Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Hạn chế tối đa thu hồi đất ở chỉ nhằm mục đích đấu giá

Chiều 1-10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) trong khuôn khổ phiên họp thứ 7.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên thảo luận. Ảnh: QUANG PHÚC

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ NN-MT Đặng Ngọc Điệp cho biết, phiên bản mới nhất dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trình UBTVQH lần này gồm 13 chương (giảm 3 chương so với Luật Đất đai 2024), tập trung quy định những vấn đề khung, mang tính nguyên tắc. Các vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động được giao cho Chính phủ, các bộ và địa phương quy định chi tiết nhằm bảo đảm tính linh hoạt.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, dự thảo bổ sung một số trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh (như làm bãi tạm giữ phương tiện vi phạm, trung tâm sát hạch lái xe, nhà khách) và phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (như trung tâm logistics trên 50ha, cơ sở đổi mới sáng tạo, dự án thực hiện điều ước quốc tế, dự án vùng phụ cận công trình kết cấu hạ tầng/TOD...).

Thứ trưởng Bộ NN-MT Đặng Ngọc Điệp báo cáo tại phiên họp. Ảnh: QUANG PHÚC

Với định hướng tái định cư linh hoạt, dự thảo cho phép hoán đổi phần diện tích đất ở bị thu hồi sang phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau thu hồi (tái định cư tại chỗ) nếu người dân có nhu cầu; ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ cho người bị thu hồi đất do thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn.

Về tài chính đất đai và giá đất, dự thảo bỏ quy định phương pháp định giá đất theo nguyên tắc thị trường và bỏ các quy định về tư vấn định giá đất cụ thể; giao HĐND cấp tỉnh quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu tại phiên họp. Ảnh: QUANG PHÚC

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi lưu ý, đối với một số thẩm quyền, chức năng đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng lớn đến người dân như: quyết định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ bồi thường, tỷ lệ tính tiền sử dụng đất/tiền thuê đất, quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư... cần phải quy định rõ ngay trong luật, không giao toàn bộ cho Chính phủ quy định. Các thẩm quyền khác mới giao Chính phủ quy định chi tiết.

Trường hợp thu hồi đất khi chưa hoàn thành tái định cư, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi đề nghị quy định rõ ngay trong luật các trường hợp đặc thù được thu hồi đất khi chưa phê duyệt phương án bồi thường/hoàn thành tái định cư, đồng thời phải bổ sung các cơ chế thay thế (như phê duyệt phương án sơ bộ, bố trí tạm cư, cam kết trách nhiệm) để bảo vệ quyền lợi người dân. Đại diện cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quy định rõ trong luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất/tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường theo hướng có tăng, có giảm linh hoạt theo mục tiêu phát triển từng thời kỳ.

“Chính phủ cần hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng giá đất ở địa phương nhằm vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo đồng thuận xã hội và bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh”, ông Phan Văn Mãi phát biểu.