Sửa Luật Nhà ở: Chính phủ trình Quốc hội quy định 'chung cư có thời hạn'

Sáng 19/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhà ở năm 2023.

Bổ sung quy định về 4 loại hình nhà ở

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định về 4 loại hình nhà ở, gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, kèm theo chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất sáng 19/8. Ảnh: Media Quốc hội

Trong đó, nhà ở thương mại bao gồm nhà ở thương mại theo dự án và nhà ở riêng lẻ của cá nhân. Nhà ở cho thuê gồm nhà ở được đầu tư, tạo lập bằng vốn nhà nước hoặc vốn ngoài nhà nước; nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp; nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp.

Nhà ở chính sách bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, NƠXH, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia và nhà ở phục vụ tái định cư.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê. Đối với nhà ở cho thuê được đầu tư bằng vốn nhà nước, công dân Việt Nam gặp khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu thuê nhà ở thuộc nhóm đối tượng được xem xét.

Nhà nước có thể đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở cho thuê thông qua Quỹ nhà ở. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bằng nguồn tài chính công đoàn.

Nguồn vốn Quỹ nhà ở được hình thành từ ngân sách nhà nước, tiền tương đương giá trị quỹ đất dành để xây dựng NƠXH, tiền bán nhà ở thuộc tài sản công, tiền đấu giá quyền sử dụng đất và các nguồn hỗ trợ, đóng góp, huy động hợp pháp khác.

Dự thảo cũng quy định cụ thể về đất đai, dự án đầu tư, chủ đầu tư, chính sách hỗ trợ và cơ chế quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê. 

Đề xuất chung cư có thời hạn, tăng ưu đãi nhà ở cho thuê

Với nhà ở cho thuê không sử dụng vốn nhà nước, dự thảo quy định về đối tượng, điều kiện thuê; hình thức phát triển; đất đai, yêu cầu và thủ tục đầu tư xây dựng; lựa chọn chủ đầu tư; các chính sách ưu đãi và quản lý, sử dụng.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có thể tham gia phát triển nhà ở cho thuê thông qua đầu tư vốn, thực hiện dự án hoặc hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp trong nước.

Tại các phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại I, II và III, nhà ở cho thuê được định hướng là nhà chung cư. Những khu vực còn lại, UBND cấp tỉnh quyết định loại hình nhà ở cho thuê phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.

Các ĐBQH dự kỳ họp. Ảnh: Media Quốc hội

Chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê được đề xuất hưởng một số ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất, vay vốn với lãi suất ưu đãi; đồng thời có thể được dành một tỷ lệ diện tích đất ở hoặc sàn nhà ở để phát triển công trình thương mại, dịch vụ hoặc nhà ở thương mại.Dự thảo cũng bổ sung quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp. 

Một nội dung quan trọng khác là quy định về "chung cư có thời hạn" theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng phù hợp pháp luật về xây dựng. Quy định này đồng thời gắn với việc bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu căn hộ. Khi hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu có quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định.

Đối với phát triển nhà ở chính sách, dự thảo luật hóa một số nội dung của Nghị quyết số 201/2025/QH15, trong đó có cơ chế giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu đối với một số dự án NƠXH, nhà ở cho lực lượng vũ trang không sử dụng vốn đầu tư công.