Sửa Luật Đất đai: Gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực cho phát triển

Chiều 1/10, tại phiên họp thứ 7, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

7 nhóm chính sách đất đai

Trình bày tóm tắt tờ trình, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, trong bối cảnh sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tăng trưởng 2 con số, việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cần thiết và cấp thiết.

Quang cảnh phiên họp thứ 7 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (Ảnh: Media Quốc hội).

Mục tiêu sửa Luật Đất đai được ông Điệp nêu là nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng, bảo đảm tính kế thừa, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế nhằm giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.

Về quá trình xây dựng luật, ông Điệp cho biết, ngay sau khi Trung ương ban hành Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách Luật Đất đai, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, các bộ có liên quan khẩn trương xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi); rà soát các luật có liên quan để bảo đảm phù hợp với quan điểm của Nghị quyết số 21.

Hồ sơ dự án luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định, đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thông thường lệ Thứ nhất. Chính phủ đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân qua VNeID. Hồ sơ dự án luật đã đầy đủ theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp (Ảnh: Media Quốc hội).

Dự thảo Luật Đất đai được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66 của Trung ương. Luật chỉ quy định vấn đề khung, có tính nguyên tắc, vấn đề thường xuyên biến động giao Chính phủ, bộ ngành, địa phương quy định.

Dự thảo luật có bố cục gồm 13 chương, 115 điều. Theo đó, các quy định của Luật Đất đai liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp, chỉ quy định trong luật; các nội dung quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định.

Dự thảo luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền.

Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Quá trình xây dựng tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều ý kiến khác nhau về 2 nội dung. Dự thảo luật đang đề xuất 2 phương án để xin ý kiến.

Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai: Phương án 1: Quy định rõ trong luật thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về đất đai của các cấp, gắn với từng nội dung quản lý Nhà nước về đất đai.

Phương án 2: Giao Chính phủ quy định thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Về quy định về yêu cầu công chứng, chứng thực khi thực hiện quyền của người sử dụng đất:

Phương án 1: Quy định trong luật yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Phương án 2: Giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực.

Rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết ban hành Luật.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (Ảnh: Media Quốc hội).

Về phạm vi điều chỉnh và tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đề nghị khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ kết quả đánh giá sự đồng bộ, thống nhất của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và các dự thảo Luật, luật, nghị quyết có liên quan; làm rõ phạm vi điều chỉnh của mỗi Luật, bảo đảm quy định đúng vấn đề, không chồng chéo, chồng lấn, gây khó khăn, vướng mắc trong công tác tổ chức thực hiện; có lộ trình cụ thể các luật cần sửa đổi, bổ sung.

Về tài chính về đất đai, giá đất, đề nghị quy định rõ tại luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỉ lệ bồi thường, có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển của từng thời kỳ.

Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỉ lệ bồi thường của mỗi địa phương để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.