỗi quy định sau khi ban hành đều phải bảo đảm tính khả thi, hạn chế phát sinh những vướng mắc mới trong quá trình thực hiện.

Kết luận Hội thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai đánh giá dự thảo Luật qua quá trình tiếp thu, chỉnh lý đã cơ bản đáp ứng mục tiêu của lần sửa đổi này. Các ý kiến tại Hội thảo sẽ tiếp tục được cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện dự án Luật, báo cáo Quốc hội theo quy định.

Nhìn từ những vấn đề được đặt ra, lần sửa Luật Chứng khoán không chỉ nhằm xử lý những vướng mắc hiện tại mà còn hướng tới tạo nền tảng cho bước phát triển tiếp theo của thị trường. Từ nhà đầu tư tổ chức, các quỹ và sản phẩm dài hạn đến mô hình mới và chất lượng đội ngũ quản lý, giám sát, tất cả đều gắn với yêu cầu nâng tính khả thi của chính sách khi đi vào thực tiễn.

Một khuôn khổ pháp lý phù hợp vì thế phải vừa giải quyết những vấn đề thị trường đang đặt ra, vừa tạo dư địa cho thay đổi tiếp theo nhưng vẫn bảo đảm ổn định trong tổ chức và vận hành. Đó cũng là cơ sở để thị trường chứng khoán phát triển theo hướng an toàn, minh bạch, ổn định và bền vững.